İran, Yapay Zeka Destekli Propaganda ile ABD’yi Karikatürize Ediyor
Yapay Zeka Kullanılarak Üretilen Memler, İran’ın Propaganda Stratejisinin Yeni Aracı Oldu
Pro-İran gruplar, yapay zeka (YZ) kullanarak Amerika Birleşik Devletleri’nin başarısızlıklarını hicveden, Lego film estetiğini andıran propaganda videoları hazırlıyor. Bu memler, ABD ve İsrail arasındaki çatışma sırasında anlatıyı şekillendirmeye ve bu çatışmaya karşı muhalefeti körüklemeye yönelik bir stratejinin parçası olarak İngilizce yayınlanıyor.
Analistler Ne Diyor?
Analistlere göre, bu memlerin arkasındaki gruplar Tahran hükümetiyle bağlantılı ve sınırlı kaynaklarını ABD’ye zarar vermek için kullanma çabasının bir parçası. Neil Lavie-Driver, Cambridge Üniversitesi’nde YZ araştırmacısı olarak yaptığı açıklamada, “Bu onlar için bir propaganda savaşı. Amaçları, çatışmayla ilgili yeterince hoşnutsuzluk yaratarak Batı’nın pes etmesini sağlamak. Bu nedenle bu konuda son derece önemli olduklarını söyleyebiliriz.” şeklinde konuştu.
Memlerin Evrimi ve Geçmişte Kullanımı
Memler, çatışmalarda daha önce de kullanılmıştı ve son yıllarda YZ görüntüleri içermeye başlamıştı. 2022’de Ukrayna’nın Rusya tarafından işgal edilmesinin ardından benzer şekilde YZ görüntüleriyle bombardımana maruz kalındı. Geçtiğimiz yıl ise, İsrail-İran çatışması sırasında ülkelerin nükleer programlarını zayıflatmaya yönelik çabalarla bağlantılı olarak “YZ karmaşası” terimi yaygınlaşmıştı.
Memlerin İçeriği ve Hedefleri
28 Şubat’ta başlayan çatışma kapsamında, memler ABD’li yetkilileri eleştiren iyi hazırlanmış karikatürler kullanıyor. Bu memler Amerikan kültürüne derinlemesine nüfuz etmiş durumda ve İngilizce dilinin yanı sıra Amerikan kültürü ve trolleri konusunda da ustalık sergiliyor. Sosyal medya platformlarında yayınlanan bu memler milyonlarca görüntüleme alsa da, etkilerinin ne kadar olduğu henüz net değil.
Memlerde ABD Başkanı Donald Trump yaşlı, çağ dışı ve uluslararası arenada izole edilmiş bir şekilde tasvir ediliyor. Trump’ın sağ elinin sırtındaki morarmalarla ilgili spekülasyonlara yol açan sağlık sorunlarına, MAGA tabanındaki çekişmelere ve Savunma Bakanı Pete Hegseth’in ateşli doğrulama duruşmasına da göndermeler yapılıyor.
Uzman Görüşleri
Propaganda konusunda uzman olan Nancy Snow, “Onlar, ABD’nin en popüler kültür ülkesine karşı pop kültürü kullanıyorlar.” diyor. Pro-İran grupların yayınladığı görüntülerde, İranlı bir askeri komutan rap yaparak “Sen dünyanın kontrolünü elinde tuttuğunu sandın, tahtında oturdun. Şimdi her üssü taş yatağına çeviriyoruz, Trump Epstein dosyelerinin hedefi haline geliyor” ifadelerini kullanıyor.
Memlerin Kökenleri ve Devlet Desteği
Analistler, bu memleri hazırlayan grupların hükümetle işbirliği içinde olduğuna inanıyor. WITNESS adlı insan hakları grubunun direktörü Mahsa Alimardani, “Bu tür içerik üretmek ve yüklemek için gerekli bant genişliğine sahip olmak, rejimin resmi veya gayrı resmi olarak desteklediğinin bir göstergesidir.” şeklinde belirtiyor. İran’ın daha önce ülke çapındaki protestoları bastırmak amacıyla internet erişimi üzerinde kısıtlamalar getirdiği de biliniyor.
Devletin Memleri Desteklemesi
İran devlet medyası, bazı memleri ve Lego tarzı videoların arkasındaki hesabı (Akhbar Enfejari – Patlayıcı Haberler) yeniden yayınladı. Akhbar Enfejari grubu, Batılıların medya üzerindeki uzun süredir devam eden hakimiyetini bozmak amacıyla İran’dan içerik ürettiklerini ve paylaştıklarını belirtiyor. Grup Telegram mesajlaşma uygulamasında yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Ancak bu sefer bir şeyler farklı hissettiriyor. Bu sefer biz oyunu değiştiriyoruz, bu sefer daha iyi yapıyoruz.”
Ateşkes Sonrası Mesajlar
Ateşkes ilan edildikten sonra Akhbar Enfejari, “İRAN KAZANDI! Emperyalizmi yenmenin yolu dünyaya gösterildi. Trump pes etti!” mesajını yayınladı.
ABD ve İran’ın Zafer İlanları
Pro-İran grupların memlerinin yanı sıra, İran hükümetinin de ABD’yi hedef alan paylaşımlarda bulunduğu görülüyor. Örneğin, Güney Afrika’daki İran Büyükelçiliği, İran bayrağının fotoğrafını paylaşarak “Yeni dünya süper gücüne merhaba!” mesajını yayınladı.
Uzun Vadeli Propaganda Çalışmaları
Analistler, ABD ve İsrail’in benzer bir kampanya yürütmediğini belirtiyor. Ayrıca, İran’ın internet erişimi üzerindeki kısıtlamaları nedeniyle bu tür mesajların sıradan İranlılara ulaştırılmasının zor olacağı da vurgulanıyor.
Uzmanlar, ABD ve İsrail’in benzer bir kampanya yürütmediğini belirtiyor. Uzun süredir devam eden İran hükümetinin ABD ve İsrail’e karşı propaganda programının, bu meme savaşının arkasındaki temel güç olduğunu ifade ediyorlar. Alimardani, “Bu memler, Amerikan halkının neyin farkında olduğuna dair çok iyi bir anlayışa sahip olan kurumlar tarafından üretiliyor ve onlara hitap edecek pop kültürel referanslar içeriyor.” şeklinde ekliyor.

