2026’da Sanat ve Popüler Kültürde Yeni Çağ: Eserler Kamu Malı Oldu
Sanat dünyasında ve popüler kültürde önemli bir dönüm noktası yaşanıyor. 1930 yılında üretilen birçok başyapıt ve ikonik karakter, 95 yıllık telif hakkı süresinin dolmasıyla birlikte kamu malı oldu. Bu durum, eserlerin serbestçe kullanılmasına ve yeniden yorumlanmasına olanak tanıyor. ABD’deki Duke Üniversitesi’nin hazırladığı listeye göre, bu yıl itibarıyla sanatseverler ve yaratıcılar, yeni bir özgürlükle eserlere erişebilecekler.
Yüksek Eserler Kamu Malı Oldu
Telif hakkı serbestisi, sanat tarihine damga vurmuş önemli eserlerin kapılarını açıyor. İşte kamu malı olan bazı önemli eserler:
- Piet Mondrian – ‘Red, Blue and Yellow’: Modern sanatın sembollerinden biri olan bu eser, artık izinsiz ve ücretsiz olarak kullanılabilecek. Benzer bir versiyonu daha önce 51 milyon dolara satılmıştı.
- Salvador Dalí & Luis Buñuel – ‘L’Âge d’Or’: Sürrealizmin sinemadaki en önemli örneklerinden olan bu film, Dalí’nin eşsiz imgeleriyle sinemaseverlerle buluşmaya devam edecek.
- Paul Klee – ‘Tier Freund Schaft’: Bauhaus okulunun öncülerinden Klee’nin 1930 tarihli başyapıtı, soyut anlatımıyla sanatçıların projelerinde serbestçe kullanılabilecek.
- José Clemente Orozco – ‘Prometheus’: ABD’nin ilk modern freski olarak kabul edilen bu etkileyici eser, aydınlanmanın sembolü olarak kamuoyunun erişimine sunuluyor.
Popüler Kültürün İkonları Özgür Hale
Bu durum sadece yüksek sanata ait eserleri kapsamakla kalmıyor, aynı zamanda popüler kültürün önemli figürlerini de içeriyor. İşte kamu malı olan bazı ikonik karakterler:
- ‘Betty Boop’: Caz Çağı’nın sembolü olan ‘Betty Boop’un ilk görünümleri, artık telif koruması altında olmadan kullanılabilecek.
- ‘Mickey Mouse’: ‘Mickey Mouse’un dokuz yeni kısa filmi daha kamuya açıldı. Ayrıca, ‘Pluto’nun ilk versiyonu olan ‘Rover’ de özgür hale geldi.
Sinema Tarihinin Klasiği de Kamu Malı
Sinema dünyası da bu değişimden nasibini aldı. ‘Batı Cephesinde Yeni Bir Şey Yok’, Marx Kardeşler’in ‘Animal Crackers’ı ve Josef von Sternberg’in ‘Mavi Melek’ filmi gibi önemli yapımlar, artık kamu malı olarak değerlendiriliyor.
“Batı Cephesinde Yeni Bir Şey Yok” filmi, Erich Maria Remarque’nın aynı adlı eserinden Lewis Milestone tarafından sinemaya uyarlanmıştır.
Telif Hakkı Yasası ve Süreler
ABD Telif Hakkı Yasası’na göre, 1923 ile 1977 arasında yayımlanan eserler, yayımlandıkları tarihten itibaren 95 yıl boyunca telif hakkıyla korunuyor. Bu nedenle, 1930 yapımı eserlerin 2026’da kamu malı olması, bu yasanın doğal bir sonucudur.
Uzmanlar, bu serbestliğin sadece eserlerin orijinal versiyonlarını kapsadığını ve sonraki yıllarda yapılan değişikliklerin hala telif altında olabileceğini belirtiyor. 2027 yılında ise ‘Dracula’ ve ‘Frankenstein’ gibi Hollywood’un efsanevi korku klasiklerinin kamu malı olması bekleniyor.
Bu gelişme, sanat dünyasında ve popüler kültürde yaratıcılığı teşvik etmesi ve yeni projelerin ortaya çıkmasına zemin hazırlaması açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Haberin Diğer Kareleri
