Tatil Uykusu Okula Uyumda Zorluk Yaşatabilir, Uzman Uyardı

Çocuklarda Tatil Uykusu: Okula Uyum İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler

Etlik Şehir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Tolga Köle, 2025-2026 eğitim öğretim yılının sona ermesiyle birlikte çocuklarda tatil uykusu düzeninin önemine dikkat çekti. Uzman Köle, tatil döneminin çocuk ve aileler için bir rahatlama fırsatı olsa da, uyku düzenindeki bozulmanın okula dönüş sürecini olumsuz etkileyebileceğini belirtti.

Uyku Düzeninin Bozulma Nedenleri

Okul döneminde çocukların yaşamını düzenleyen belirli rutinlerin tatille birlikte ortadan kalktığını ifade eden Doç. Köle, çocukların daha geç uyanıp daha geç saatlere kadar yattığını söyledi. Ayrıca, tatil döneminde ekran süresinin artmasının da uyku düzenini bozduğunu vurguladı.

“Çocuklarımızın evde kaldığı süre içinde televizyon, telefon, tablet maruziyeti artıyor. Buna bağlı olarak mavi ışık etkilenmesi ve melatonin hormonunda baskılama oluyor. Bu durum uykuya geçişi, uyku düzenimizi ve kalitemizi etkiliyor” şeklinde konuştu.

Fiziksel Aktivitenin Azalması ve Beslenme Alışkanlıkları

Okul döneminde arkadaşlarıyla hareket eden çocukların tatilde daha çok ekran başında vakit geçirdiğini belirten Doç. Köle, fiziksel aktivitenin azalmasının yorgunluğu azalttığını ve uykuya geçiş süresini uzattığını ifade etti. Ayrıca, geç saatlerde ağır besinler tüketiminin uyku kalitesini düşürdüğünü aktardı.

Uyku Düzeninde Esneklik ve Öneriler

Doç. Köle, tatil döneminde uyku saatlerinin tamamen serbest bırakılmaması gerektiğini, ancak önerilen uyku zamanlarından en fazla 60-90 dakika gibi bir esneme yapılabileceğini belirtti. Uykuya geçişi kolaylaştırmak için ekran maruziyetinin uyumadan bir saat önce kesilmesi gerektiğini vurguladı.

“Uykuya geçişi kolaylaştırmak için özellikle loş ışıkta aile içi sohbet, kitap okuma ya da düşük sesli müzik dinleme gibi farklı etkinliklerle uykuya geçişimizi rahatlatabiliriz” dedi.

Uykunun Önemi ve Akademik Başarıya Etkisi

Uykunun beyin gelişimi, bellek, dikkat, duygusal kontrol, büyüme ve bağışıklık sistemi gibi birçok önemli fonksiyon üzerinde etkili olduğunu belirten Doç. Köle, uyku düzeninin belirli bir ritimde tutulmasının önemini vurguladı.

“Uyku, beyin gelişimi, bellek gelişiminde, hafıza güçlendirmede, dikkat dağınıklığı ya da odaklanmada, psikolojik olarak duygularımızı kontrol etmekte, çocuklarda salgılanan hormonlar sayesinde büyüme ve boy kısalığı, boy uzunluğu gibi metabolik fonksiyonların düzenlenmesinde, bağışıklık sistemimizde enfeksiyonlara karşı vücudumuzun korunmasında da etkili” şeklinde konuştu.

Okula Dönüş Süreci ve Uzman Tavsiyeleri

Okula dönüş sürecinin kademeli olarak planlanması gerektiğini belirten Doç. Köle, okul başlamadan 4-5 gün öncesi günlük 15-20 dakika uyku düzeninin değiştirilerek okul zamanındaki düzenin yeniden sağlanabileceğini söyledi.

Uyku Bozuklukları ve Sağlık Profesyonellerine Başvuru

Bozulan uyku düzeninin okula uyumu geciktirebileceğini ve davranışsal, bilişsel fonksiyonlarda bozulmaya yol açabileceğini belirten Doç. Köle, uykuya geçişte zorlanma, horlama, nefes kesilmesi gibi durumların görüldüğü durumlarda mutlaka bir sağlık profesyoneline başvurulması gerektiğini belirtti. Ayrıca, kaygı, çökkünlük ve depresyon belirtilerinin de dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

• 6-12 yaş grubundaki çocukların günde en az 9-12 saat uyuması önerilir.
• 13-18 yaş grubundaki çocukların ise en az 8-10 saat uyuması önerilir.