İran Gerginliği Benzine Yansıyor, Vergi İndirimi Etkisini Yok Ediyor
Benzin Fiyatlarındaki Artış, Vergi İndirimlerini Nötrleyecek mi?
Beyaz Saray, Ocak ayında “Büyük ve Güzel Vergi Yasası” (OBBBA) sayesinde vergi iade sezonunun ABD tarihindeki en büyük mevsimlerden biri olduğunu duyurmuştu. Bu durum, tipik bir hane halkının bu vergilendirme döneminde yüzlerce dolar daha fazla geri ödeme alacağını vaat ediyordu. Ancak ekonomistler, devam eden İran savaşının etkisiyle yükselen benzin fiyatlarının bu tasarrufları tamamen ortadan kaldırabileceği konusunda uyarıyor.
Uzmanlar Tahmin Ediyor: Benzinin Litresi 4,36 Doları Görebilir
Stanford Ekonomi Politikası Araştırma Enstitüsü’nden ekonomilerin yaptığı analizlere göre, Hormuz Boğazı’nın başka üç hafta daha kapalı kalması ve petrolün Mart ayında varil başına 110 dolara çıkması durumunda, benzinin Mayıs ayında litresi 4,36 doları bulabileceği öngörülüyor. Bu durumda Amerikalılar bu yıl ortalama 740 dolar daha fazla benzin için para harcayacaklar. Vergi Vakfı’nın tahminlerine göre, tipik bir hane halkının alacağı 748 dolarlık vergi iade miktarı da bu ek harcamayı karşılayamayacak.
Benzin Fiyatları Hızla Yükseliyor
28 Şubat tarihinden beri benzin fiyatları 90 sentten fazla yükselerek galon başına 3,91 dolara ulaştı. Bu durum, Başkan Donald Trump’ın İsrailli güçlerle birlikte yaptığı büyük bir askeri operasyonun ardından yaşandı. Hormuz Boğazı’nın etkin olarak kapanması, dünya petrol arzının %20’sinden fazlasının ihraç edildiği önemli bir geçiş noktasıdır. Petrol fiyatları varil başına 100 doların üzerinde seyretmeye devam ederken, bazı zamanlarda 115 doların üzerine çıkmasıyla birlikte benzin fiyatları 2023’den bu yana en yüksek seviyelerine ulaştı.
K-Şekilli Ekonomi: Düşük Gelirliler Daha Çok Etkileniyor
Oxford Economics analistleri de benzer şekilde, benzinin galon başına 3,60 dolardan işlem görmesi durumunda tüketicilerin 2026 yılında bile benzin için 60 milyar dolar daha fazla harcama yapacağını hesapladı. Bu durum, vergi iadelerinden elde edilecek faydayı neredeyse tamamen ortadan kaldırıyor. Yüksek gelirli Amerikalılar tüketimlerini artırırken, düşük gelirli hane halkları geçinmekte zorlanarak K-şekilli bir ekonominin oluşmasına neden oluyor. Oxford analistlerine göre, dar gelirlilerin bütçelerinin yaklaşık %4’ünü benzine harcıyor; bu da daha yüksek gelirli meslektaşlarının neredeyse iki katı.
Vergi Kesintileri Kimin Lehine?
OBBBA kapsamında yer alan vergi indirimleri, örneğin fazla çalışma ücreti ve eyalet ile yerel vergiler gibi düzenlemeler, daha çok orta ve üst sınıf Amerikalıları etkileyecek. IRS’nin tahminlerine göre ortalama geri ödeme geçen yıla göre 360 dolar daha fazla olacak.
Benzin Fiyatları Neden Yüksek Kalıyor?
Enerji Bilgi İdaresi (EIA), bu durumun devam etmesi halinde benzinin bu yıl ortalama 3,34 dolar ve 2027’de 3,18 dolar olacağını öngörüyor. Goldman Sachs analistleri ise tedarik zinciri aksaklıkları devam ederse petrol fiyatlarının 2027 yılına kadar varil başına 100 doların üzerinde kalabileceğini belirtiyor.
Jones Yasası Geçici Olarak Askıya Alındı
Trump yönetimi, Çarşamba günü Jones Yasası’nı geçici olarak askıya alarak benzin fiyatlarını düşürmeye çalıştı. Bu yasa, 1920 yılında oluşturulmuş ve ABD içindeki denizcilik taşımacılığını ve ticareti düzenlemeyi amaçlayan bir federal yasadır. Yasanın askıya alınmasıyla birlikte, yabancı bayraklı gemilerin ABD limanları arasında mal taşınmasına izin verilecek ve bu sayede tedarik zincirlerindeki aksaklıkların giderilerek nakliye maliyetlerinin düşürülmesi ve teslimatların hızlandırılması hedefleniyor. Ancak politika uzmanları, bu kararın benzin fiyatlarını önemli ölçüde etkileyeceğinden şüpheli.
Vance, Petrol Yöneticileriyle Toplantı Yapacak
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Michigan’da yaptığı bir etkinlikte, “Fiyatların yüksek olduğunu ve insanların bundan zarar gördüğünü biliyoruz. Onları düşük tutmak için elimizden geleni yapıyoruz” şeklinde konuştu.
