Trump, Grönland’ın ABD Yönetimine Geçmesini NATO’dan İstedi
Eski ABD Başkanı Donald Trump, NATO’nun Grönland‘ın ABD kontrolüne geçmesi için destek vermesini talep etti. Trump, bu talebi sosyal medya platformu üzerinden yaptığı açıklamada, Grönland’ın ABD’nin elinde olmaması durumunun kabul edilemez olduğunu belirtti. Bu açıklama, Başkan Yardımcısı JD Vance’in Danimarka ve Grönland yetkilileriyle görüşmelerde bulunmasından hemen önce yapıldı.
Ulusal Güvenlik Gerekçesi
Trump, Grönland’ın ulusal güvenlik amacıyla önemli olduğunu vurguladı ve NATO’nun bu konuda öncülük etmesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca, Grönland’ın ABD kontrolünde olmaması durumunda Rusya veya Çin’in adayı ele geçirebileceğini ve bunun kabul edilemez olduğunu savundu. Trump, Grönland’ın ABD kontrolünde olmasının NATO’yu daha güçlü ve etkili hale getireceğini belirtti.
Grönland Reaksiyonu
NATO müttefiki Danimarka’ya bağlı özerk bir bölge olan Grönland, Trump’ın adayı satın alma isteğiyle ilgili bir jeopolitik krizin merkezinde yer alıyor. Grönland’ın başkenti Nuuk’taki yerel halk, adanın satışa sunulmadığını belirtiyor. Beyaz Saray, Grönland’ı zorla ele geçme ihtimalini de reddetmedi.
Danimarka ve ABD Görüşmeleri
Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen ve Grönlandli mevkidaşı Vivian Motzfeldt ile Grönland konusunu görüşmek üzere Washington’da bir araya geldi.
Grönland Halkının Reaksiyonu
Nuuk’ta yaşayan 22 yaşındaki öğrenci Tuuta Mikaelsen, Amerikan yetkililerin geri adım atmasını umduğunu belirtti. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ise yaptığı açıklamada, ABD ile Danimarka arasında seçim yapmaları gerekirse Danimarka’yı, NATO’yu, Danimarka Krallığı’nı ve AB’yi seçeceklerini ifade etti. Trump, bu açıklamaya katılmadığını ve Nielsen hakkında olumsuz yorumlarda bulundu.
Stratejik Önemi
Grönland’ın stratejik önemi, iklim değişikliği nedeniyle buzulların erimesiyle birlikte Asya’ya daha kısa ticaret yollarının açılması ve aynı zamanda kritik mineral yataklarının çıkarılması ve taşınmasının kolaylaşmasıdır.
Askeri Varlık
Danimarka Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen, Grönland’daki askeri varlıkları güçlendirmeye devam edeceklerini ve NATO üyeleri arasında Arktik ve Kuzey Atlantik’teki güvenlik sorumluluğunun artırılması gerektiği konusunda bir fikir birliği olduğunu vurguladı. Trump ise Grönland’ın ABD’nin “Golden Dome” füze savunma programı için hayati önem taşıdığını ve adayı kontrol etmesinin, Rus ve Çin gemilerinden kaynaklanan tehditlere karşı bir önlem olduğunu savundu. Ancak bu iddialar uzmanlar ve Grönlendliler tarafından sorgulanıyor.
Yerel Görüntüler
Isınma mühendisi Lars Vintner, “Tek gördüğüm Çinli, fast food restoranlarında. Sık sık yelken yapıyorum ve avlanıyorum, hiçbir zaman Rus veya Çin gemisi görmedim” şeklinde bir ifade kullandı. Arkadaşı Hans Nørgaard da Donald Trump’ın ağzından çıkanların sadece hayal ürünü olduğunu belirtti.
Kaynakların Amacı
Danimarka, ABD’nin Grönland’deki mevcut askeri varlığını artırabileceğini belirtirken, bunun güvenlik gerekçesiyle örtbas edildiğini ve Trump’ın aslında adanın doğal kaynaklarından para kazanmak için sahip olmak istediğini düşündüğünü ifade edenler oldu. Nørgaard, Trump’un agresif davranışları nedeniyle Nuuk’ta polise başvurarak, Amerikan yetkililerin Grönland halkını ve NATO’yu tehdit ettiğini belirtti.
Diplomatik Çalışmalar
Beyaz Saray görüşmesinin ardından Lars Løkke Rasmussen ve Vivian Motzfeldt, Danimarka’nın ABD Büyükelçisi ile birlikte ABD Kongresi’ndeki Arktik Caucus’tan oluşan senatörlerle görüşecek. Senatör Jeanne Shaheen ve Senatör Lisa Murkowski tarafından sunulan bipartisan yasa tasarısı, ABD Savunma veya Dışişleri Bakanlığı fonlarının, müttefikin rızası veya Kuzey Atlantik Konseyi’nin onayı olmadan Grönland’ı veya herhangi bir NATO üyesi devletin egemen topraklarını ilhak etmek veya kontrol altına almak için kullanılmasını yasaklamaktadır.
Uluslararası Destek
Danimarka’nın büyük Avrupa müttefikleri de geçen hafta, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen’in açıklamasına katılarak, Grönland’in kendi halkına ait olduğunu ve Grönland ile ilgili kararların Danimarka ve Grönland tarafından verilmesi gerektiğini vurgulayan bir açıklama yayınladı.
- Kişiler:
- Donald Trump: Eski ABD Başkanı
- JD Vance: Başkan Yardımcısı
- Marco Rubio: Dışişleri Bakanı
- Lars Løkke Rasmussen: Danimarka Dışişleri Bakanı
- Vivian Motzfeldt: Grönlandli mevkidaşı
- Tuuta Mikaelsen: Öğrenci
- Jens-Frederik Nielsen: Grönland Başbakanı
- Troels Lund Poulsen: Danimarka Savunma Bakanı
- Lars Vintner: Isınma mühendisi
- Hans Nørgaard: Nuuk’ta polise başvuran
- Jean-Noël Barrot: Fransız Dışişleri Bakanı
- Jeanne Shaheen: Senatör
- Lisa Murkowski: Senatör

