ABD’de İran Savaşı Kaygısı Artarken Ekonomide ve Enerji Fiyatlarında Dalgalanma Yaşanıyor

Ekonomik Veriler ve Piyasa Beklentileri

Amerikan Merkez Bankası (Fed) bugün faiz kararlarını açıklayacak. Piyasalar, Fed Başkanı Jerome Powell’ın faiz oranlarını %3,5 seviyesinde tutmasını bekliyor. Küresel piyasalarda genel bir iyimserlik hakim: Güney Kore’nin KOSPI endeksi %5, Japonya’nın Nikkei 225 endeksi %2,87, Stoxx Europe 600 endeksi ise %0,57 oranında yükseliş gösterdi. İngiltere’nin FTSE 100 endeksi de öğleden sonra %0,33 arttı.

Ham petrol fiyatları bu sabah 102 dolar seviyesine kadar çıkmış olsa da, Irak’ın Türkiye üzerinden petrol ihracatı anlaşması yapmasının ardından düşüş gösterdi. S&P 500 vadeli kontratlar, dün %0,25 yükselişle kapanan endeksin ardından piyasa açılışı öncesinde %0,5 oranında artış kaydetti.

Fed’in Odak Noktası: Enflasyon ve Ekonomik Görünüm

Fed Başkanı Powell’ın açıklamaları, üç temel nedenle dikkatle takip ediliyor. İlk olarak, Powell’ın görev süresinin Mayıs ayından sonra da devam etme olasılığı bulunması, onu daha etkili bir lider konumuna getiriyor. İkinci olarak, piyasalar Fed’in petrol fiyatları ve savaşla ilgili tepkilerini anlamak istiyor. ABD’de benzin fiyatları son dört hafta boyunca her gün yükselerek 2026’daki düşük seviyenin %35,5 üzerinde seyrediyor. Fed’in endişesi ise ikinci dereceden etkiler (zincirleme enflasyon) oluşturuyor. Üçüncüsü, yatırımcılar ABD’nin savaştan çıkış yapması ve enerji fiyatlarının normalleşmesi beklentisiyle ekonominin genel durumunu değerlendirmek istiyor.

Wells Fargo’nun tahminlerine göre, petrol fiyatları bir yıl boyunca 100 doların üzerinde kalırsa, “One Big Beautiful Bill Act” kapsamında Amerikalılara sağlanan vergi avantajlarının tamamı enflasyon nedeniyle ortadan kalkacak.

İran’daki Durum ve Küresel Etkileri

Trump Yönetimi’nin İran Stratejisi Eleştirilerin Odası Oldu

Beyaz Saray Ulusal Terörle Mücadele Merkezi Direktörü Joe Kent’in istifası, Trump yönetimi tarafından İran ile yürütülen savaşın kazanılması, sona erdirilmesi veya çıkış stratejisine odaklanma konusundaki tartışmaları alevlendirdi. Kent, ABD’nin bu savaşa dahil olmaması gerektiğini ve İran’ın ülkeye yönelik acil bir tehdit oluşturmadığını belirtti. Ayrıca, savaşın tamamen İsrail’in suçu olduğunu iddia eden bir komplo teorisini de gündeme getirdi.

Cumhuriyetçiler, savaşla ilgili eleştirilerini daha açık bir şekilde dile getirmeye başladı. Axios’e göre, ABD ve İsrail’in çatışmadaki hedefleri farklılık gösteriyor. ABD, İran’ın askeri yeteneklerini ortadan kaldırmaya odaklanırken, İsrail ise üst düzey Tahran rejim üyelerini hedef alıyor.

Beyaz Saray’dan bir yetkili, “İsrail kaosu sevmiyor. Biz seviyoruz. Biz istikrar istiyoruz. Netanyahu? Özellikle İran konusunda pek de öyle düşünmüyor” şeklinde bir açıklama yaptı.

Savaşın Domino Etkileri

Deutsche Bank’tan George Saravelos’a göre, savaşın küresel çapta “kelebçek etkileri” yaratıyor. Bu etkiler arasında, Orta Doğu enerji üretimine bağımlılığı nedeniyle Tayvan’daki çip üretiminde aksamalar ve yarı iletken tedarik zincirinde kesintiler yer alıyor. Ayrıca, nakliye şirketlerinin 19. yüzyıldan kalma bir yasayı kullanarak yüklerini en yakın uygun limana yönlendirmesi ve müşterilerden bu taşıma masraflarını talep etmesi gibi durumlar da yaşanıyor.

Bob McNally, Rapidan Energy Group Başkanı olarak Bloomberg’e yaptığı açıklamada, Hormuz Boğazı’nın güvenli hale getirilmesinin haftalar sürebileceğini belirtti. İran’ın katmanlı ve asimetrik yeteneklerinin (mayınlar, hızlı saldırı gemileri, denizaltılar ve insansız hava araçları) etkisiz hale getirilmesi gerekiyor.

ABD’nin Kaygıları ve Uluslararası İşbirliği

Cumhurbaşkanı Trump, NATO’nun savaş çabalarına yardımcı olmak için mayın tarama gemisi göndermeyi reddetmesine öfkeyle tepki gösterdi: “HERKESİN İHTİYACI OLAN YARDIMA KESİNLİKLE İHTİYACIMIZ YOK!” şeklinde bir paylaşımda bulundu.

ABD Donanması’nın dört adet mayın tarama gemisinin Philadelphia’da hurdaya ayrılmak üzere olduğu ve dört tanesinin ise Japonya’da bulunduğu belirtildi. Bu durum, Hormuz Boğazı’nı güvenli hale getirme çabalarını zorlaştırıyor.

Yapay Zeka Çalışanlarına Token Ödemesi

Nvidia CEO’su Jensen Huang, yapay zeka (AI) alanında çalışan mühendislere, şirketin AI ile ilgili tokenlerle ödeme yapmayı düşündüğünü belirtti. Bu hamle, iş liderlerinin üretkenliği artırmak için yapay zekayı kullanma çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.

• Kaynak: Fortune, Axios, Financial Times, Bloomberg, Wall Street Journal

Haberin Diğer Kareleri