Türkiye’nin Hava Karnesi Kötüleşiyor: Küresel Sıralamada Yükseliş Endişe Verici

Son Analizler Türkiye’deki Hava Kalitesinde Ciddi Düşüş Gösterdi

Yeni yayınlanan raporlara göre, Türkiye’de hava kalitesi son bir yılda belirgin şekilde kötüleşti. PM2.5 değerlerindeki artış, özellikle şehirlerde yaşayan milyonlarca insanın sağlığını tehdit ediyor ve ülkenin küresel sıralamadaki konumunu olumsuz etkiliyor.

PM2.5 Değerleri Yükseldi, Türkiye Sıralamada İleriye Kaydı

IQAir tarafından yayımlanan 2025 Dünya Hava Kalitesi Raporu’na göre, Türkiye’nin yıllık ortalama PM2.5 değeri 2024’teki 15.3 seviyesinden 19.2’ye yükseldi. Bu durum, Türkiye’yi bir yıl içinde dünyanın en kirli havasına sahip ülkeler listesinde 67’nci sıradan 39’uncu sıraya taşıdı. Avrupa ölçeğinde ise hava kirliliğinin en yüksek olduğu ülkeler arasında dördüncü sıraya yerleşti.

Hava Kirliliğinin Nedenleri ve Etkileri

Raporda, iklim değişikliği, orman yangınları ve fosil yakıt kullanımına dayalı enerji üretimi gibi faktörlerin hava kirliliğindeki artışa katkıda bulunduğu belirtildi. Avrupa’da ölçüm yapılan yerleşimler arasında Iğdır, Buca (İzmir), Konya ve Düzce gibi kentlerde hava kirliliğinin yüksek olduğu görüldü. Başkent Ankara da listede dikkat çeken şehirlerden biri oldu.

Ekonomik Boyut: 138 Milyar Dolarlık Maliyet

Temiz Hava Hakkı Platformu Koordinatörü Deniz Gümüşel, Türkiye’de PM2.5 kirliliğinin yıllık maliyetinin 138 milyar dolara ulaştığını ve bunun 2024 yılı gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 10’una denk geldiğini vurguladı. Gümüşel, temiz hava için alınacak önlemlerin bu maliyetten çok daha düşük olacağını belirtti.

Uzman Uyarıları ve Çözüm Önerileri

Greenpeace Türkiye İklim ve Enerji Kampanya Sorumlusu Emel Türker Alpay, Türkiye’deki hava kirliliğindeki yükselişin alarm verici olduğunu belirterek fosil yakıt bağımlılığının azaltılması gerektiğini ifade etti. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı eski Müsteşarı Prof. Dr. Mustafa Öztürk ise PM2.5’in solunum yoluyla akciğerlere kadar ulaşabildiğini hatırlatarak, konuyla ilgili acil önlemler alınması çağrısında bulundu.

Dünya Genelinde Hava Kalitesi Durumu

• Listenin en başında Pakistan, Bangladeş ve Tacikistan yer aldı.
• En kirli şehir unvanı Hindistan’daki Loni’ye ait oldu.
• Nieuwoudtville (Güney Afrika), dünyanın en temiz havasına sahip yerleşimlerinden biri olarak belirlendi.
• Dünya genelinde yalnızca 13 ülke ve bölge DSÖ kriterlerini karşılayabildi.

Ankara’nın Hava Kalitesi Durumu

Başkent Ankara, dünya başkentleri arasında 80’inci sırada yer almasına rağmen, Dünya Sağlık Örgütü tarafından belirlenen sınır değerlerin üzerinde kalmaya devam ediyor.

“Türkiye’nin bir yıl içinde 67’nci-likten 39’unculuğa yükselmesi alarm verici. Avrupa’daki en kirli 10 noktanın yarısının Türkiye’de bulunması temiz hava politikalarında acil dönüşüm gerektiriyor.” – Emel Türker Alpay

Haberin Diğer Kareleri