175 Milyar Dolarlık Geri Ödeme Umutları Tükeniyor: Tüketiciler Zararı Karşılayacak
Eski Ticaret Bakanı Ross, Gümrük Geri Ödemesi Sürecinin Uzayıp Gideceğini ve Tüketicilerin Kaybedeceğini Belirtti
ABD’li ithalatçıların gümrük geri ödemesi beklentisiyle hareket etmesi pek olası görünmüyor. Eski Ticaret Bakanı Wilbur Ross, 175 milyar dolarlık (yasa dışı ilan edilen bir gümrük şeması kapsamında toplanan) miktarın Amerikan tüketicilerine ulaşma olasılığının düşük olduğunu belirtirken, sürecin yıllarca süreceğini ve tekrar Yüksek Mahkeme’ye taşınabileceğini ifade etti.
Yüksek Mahkemenin Kararı Ne Anlama Geliyor?
Geçtiğimiz ay Yüksek Mahkeme, Başkan Donald Trump’ın Uluslararası Ekonomik Güç Yasası (IEEPA) kapsamında ticaret ortaklarına uyguladığı tarifeleri kullanmasına ve gelirleri uluslararası ticaret mahkemelerine yönlendirmesine izin vermedi. Bu karar sonrasında ithalatçıların birçoğu ödedikleri gümrük vergilerini geri almak için dava açmaya başladı.
Tüketiciler Neden Zarar Görecek?
88 yaşındaki Ross, “Bu davaların uzun süreceğini düşünüyorum.” şeklinde konuştu. Gümrüklerin ilk etapta ithalatçıları etkilese de, bu yükün bir kısmı toptancılar ve perakendeciler aracılığıyla tüketicilere yansıdığı belirtiliyor. Yale Bütçe Laboratuvarı’nın tahminlerine göre, temel mallarda gümrük maliyetlerinin %40-76’sının, dayanıklı tüketim mallarında ise %47-106’sının tüketicilere aktarıldığı görülüyor.
Geri Ödeme Sürecinin Karmaşıklığı
Ross, geri ödemelerin dağıtımında bile büyük karmaşıklıklar yaşanacağını vurguladı. “Her ürün ve ilgili gümrük farklı bir matematiksel ilerlemeye sahip. Ürün bazında incelenmesi gerekecek ki bu da on binlerce hatta yüz binlerce farklı durumu içeriyor. Bu durumda bazı işletmeler beklenmedik kazanç elde ederken, tüketicinin yararı sağlanmamış olabilir.” ifadelerini kullandı.
Mevcut Durum ve Gelecek Adımlar
Ross, Hazine Bakanı Scott Bessent’in Dallas Ekonomik Kulübü’ndeki konuşmasına atıfta bulunarak, “Amerikan halkının bu geri ödemeyi göremeyeceğini düşünüyorum.” dedi. Trump ekibi, kararın ardından 1974 Ticaret Kanunu’nun 122. maddesi kapsamında %15 gümrük tarifesini uygulamaya devam edeceğini duyurdu. Beyaz Saray’ın daha uzun vadeli yasal dayanaklar (ulusal güvenlik gerekçesiyle 232. madde veya adil ticaret uygulamalarıyla ilgili 301. madde gibi) araması bekleniyor.
Olası Bir Çıkış Yolu: Ürün Yasakları
Ross, mahkemenin kararının Oval Ofis’in kullanabileceği bir boşluğu da açıkta bıraktığını belirtti: belirli bir ürünün veya ülkenin tüm ithalatına yönelik tam bir yasak. Mahkeme, gümrüklerin vergilendirme biçiminde olduğunu ve bu nedenle mevcut halinde yasa dışı olduğunu kabul ederken, belirli bir ürün veya ülkenin tamamen yasaklanmasının yasal olup olmadığına dair karar vermedi.
Uluslararası Tepkiler ve Beklentiler
Ross, “Çoğu ülkenin ihtiyatlı bir yaklaşım sergilediğini görüyorum. Ülkelerin yaptıkları tavizlerden geri dönmelerine yönelik pek bir işaret görmedim.” şeklinde ifade etti.