Türkiye’de Tüberküloz Vaka Sayısı 9 Binlere Düşerek Tarihi Düşük Seviyeye Ulaştı
Tüberküloz Mücadelesinde Önemli Başarı: Türkiye’de Hasta Sayısı Azaldı
Sağlık Bakanlığı verilerine göre, Türkiye’de tüberküloz (verem) hasta sayısı 2024 yılında 9 bin 27’ye geriledi. Bu önemli düşüş, Ulusal Tüberküloz Kontrol Programı’nın etkin çalışmaları sayesinde gerçekleşti.
Tüberküloz Nedir ve Nasıl Bulaşır?
Mycobacterium tuberculosis adlı bakterinin neden olduğu tüberküloz, en sık akciğerleri etkileyen bulaşıcı bir hastalıktır. Ancak kemik, böbrek ve beyin gibi diğer organları da tutabilmektedir. Hastalık, öksürme veya hapşurma sırasında havaya yayılan damlacıklar yoluyla bulaşır ve aynı ortamda bulunan kişilere geçebilir.
Küresel Tüberküloz Durumu
Tüberküloz, dünya genelinde halen en ölümcül bulaşıcı hastalıklardan biridir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre her gün yaklaşık 29 bin kişi tüberküloza yakalanmakta ve 3 binden fazla insan bu hastalık nedeniyle hayatını kaybetmektedir.
Türkiye’de Tüberkülozla Mücadele: Geçmişten Günümüze
Türkiye’de Ulusal Tüberküloz Kontrol Programı sayesinde hasta sayısında önemli bir azalma görülmüştür. 2005 yılında 20 bin 535 olan tüberküloz hasta sayısı, 2024’te 9 bin 27’ye düşerek hastalık insidansını da yüz binde 29,4’ten yüz binde 10,4’e indirilmiştir.
Ücretsiz Tanı, Tedavi ve İlaç Desteği
Türkiye’de tüberküloz tanı, tedavi ve takip hizmetleri tüm sağlık kuruluşlarında ücretsiz olarak sunulmaktadır. Sağlık Bakanlığı, tüberküloz ve ilaca dirençli tüberküloz hastalarının tedavisinde kullanılan ilaçları hastalara ücretsiz sağlamaktadır.
Doğrudan Gözetimli Tedavi (DGT) Uygulaması
Tedaviye uyumu artırmak amacıyla 2006’dan beri Doğrudan Gözetimli Tedavi (DGT) uygulaması yürütülmektedir. Bu uygulama kapsamında hastaların ilaçlarını bir sağlık personeli veya yetkilendirilmiş görevli gözetiminde alması sağlanmaktadır. İletişim teknolojilerindeki gelişmelerle Video Gözetimli DGT de tedaviye erişimi kolaylaştırmaktadır.
İlaç Dirençliliğiyle Mücadele ve Yeni Tedavi Rejimleri
İlaç dirençli tüberküloz hastaları için daha kısa süreli (6 aylık) yeni tedavi rejimlerinin uygulanması hedeflenmektedir. Bu sayede tedavi süresinin kısaltılması, yan etkilerin azaltılması ve hasta uyumunun artırılması amaçlanmaktadır.
Ekonomik Destek Sağlanıyor
Tüberküloz tedavisinin uzun sürmesi nedeniyle hastalara ve ailelerine ekonomik zorluklar yaşanabilmektedir. Bu nedenle Sağlık Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı arasında imzalanan protokolle, ihtiyaç sahibi hastalara aylık nakdi yardım sağlanmaktadır. 2025 yılında bu uygulamadan 3 bin 439 hasta yararlanmıştır.
Tüberküloz Kontrolü İçin Temel Unsurlar
Erken tanı, düzenli tedavi, damgalamanın azaltılması ve toplumun bilinçlendirilmesi, tüberküloz kontrolünün temel unsurlarıdır. Sağlık Bakanlığı, “Verem Hastalığı Olmayan Türkiye” hedefi doğrultusunda çalışmalarına devam etmektedir.
DSÖ Örnek Uygulama
Sağlık Bakanlığı’nın uygulamaları, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından iyi uygulama örneği olarak gösterilmiştir.
