Çin, Yapay Zeka Yarışında Büyük Kazanan Olabilir mi?
Yapay Zeka Alanında Çin’in Yükselişi ve ABD’nin Duraklama Riski
Son dönemde yapay zeka (YZ) alanındaki gelişmeler, özellikle açık kaynaklı çözümlerin yaygınlaşmasıyla birlikte dikkat çekici değişimlere yol açıyor. Nvidia CEO’su Jensen Huang’ın OpenClaw platformunu övmesiyle başlayan dalga etkisi, Hong Kong borsasında MiniMax ve Zhipu AI şirketlerinin hisselerinde %20’nin üzerinde bir artışa neden oldu. Bu durum, Çin’in YZ alanındaki potansiyelini yeniden gündeme getirirken, ABD’deki YZ patlamasının sürdürülebilirliği konusunda soru işaretleri yaratıyor.
Çin’e Yönelik Avantajlar
Yatırım uzmanları, Çin’in daha ucuz enerji kaynaklarına erişimi, artan sermaye harcamaları ve geniş bir açık kaynaklı geliştirici topluluğu sayesinde yapay zeka alanında ABD’den daha avantajlı bir konumda olabileceğini savunuyor. Jefferies’in küresel makro stratejisti Mohit Kumar, Fortune dergisine yaptığı açıklamada, “Çin, bu teknoloji savaşının büyük kazananı olabilir. Değerlendirme, YZ’nin daha geniş kullanımı ve enerji üretiminde avantaj sağlıyor” dedi. Chris Wood da benzer şekilde, Çin’in 2030 yılına kadar yaklaşık 400 gigawatt yedek elektrik kapasitesine sahip olacağını belirterek, bunun veri merkezi taleplerini karşılamak için gereken miktarın üç katı olduğunu vurguladı.
Enerji Maliyetleri ve Üretim Gücü Farklılığı
Çin’in Ningxia ve Gansu gibi batı illerinde elektriğin kilowatt-saati başına sadece beş sentken, Pekin veya Şanghay’da 25 sent, bazı bölgelerde ise 40 sente kadar yükseldiği belirtiliyor. Baidu’nun mali işler direktörü Henry He, enerji giderlerinin çıkarım maliyetinin yaklaşık %35’ini oluşturduğunu ifade etti. Ayrıca Çin’in güçlü üretim sektörü de YZ alanındaki başarısını destekliyor. Örneğin, Baidu’nun otonom robot taksileri Wuhan şehrinde mil başına bir yuan (0,15 dolar) karşılığında hizmet verebiliyor ve kârlı operasyonlar gerçekleştirebiliyor.
ABD’deki Durum ve Riskler
Jefferies stratejisti Wood, Çin’deki YZ patlamasının yanı sıra ABD’deki durumla ilgili endişelerini dile getirdi. Yatırımcıların ABD’deki YZ altyapısı için harcanan para miktarı konusunda sorular sormaya başladığını ve sermaye harcamalarının bu yıl zirveye ulaşabileceğini öngörüyor. Wood, özel sermaye piyasasının “finansal kabızlık” sorunu yaşadığını ve binlerce portföy şirketinin halka arz (IPO) için beklediğini belirtiyor. Ayrıca, özel sermayenin yazılım sektörüne yatırım yapması, YZ’nin iş modellerini tehdit etmesiyle çelişki yaratıyor. Otonom araç parçaları tedarikçisi First Brands Group’un iflası da perakende yatırımcıları arasında endişe yaratarak bazı varlık yöneticilerinin geri çekilmeleri için neden oldu.
Rekabet ve Karlılık Sorunu
Çin’deki YZ şirketleri, ülkenin aşırı rekabetçi ortamında ürünlerini yüksek fiyatlarla satmakta zorlanabilir. Baidu’nun mali işler direktörü Henry He, “Tek bir şirketin her zaman küresel olarak en iyi modele sahip olması çok zordur” dedi. Örneğin, MiniMax geçen yıl 79 milyon dolar gelir elde etmesine rağmen 1,8 milyar dolarlık net zarar rapor etti. Ancak yatırımcılar bu durumu dikkate almayarak hisse senetlerinin IPO’dan sonraki süreçte altı kat artmasını sağladı.
Gelecek Beklentileri
Jefferies’ten Wood, büyük dil modeli sağlayıcılarının (LLM) kamu hizmetleri gibi bir konuma düşeceğini ve sermaye yoğun, emtialaşmış ve sürdürülebilir getiriler elde etme olasılığının düşük olduğunu düşünüyor. Bunun yerine, Çin’deki YZ patlamasının açık kaynaklı modeller ve çok ucuz enerjiyle mümkün olan uygulamalarda yaşanacağını öngörüyor.
- Kaynak: Fortune Dergisi
