Taoiseach Martin, Trump ile Görüşmede 6.1 Milyar Dolarlık Yatırım Anlaşması Sunacak

İrlanda ve ABD Arasındaki Ticaret İlişkileri Odak Noktada

İrlanda Başbakanı (Taoiseach) Micheál Martin, Çarşamba günü Washington’da ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmelerinde 6.1 milyar dolarlık yatırım anlaşması sunmaya hazırlanıyor. Bu ziyaret, St. Patrick’s Günü kutlamalarının geleneksel havasını İran savaşı ve ticaret, tarifeler gibi konulardaki gerginliklerle birlikte gölgede bırakabilir.

İrlanda’nın ABD ile Ekonomik Bağlantısı

IDA Ireland CEO’su Michael Lohan, İrlanda’nın uzun zamandır büyük ölçüde ABD sermayesine ve şirketlerine bağımlı olduğunu belirterek, “İrlanda bugün Boston’a Berlin’den daha yakın” ifadesini kullanıyor. Bu benzetme, vergi oranları, yetenek havuzu ve iş yapma kolaylığı gibi ekonomik benzerliklere dikkat çekiyor.

Yatırım Akışı ve ABD’nin Tepkisi

Geçen yıl İrlanda’ya yapılan doğrudan yabancı yatırım miktarı rekor seviyede gerçekleşmiş olup, bu yatırımların %65’i ABD çok uluslu şirketlerinden gelmiştir. Ancak Başkan Trump, geçen yılki St. Patrick’s Günü toplantısında İrlanda’nın ilaç şirketlerini “kaçırdığını” iddia ederek bu sermaye akışına eleştirel bir yaklaşım sergilemiştir.

İrlanda’nın Vergi Avantajları ve Büyük Şirketlerin Rolü

İrlanda’nın 12.5 oranındaki kurumlar vergisi ve Apple gibi şirketlere sunulan önceki vergi avantajları, hem yatırım çekmesine hem de istenmeyen dikkat almasına neden olmuştur. Apple ve Microsoft’un fikri mülkiyet hakları, başka yerlerden gelir elde eden telif ücretlerini tahsil eden İrlanda iştiraklerinde bulunmaktadır. Eli Lilly gibi ilaç şirketleri, Mounjaro ve Zepbound gibi popüler ilaçların önemli bileşenlerini İrlanda’da üretmekte ve bu ürünleri ABD tüketicilerine göndererek geliri İrlanda’da kaydetmektedir.

Ticaret Fazlası ve Donald Trump’ın Dikkatleri

İrlanda’nın bütçe denetleyicisine göre, geçen yıl ülkenin kurumlar vergisi gelirlerinin neredeyse yarısını üç ABD şirketi oluşturmuştur. Bu şirketlerin isimleri raporda belirtilmemekle birlikte, Apple, Lilly ve Microsoft olduğu bilinmektedir. Örneğin, Lilly 2025 yılında İrlanda’ya 6.6 milyar dolar vergi ödemiştir; bu rakam, 65 kat daha fazla nüfusa ve müşteri tabanına sahip olan ABD’ye ödediği miktarın yaklaşık iki katıdır.

İrlanda-ABD Ticaret İlişkileri

İlaç satışları, İrlanda’nın ABD’ye yaptığı ihracatın geçen yıl %52 artarak yaklaşık 132 milyar dolara yükselmesine katkıda bulunmuştur. Bu durum, mal ticareti fazlasını da 114.2 milyar dolara çıkararak önemli bir artış sağlamıştır. (Hizmetler alanında ise ticaretin yönü ters yöndedir ve İrlanda daha fazla satın almaktadır.) Bir taraf için ticaret fazlası, diğer taraf için ticaret açığı anlamına gelebilir; özellikle de bu kişi Donald Trump ise.

İrlanda’nın ABD Yatırımları

IDA’nın Lohan’ı, İrlanda’nın 2024 yılında Amerika Birleşik Devletleri’ne yaptığı tarihi 389 milyar dolarlık yatırımın altını çiziyor. Bu rakamla İrlanda, ABD’nin beşinci en büyük doğrudan yabancı yatırım kaynağı konumundadır. Nüfusu 5.4 milyon olan bu ülke, kişi başına düşen yatırımda dünya lideri olduğunu iddia etmektedir.

Görüşmelerin Gündemi

Başbakan Martin’in Trump ile yapacağı görüşmelerde, İran kontrolündeki Hürmüz Boğazı’nın korunması konusunda NATO ve Avrupa’dan daha fazla çaba göstermesi yönündeki çağrıları da ele alınabilir. İrlanda, Temmuz ayında Avrupa Birliği Konseyi başkanlığını devralacak olup, bu durum AB karar alma süreçlerinde önemli bir rol üstlenmesini sağlayacaktır.

Yerel Tepkiler ve Gelecek Planları

Lohan, İrlanda’daki tüketici duyarlılığının Trump, tarifeler ve konut fiyatlarını artırırken enerji şebekesine baskı yapan teknoloji devleri konusunda karmaşık olduğunu belirtiyor. İrlanda’nın Avrupa’ya göre teknoloji inovasyonuna farklı bir yaklaşımı bulunmaktadır.