Avrupa Enerji Bağımlılığını Kırmak İçin Yenilenebilir Enerjiye Yöneliyor

Avrupa Üçüncü Enerji Şokunu Yaşıyor

Avrupa, son dört yılda üçüncü enerji fiyat şokuyla karşı karşıya. 2022’de Rusya doğal gaz boru hatlarını silahlandırdı. 2023-24’te Kızıldeniz’deki çatışmalar deniz yolu taşımacılığını aksattı. Şimdi de Orta Doğu’daki savaş, Hormuz Boğazı’nı fiilen kapattı.

Fosil Yakıt Fiyatları Yükseliyor

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA)’na göre, petrol varil fiyatı Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası ilk defa 100 doların üzerine çıktı. Hisseler düşüşteyken Avrupa doğal gaz fiyatları yaklaşık %70 arttı. Her seferinde tetikleyici farklı olsa da altta yatan zayıflık aynı: Avrupa, sahip olmadığı yakıtları satın almakta ve kontrol etmediği sular üzerinden taşımakta.

Yenilenebilir Enerjiye Geçişin Önemi

Rüzgar ve güneş enerjisi, bir yabancı güç tarafından ambargo veya bloke edilemez. Her terawatt-saatlik yerli yenilenebilir enerji üretimi, hiçbir düşmanın silahlandıramayacağı bir terawatt-saattir. ABD gibi Avrupa’da şale gazı bulunmamaktadır. Çin gibi de ucuz yerel kömüre geri dönemez. Bu nedenle Avrupa’nın ölçekte üretebileceği tek enerji türü yenilenebilir elektrik enerjisidir.

Avrupa, Dünyanın İlk Elektrik Kontinenti Olmalı

Avrupa’nın önünde sadece bir sonraki jeopolitik şoku aşmak değil, aynı zamanda yeni sanayi devriminin temellerini atmak için de bir fırsat bulunuyor. Yapay zeka (AI) yarışının da aslında bir enerji yarışı olduğu belirtiliyor. IEA’ya göre veri merkezlerinin elektrik tüketimi 2030 yılına kadar yaklaşık 945 terawatt-saate ulaşarak Japonya’nın mevcut tüketimini aşacak.

Enerji Maliyetleri Avrupa Sanayisini Zorluyor

Sanayi elektriği fiyatları AB’de ABD’nin yaklaşık iki katı ve Çin’den %50 daha yüksek. Eski ECB Başkanı Mario Draghi’nin rekabetçilik raporunda da açıklandığı gibi, Avrupa’nın sanayi tabanı enerji maliyetleri nedeniyle kan kaybediyor. Eğer Avrupa, 100 milyar euroluk şirketlere ev sahipliği yapmak istiyorsa, temeli güçlendirmesi gerekiyor.

Yenilenebilir Enerji Fiyatları Düşüyor

Yenilenebilir enerji fiyatları son on yılda %90’dan fazla düşüş gösterdi. 2025 yılında yeni yenilenebilir kapasitenin %90’ından fazlası fosil yakıt alternatiflerinden daha ucuzdu. Rüzgar ve güneş enerjisi, ilk kez 2025 yılında Avrupa Birliği’nde fosil yakıtlardan daha fazla elektrik üretti. Ancak rüzgar ve hidro üretimindeki bir düşüş bile gaz tüketimini artırarak AB’nin fosil gaz ithalat faturasını %16 artırdı.

Permutasyon Sorunu: Güvenlik Riski

Avrupa Birliği’nin doğru yönde ilerlemesine rağmen, üye devletler bu hedefleri baltalıyor. Örneğin geçen Kasım ayında İsveç, Baltık Denizi’ndeki 13 deniz rüzgar enerjisi projesini reddetti ve bu projelerin birleşik kapasitesi yaklaşık 32 gigawatt civarındaydı. Bu karar tek başına 47 milyar euroluk özel yatırımın ortadan kalkmasına neden oldu.

Enerji İzinleri Ulusal Güvenlik Önceliği Olmalı

Enerji izinlerinin ulusal güvenlik öncelikleri olarak ele alınması ve savunma alımları ile aynı aciliyetle değerlendirilmesi gerekiyor. Rüzgar enerjisi projesi için 8 yıl bekleme süresi varken, bir boğazın savaşla kapanması sadece 8 saat sürüyor. Avrupa, Çin ile ticaret savaşı vermek için kendi sanayilerini enerji kaynaklarından mahrum bırakamaz. Aynı zamanda dünyanın en pahalı elektriğiyle yapay zeka yarışını da kazanamaz.

Siyasi İstek Eksikliği

Avrupa’nın bu yarışı kazanması için hükümet desteğine ihtiyacı yok, hükümet izinlerine ihtiyacı var. Sermaye hazır durumda, büyük şirketler yeşil elektroniğe aç. Emekli fonları ve altyapı yatırımcıları da devreye girmeye hazır. Eksik olan ise siyasi irade.