ABD’nin Yüksek Teknoloji Silahları, İran ve Ukrayna Savaşlarında Ekonomik Zorluklarla Karşılaştı

Yüksek Teknolojinin Sınırları: ABD’nin Askeri Gücü ve Maliyetleri

Amerika Birleşik Devletleri (ABD), dünyanın en gelişmiş ordusuna sahip olmasına rağmen, İran ve Ukrayna’daki savaşların ekonomik gerçeklikleri, sayısal üstünlüğün de bir niteliği olduğunu gösteriyor. ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü operasyonlar, yüksek teknolojili silahlar ve yapay zeka (AI) ile hızlı ve etkileyici saldırılar gerçekleştirilirken, buna karşılık gelen füzeler ve insansız hava araçları (İHA) saldırılarına karşı savunma maliyetlerinin sürdürülemez bir şekilde yükseldiği ortaya koydu.

Hava Kampanyaları ve Hedef Belirleme

ABD’nin öncülüğünde yürütülen geniş kapsamlı hava kampanyası, yapay zeka araçlarının (örneğin Anthropic’in Claude’u) hedef belirlemede bazı açılardan düşünce hızından daha hızlı olmasına rağmen, 7.000’den fazla önemli noktaya yönelik saldırı gerçekleştirildi. İsrail de benzer sayıda operasyon düzenledi. Ancak İran, ucuz İHA üretiminin yardımıyla, Körfez ülkelerini hedef alabilecek ve Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemileri korkutarak bölgedeki petrol akışını (dünya petrolünün %20’si) engelleyebilecek güce sahip durumda kaldı.

Savunma Maliyetleri ve Stokların Azalması

İran’ın misket füzeleriyle karşı saldırısı, milyon dolarlık savunma sistemlerinin kullanılmasına neden olarak ABD ve müttefiklerinin değerli stoklarını tüketmesine yol açtı. Bu durum, her bir insansız hava aracının onlarca bin dolara mal olduğu bir durumda, milyon dolarlık füzelerin kullanılarak düşürüldüğü gerçeğini gözler önüne serdi. Bir Pentagon yetkilisi bu durumu, “ABD’nin bir Formula 1 aracıyla hurda otomobille mücadele etmesi gibi” olarak tanımladı.

Ukrayna Savaşı ve İHA’ların Yükselişi

Yeni Nesil Savaş: Ukrayna Deneyimi

ABD, uzun zamandır askeri üstünlüğü korumak için en gelişmiş ekipmanlara öncelik vermiştir. Ancak teknolojik gelişmelerin hızlanmasıyla birlikte maliyetler artmış ve Pentagon zorluklarla karşılaşmıştır. Irak Savaşı sırasında, ABD’nin hızlı bir şekilde entegre edebileceği ticari seçeneklere yönelmesi dikkat çekmiştir. Ucuz ticari İHA teknolojisinin ortaya çıkışı ise Ukrayna ordusunun Rus işgaline karşı yeni taktikler geliştirmesiyle denk gelmiştir.

Savaşın Dönüşümü: İHA’ların Rolü

Dört yıldır devam eden Ukrayna savaşı, savaş biçimini dönüştürmüştür. İnsansız hava araçları artık cephedeki kayıpların çoğunluğundan sorumludur ve küçük ölçekli ilk bakış açılı İHA’lar tek tek askerleri veya araçları hedef almaktadır. Ukrayna’nın savunma sanayisi de, İran tarafından fırlatılan Shahed insansız hava araçlarını düşürebilecek ucuz İHA’ların seri üretimine başlamıştır. Örneğin, P1-Sun adlı bir İHA, 1.000 doların biraz üzerinde bir maliyete sahip olup, 30.000 feetin üzerine çıkabilir ve Ukraynalı fabrikalarda 3D yazıcılarla üretilmektedir.

Eski CIA Direktörünün Tahmini

Eski CIA direktörü ve emekli General David Patraeus, “Gelecek, Ukrayna’nın yılda 7 milyon İHA üretmesiyle şekillenecektir. Geçen yıl 3,5 milyon İHA ürettiler ve bu da onlara günde yaklaşık 9 ila 10 bin İHA kullanma imkanı sağladı” şeklinde bir açıklama yaptı. Bu durum, yapay zeka ile desteklenen otonom İHA sürüleri oluşturarak karşı koymak çok zor hale getirebilir.

Savunma Sanayi ve Gelecek Stratejiler

Silah Üretiminin Artırılması

ABD Savunma Bakanlığı, Ukrayna’dan alınan derslerle yeni savaş ekonomisini anlamış ve Amerikan ordusunda da Shahed benzeri bir modeli kullanmaya başlamıştır. Başkan Donald Trump, daha önce savunma yüklenicilerini Beyaz Saray’a davet ederek üretim hızını artırmalarını sağlamaya çalıştı. Ancak üretimi yüksek seviyelere çıkarmak yıllar alabilir. Örneğin, Lockheed Martin geçen yıl 620 adet PAC-3 kesişim füzesi üretmiş ve bu yıl 650’sini üretmeyi planlamaktadır. Ancak Bloomberg’e göre yıllık 2.000’in üzerinde üretim hedefine ulaşmak 2030 yılına kadar mümkün olmayacaktır.

Maliyet Endişeleri ve Yükleniciler

Kongre üyeleri, Savunma Bakanlığı’nın İran savaşı için ek olarak 200 milyar dolar talep etmesi üzerine şaşkınlık yaşamıştır. Pentagon’un hesaplamaları arasında, hassas mühimmat kıtlığının giderilmesi ve savunma sanayini hızla stokları yenilemeye teşvik etmek de yer almaktadır.

Yeni Nesil Savunma Sistemleri

Patraeus, “Enerji silahları gibi geniş alanlardaki İHA sürülerini aynı anda etkisiz hale getirebilecek sistemlere ihtiyacımız var. Ukrayna’dan öğrendiklerimizle orantılı olarak bu konuda yeterince ilerlememiş durumdayız” uyarısında bulundu. Ayrıca, her iki tarafın da yazılım ve donanım değişiklikleri haftalık veya iki haftalık aralıklarla yaptığı belirtildi.

• Körfez ülkeleri, Shahed İHA’lara karşı mücadelede Ukrayna’nın yardımını istemiştir.
• Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskyy, ülkesinin günde en az 2.000 etkili ve savaşta denenmiş kesişim füzesi üretebileceğini söylemiştir.