ABD-İran Arası Ateşkesle Asya Borsaları Coşkulu Yükselişe Geçti
Asya Piyasalarında Yaşanan Çalkantı Sonrası Umut Veredi
ABD ve İran arasında Pakistan aracılığıyla sağlanan iki haftalık ateşkes anlaşması, Asya piyasalarında yatırımcıları coşturdu. Özellikle stratejik Hormuz Boğazı’nın durumu hala netlik kazanmamasına rağmen, bölgedeki belirsizliğin azalması hisse senetlerinde önemli yükselişlere yol açtı.
Borsalardaki Yükseliş Trendi
Doğu saatiyla 02:30 itibarıyla Güney Kore’nin KOSPI endeksi %7,1 artış gösterdi. Japonya’nın Nikkei 225 endeksi ise %5,5 yükselerek yatırımcıların güvenini tazeledi. Tayvan borsası TAIEX %4,6 oranında değer kazanırken, Hong Kong Borsası’nın Hang Seng Endeksi de uzun bir tatil arasına rağmen %3,1’lik bir artış kaydetti. Avustralya’nın ASX 200 endeksi ise %2,6 yükseliş gösterdi. Vietnam, Endonezya ve Filipinler gibi ülkelerdeki temel endekslerde de %2,0’nin üzerinde yükseliş yaşandı.
- Güney Kore KOSPI: %7,1
- Japonya Nikkei 225: %5,5
- Tayvan TAIEX: %4,6
- Hong Kong Hang Seng: %3,1
- Avustralya ASX 200: %2,6
Hava Yolu Şirketlerinde Canlanma
Yakıt sıkıntısı nedeniyle zorlu bir dönem geçiren havayolu şirketlerinin hisseleri de ateşkes haberleriyle birlikte önemli ölçüde yükseldi. Avustralyalı Qantas %10, bütçe havayolu AirAsia ise %6,9 oranında değer kazandı. Hong Kong merkezli Cathay Pacific’in hisse senedi de %4,7 artış gösterdi.
Ateşkes ve Petrol Fiyatları
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile Pakistan aracılığıyla sağlanan iki haftalık ateşkesin başladığını duyurmasının ardından petrol fiyatları varil başına 100 doların altına geriledi. Bu durum özellikle Çin, Güney Kore, Singapur ve Filipinler gibi Asya’nın petrol ithal eden ülkelerinde memnuniyetle karşılandı. Hem West Texas Intermediate (WTI) hem de Brent petrolünün fiyatları %13’ün üzerinde düşüş gösterdi.
Hormuz Boğazı’nın Açılması Sorusu
Hormuz Boğazı’nın yeniden açılması, 1970’lerden beri yaşanmayan bir enerji kriziyle karşı karşıya olan dünya hükümetleri için büyük önem taşıyor. Ancak boğazın durumuyla ilgili karışık sinyaller gelmeye devam ediyor. Trump, ateşkesin Hormuz Boğazı’nın tamamen, derhal ve güvenli bir şekilde açılmasına bağlı olduğunu belirtirken, İran Dışişleri Bakanı Abbas Aragachi ise geçişin İran silahlı kuvvetleriyle koordinasyon yoluyla mümkün olabileceğini ifade etti.
Bölgesel Yetkilinin İddiası: Geçiş Ücreti Uygulaması
İsimsiz bir bölgesel yetkili, Associated Press’e yaptığı açıklamada ateşkes anlaşmasının hem İran’ın hem de Hormuz Boğazı’na sınırı olan Umman’ın geçiş ücreti almasına izin verdiğini söyledi. İranlı yetkililer daha önce ABD ile yapılan görüşmelerde gemi başına 2 milyon dolarlık bir geçiş ücreti talep etmişti.
Asya Hükümetlerinin Dikkatli Yaklaşımı
Asya hükümetleri, Beyaz Saray’dan gelen karışık mesajlar ve Trump’ın agresif sosyal medya paylaşımları nedeniyle dikkatli bir yaklaşım sergiliyor. Singapur, 7 Nisan’da yerel hane halkı ve işletmelere yönelik yaklaşık 1 milyar Singapore doları (784 milyon ABD doları) tutarında yardım paketi duyurmuştu. Ayrıca yakıt rezervlerini artırma kararı alarak bu hamlenin maliyetli olsa da gerekli olduğunu belirtti. Malezya ise vatandaşları yükselen yakıt ve taşıma maliyetlerinin etkilerine karşı hazırlıklı olmaları konusunda uyardı.
Yakıt Rasyonlama ve Önlemler
Malezya Başbakan Yardımcısı Fadillah Yusof, küresel enerji arzının Orta Doğu’daki ciddi altyapı hasarları nedeniyle istikrara kavuşmasının zaman alacağını söyledi. Yükselen petrol fiyatlarının benzin, dizel ve uçak bileti maliyetlerini artıracağı ve bunun da lojistik ile sigorta giderlerinin yükselmesine yol açacağı belirtildi. Bölgedeki hükümetler yakıt rasyonlama uygulamaya koyarken, kömür santrallerini yeniden faaliyete geçirdi ve rafine edilmiş yakıt ürünleri ihracatını yasakladı.
