Yönetim Kurulu Baskısı Altında Yapay Zeka Yatırımları: Şirketler İki Ateşin Arasında

Yapay Zeka Yatırımlarından Beklenen Sonuçlar Hala Gözükmüyor

Küresel CEO’ların yapay zeka (YZ) konusundaki yatırımlarının beklenen finansal faydaları üretmemesi, yönetim kurullarını harekete geçiriyor. PwC’nin son Global CEO Survey’ine göre, şirketlerin yarısından fazlası (56%), YZ yatırımlarından anlamlı bir maliyet verimliliği veya gelir artışı elde edemediğini belirtiyor. Sadece %12’si ise hem maliyet avantajları hem de gelir artışı sağladığını rapor ediyor.

Kısıtlı Büyüme Beklentileri ve Risk Algısı

Ekonomik belirsizliklerin hakim olduğu bir dönemde, şirketler büyük yatırımlara girişirken risk algısının yükseldiği gözlemleniyor. PwC’nin araştırması, CEO’ların 2026 yılında gelir büyümesi konusunda en düşük seviyede (%30) güven duyduğunu ortaya koyuyor. U.K.’deki reklam ajansı VML’nin CEO’su Joe Petyan, “Eğer inovasyon yapmazsanız yok olursunuz,” diyerek dikkat çekiyor.

Yönetim Kurulları ve Performans Baskısı

Yönetim kurulları ile CEO’lar arasındaki anlaşmazlıklar her zaman yaşansa da, YZ’nin dönüştürücü potansiyeli ve başarılı şirketlerin deneyden uygulamaya geçiş hızının artması bu baskıyı yoğunlaştırıyor. Snap Inc.’in EMEA Başkanı Ronan Harris, “Sektördeki meslektaşlarımdan duyduğum kadarıyla yönetim kurulları, YZ konusunda ilgiden talepkar bir konuma kaydı,” diyor. “Somut sonuçlar göstermem gerekiyor, ancak aynı zamanda hedeflerden ödün vermeme de deniliyor.”

YZ Olgunluğu ve Kaynak Yetersizliği

KPMG’nin 2026 Global Tech Report’una göre, şirketlerin sadece %10’u yüksek düzeyde YZ olgunluğuna sahip. Yönetim kurulları, firmaların teknolojiyi etkili bir şekilde kullanmayı öğrenirken ilerleme bekliyor. Ancak Harris, birçok liderin deney yapmak için gerekli kaynakları nereden bulacağını bilemediğini belirtiyor.

Risk Algısı ve Stratejik Yaklaşım

Experian’ın EMEA ve APAC bölgesindeki COO’su Shail Deep, son 20 yılda risk algısının üç farklı aşamadan geçtiğini vurguluyor. 2008 finansal krizinden sonra riskten kaçınma önceliği varken, daha sonra hangi risklerin alınmaya değer olduğu tartışılır hale gelmiş. Şimdi ise durum daha karmaşık. Deep, “Çok hızlı ve pervasız hareket ederseniz güveni sarsarsınız. Çok yavaş olursanız geride kalırsınız. Önemli olan bir organizasyonun ne kadar stratejik olarak hızla ilerleyebilmesidir,” diyor.

İnovasyonu Odak Alanına Alma

Reckitt’in büyüme direktörü Ryan Dullea, inovasyon projelerinin yönetim kurulu toplantılarının odak noktası haline getirilmesi ve belirli performans göstergeleri (KPI’lar) ile harici piyasaya göre karşılaştırma yapılmasının önemini vurguluyor. Reckitt’in yaklaşımı, yılın başında yönetim kuruluyla genel stratejiyi belirlemek ve hangi inovasyon projelerinin bu stratejik hedeflere hizmet ettiğini açıkça tanımlamaktır.

Risk Değerlendirmesi ve Kontroller

Dullea, inovasyon yatırımlarının potansiyel getirilerinin risklere göre değerlendirilmesi ve başından itibaren kontrollerin sağlanması gerektiğini belirtiyor. Birçok şirket artık inovasyon yatırımlarını girişim sermayesi portföyleri gibi ele alıyor; fikirleri aşamalı olarak finanse ediyor.

Deney Ortamları (Sandbox) Oluşturma

Yönetim kurulu onayı alındıktan sonra, giderek daha yaygın hale gelen bir yaklaşım olan deney ortamları veya “sandbox”lar oluşturuluyor. Bu, organizasyon içinde özel bütçeleri ve personeli olan mini-startuplar oluşturmayı içerir. Deloitte’un 2026 State of AI in the Enterprise raporuna göre, şirketlerin sadece %25’i YZ deneylerinin %40 veya daha fazlasını üretime almış durumda.