İşsiz Büyüme: Ekonomistler, Tarihsel Precedenti Olmayan Durumdan Endişe Duyuyor
ABD Ekonomisi Booming, Ancak Orta Sınıf İçin “Korkunç” Bir Durum
ABD ekonomisi büyümeye devam ederken, işsizlik oranları ve ücret artışları konusunda beklenmedik bir tablo ortaya çıkıyor. Hisse senedi piyasaları yükseliş trendinde olsa da, son açıklanan işgücü piyasası verileri, ülkenin önde gelen ekonomistlerinden Diane Swonk’u endişelendirdi. KPMG’nin baş ekonomisti Swonk, durumu “korkunç” olarak nitelendirirken, “Büyüyor ancak iş yaratamıyoruz” dedi.
JOLTS ve ADP Raporları: Aynı Hikaye, Farklı Açıdan
İşgücü piyasasındaki bu karmaşık durum, iki farklı raporla daha net bir şekilde görülüyor: İş Arama ve İşten Ayrılma Anketi (JOLTS) ve ADP özel sektör işe alım raporu. JOLTS verilerine göre, açık iş sayısı Kasım ayında 7.1 milyon seviyesine gerileyerek, geçen yılın aynı dönemine göre 900,000’den fazla düşüş gösterdi. İşten ayrılma oranı ise %2.0’de sabit kaldı. Bu durum, son olarak 2014 yılının Ocak ayında, ülkenin Büyük Buhran’dan çıkmaya çalıştığı bir dönemde görülmüştü.
İşgücü Hareketliliğinin Donması ve Orta Sınıf Üzerindeki Etkisi
Normalde sağlıklı bir ekonomide, çalışanlar daha iyi ücretli işler için ayrılır ve bu durum herkesin maaş artışını tetikler. Ancak, mevcut durumda çalışanlar, işsizlik korkusu nedeniyle mevcut işlerine sıkı sıkıya tutunuyor. Bu durum, orta sınıfın gelir artışı için doğal yolu ortadan kaldıran bir “hareketlilik tuzağı” yaratmış durumda. ADP verileri, iş değiştirenlerin maaş artışının Aralık ayında %6.6’ya yükseldiğini gösterse de, Swonk bu durumun istatistiksel bir yanıltma olduğunu savunuyor. Yüksek maaş artışları, artık sadece yapay zeka (AI) alanındaki uzmanlaşmış yeteneklere yönelik bir ayrıcalık haline gelmiş durumda. Ortalama çalışan ise iş değiştirmek için ödeme alamıyor ve şirketler işe alım yapmayı durdurmuş durumda.
Yaşlı Çalışanların İşgücü Piyasasındaki Rolü ve Ekonomik Zorluklar
ZipRecruiter Baş Ekonomisti Nicole Bachaud’un belirttiği gibi, emeklilikler ve iş değişiklikleri gibi diğer ayrılık oranları da rekor düşük seviyelere gerilemiş durumda. Bu durum, yaşlı çalışanların emekliliklerini ertelemek zorunda kaldığını ve bunun da ekonomik zorluklara yol açtığını gösteriyor. Birçok kişi, altın yıllarını geçiremiyor çünkü emeklilik için yeterli birikimleri yok.
Şirketlerin İşgücünü Hoş Tutma Politikası ve Post-Pandemi Etkisi
Şirketler, pandemi sonrası dönemde yaşadıkları işgücü kıtlığı ve Büyük İstifa (Great Resignation) deneyimlerinin ardından, mevcut çalışanlarını elde tutmaya odaklanmış durumda. Bu durum, işe alımların azalmasına ve işgücü piyasasının dengesinin bozulmasına neden oluyor. Swonk, “Pandeminin ardından aşırı işe alım yaptık. Bu durum, ekonominin yeniden açılmasıyla birlikte yaşanan çılgınlığın bir yansıması” diyor.
Gelir Dağılımındaki Eşitsizlik ve Bölgesel Kriz
Bank of America Institute’un verileri, gelir dağılımındaki eşitsizliğin giderek arttığını gösteriyor. Aralık ayında yüksek gelirli hanelerin maaş artışı %3.0 iken, orta gelirli hanelerde bu oran sadece %1.5’e düşmüş durumda. Düşük gelirli hanelerde ise durum daha da kötü; maaş artışı sadece %1.1. Bu durum, orta ve düşük gelirli ailelerin reel maaşlarının düştüğü anlamına geliyor. Bu durum, yüksek gelirli hanelerin lüks tüketim alışkanlıkları sayesinde ekonominin canlı kalmasına rağmen, orta ve düşük gelirli hanelerin zor durumda kaldığı bir “K” şeklindeki ayrışmaya yol açıyor.
Batı Bölgesindeki İş Kayıpları ve Verimlilik Odaklı Yaklaşım
Aralık ayında yayınlanan ADP raporu, Batı bölgesinde 61,000 işin kaybedildiğini gösterdi. Bu kayıp, özellikle Pasifik alt bölgesindeki teknoloji ve profesyonel sektörlerde yoğunlaştı. Swonk, bu durumu “işsiz büyüme” olarak nitelendiriyor ve şirketlerin verimliliği artırmak için daha az insanla daha çok iş yapmaya çalıştıklarını belirtiyor.
- JOLTS: İş Arama ve İşten Ayrılma Anketi
- ADP: Özel Sektör İşe Alım Raporu
- KPMG: Ekonomi Danışmanlığı Şirketi
