Yapay Zeka Çağında Tuhaflık Avantaj Sağlayacak Uzman Uyarısı
Yapay Zeka Çağında “Tuhaflık” Avantaj Sağlayacak Uzman Uyarısı
Yapay Zeka Ekonomisinde “Tuhaflık” Önemli Bir Faktör
Ekonomi uzmanı Benjamin Shiller, yapay zeka (AI) çağında “tuhaflık” kavramının giderek önem kazandığını belirtiyor. Shiller, yeni kitabı “Yapay Zeka Ekonomisi: Teknoloji İşleri, Pazarları, Yaşamı ve Geleceğimizi Nasıl Dönüştürüyor”da, daha sıra dışı işlerin yapay zeka tarafından kolayca yerinin değiştirilemeyeceğini savunuyor.
“Tuhaflık” Kelimesinin Kökeni ve Anlamı
“Tuhaf” kelimesi, geçmişte sadece garip anlamında değil, aynı zamanda kader veya olmak gibi kavramlarla ilişkilendiriliyordu. Eski İngiliz kültüründe, bir kişinin hayatının gidişatının, hayatta olmanın temel “tuhaflığı” ile ayrılmaz bir bütün olduğu düşünülüyordu. Shakespeare’in “Garip Kız Kardeşler” karakterleri ve İskandinav mitolojisindeki Nornlar gibi figürler, bu kavramı daha da pekiştirmiş.
Yapay Zeka ve İşgücü Piyasası
Brandeis Üniversitesi Ekonomi Profesörü Benjamin Shiller, yapay zekanın işgücü piyasasını dönüştüreceğini, ancak her işin kolayca otomatize edilemeyeceğini vurguluyor. Goldman Sachs’ın tahminlerine göre, ABD ve Avrupa’da 300 milyon iş, yapay zeka nedeniyle değişikliklere maruz kalabilir. Ancak Shiller, “tuhaflık primi” olarak adlandırdığı kavramla, bu durumun üstesinden gelinebileceğini belirtiyor.
Veri Eksikliği ve İnsan Avantajı
Yapay zeka modellerinin öğrenme kapasitesi yüksek olsa da, insanlara kıyasla çok daha fazla eğitim verisine ihtiyaç duyduklarını ifade eden Shiller, “Eğer bir alanda yeterli veri yoksa, yapay zeka o işi yapamaz” diyor. Bu durum, özellikle niş alanlarda çalışan profesyoneller için bir avantaj anlamına geliyor.
Elon Musk’ın Uyarıları ve Eğitim Verisi Gereksinimi
Tesla CEO’su Elon Musk’ın, otonom sürüş için gereken eğitim verisi miktarını vurgulayan açıklamalarına değinen Shiller, “Yaklaşık 10 milyar mil eğitim verisi, güvenli otonom sürüşü sağlamak için gereklidir. Bu, tipik bir Amerikalının yıllık 13.500 mil sürdüğü düşünüldüğünde, yaklaşık 750.000 yıl demektir” diyor. İnsanların ise sadece birkaç yüz mil sürerek ve altı ayda ehliyet alabildiklerini hatırlatıyor.
Kanguru Örneği: Yapay Zekanın Sınırları
Yapay zekanın sınırlarını örneklemek için Waymo’nun Avustralya’da gerçekleştirdiği testlerde yaşanan kanguru sorununa dikkat çeken Shiller, “Otonom araçlar, eğitim verilerinde olmayan ve beklenmedik hareketler sergileyen kangurulara çarptı” diyor. İnsanların ise bu tür beklenmedik durumlarla, özel bir eğitim almadan başa çıkabildiklerini belirtiyor.
Uzman Tavsiyesi: Sıra Dışı Alanlara Yönelin
Shiller, modern çalışanların ve eğitim hayatına yeni başlayan gençlerin, herkesin yaptığı mesleklere yönelmekten kaçınmaları gerektiğini tavsiye ediyor. “Standart dersleri almak ve doğrudan öğretilen konularda uzmanlaşmak riskli bir stratejidir” diyor. Geleceğin, sıra dışı ve niş alanlarda uzmanlaşmış kişiler için daha parlak olacağına işaret ediyor.
Fortune Workplace Innovation Summit 2026
Fortune, 19-20 Mayıs 2026 tarihlerinde Atlanta’da düzenleyeceği Workplace Innovation Summit’te, yapay zeka, insanlık ve stratejinin kesişim noktasını ve işgücünün geleceğini yeniden tanımlayacak inovatif liderleri bir araya getirecek.
- Benjamin Shiller: Brandeis Üniversitesi Ekonomi Profesörü
- Elon Musk: Tesla CEO’su
- Goldman Sachs: Finansal hizmetler şirketi
- Waymo: Otonom sürüş teknolojisi şirketi
