ABD, Yapay Zeka Yarışını Kaybedebilir: Aşırı Karamsarlık Endişesi
Yapay Zeka Alanında ABD’nin Konumu Tartışılıyor
Yapay zeka (YZ) alanındaki rekabet, Silikon Vadisi’ndeki şirketler ile Washington politikacıları ve Çin rakipleri arasında gerginliği artırıyor. Başkan Donald Trump’ın YZ geliştirme konusunda serbest piyasayı destekleyici yaklaşımı, bazı eleştirmenlerin güvenlik altyapısının iyileştirilmesi yönündeki çağrılarına rağmen dikkat çekiyor. Trump’ın YZ ve kripto para teknolojileri özel temsilcisi David Sacks, ABD’nin “kötümserlik” nedeniyle YZ yarışını kaybedebileceği konusunda uyardı.
Batı’da YZ’ye Karamsarlık Hakim
Sacks, İsviçre’nin Davos kentindeki Dünya Ekonomik Forumu’nda Salesforce CEO’su Marc Benioff ile yaptığı bir konuşmada, “Batı ülkelerinde YZ iyimserliği genellikle daha düşük seviyede görülüyor” dedi. Edelman Trust Barometer’ın 2025 yılına ait verileri, Amerikalıların YZ konusunda dünyanın diğer bölgelerine göre daha karamsak olduğunu gösterdi. Sacks, aşırı düzenlemelerin YZ gelişimini olumsuz etkileyebileceği ve bunun da ABD’nin YZ yarışında geride kalmasına yol açabileceği endişesini dile getirdi. Örneğin, Senatör Bernie Sanders’ın veri merkezi inşaatına moratoryum koyma çağrısı, Sacks’e göre bu endişeyi artırıyor.
Trump Yönetiminin Serbest Piyasa Yaklaşımı
Trump yönetimi, göreve geldiği günden bu yana YZ geliştirme konusunda serbest piyasayı destekleyen bir duruş sergiliyor. Geçen yaz yayınlanan YZ Eylem Planı ile birçok YZ araştırma ile ilgili düzenleme kaldırılmış, bu da Biden dönemindeki “tüm devlet kurumlarının katılımıyla YZ yönetimi” yaklaşımından bir değişiklik anlamına geliyor. Trump, Aralık ayında yayınladığı bir yönetmelik ile de eyalet düzeyindeki YZ geliştirme kısıtlamalarını daha da zayıflattı. Yönetmelikte, küresel YZ hakimiyetinin, Amerikan şirketlerinin karmaşık düzenlemelerden bağımsız olarak yenilik yapabilmesini gerektirdiği vurgulandı.
California’daki Vergi Tartışması ve Göç
Sacks, Davos’ta eyalet düzeyindeki müdahalelere yönelik eleştirilerini yineledi. CNBC ile yaptığı bir röportajda, Kaliforniya’da milyarderlerin servetine yönelik getirilen %5’lik bir vergiye tepki gösterdi. Sacks, Kaliforniya’dan Teksas’a taşındığını belirtti ve bu verginin bir başlangıç olacağını, bunun da ülkenin yeni ve farklı bir yöne doğru ilerlemesine neden olabileceğini savundu. Larry Page ve Sergey Brin gibi diğer zengin Kaliforniyalılar da bu vergi nedeniyle eyaletten ayrılmıştı. Sacks, bu planı eyalet yetkisinin aşırı kullanımının potansiyel bir örneği olarak nitelendirdi.
YZ’ye Yönelik Endişeler ve Düzenleme Çağrıları
Silikon Vadisi liderlerinin ayrılmasına ve bazı YZ şirketlerinin Trump yönetimi tarafından uygulanan düzenlemelerin gevşetilmesiyle memnun olmasına rağmen, YZ geliştirme konusundaki “serbest bırakılmış” yaklaşım da eleştirilere maruz kalıyor. Otomasyonun iş gücü üzerindeki etkileri, finans piyasalarının çöküşü ve potansiyel olarak tehlikeli YZ modellerinin yayılması gibi endişeler, YZ’ye yönelik heyecanları azaltıyor. Hatta bazı YZ liderleri bile düzenlemeye ihtiyaç duyduklarını belirtiyor.
Çin ile Rekabet ve Düzenleme Dengesi
Bazı yetkililer, Çin ile rekabet edebilmek için düzenlemelerin gevşetilmesi gerektiğini savunuyor. Çin’in YZ araştırmaları, özellikle Hangzhou merkezli DeepSeek gibi şirketler tarafından geliştirilen modellerin bazı özel mantık görevlerinde Batı modellerini yakaladığı veya aştığı görülüyor. Sacks, konuşmasında Stanford Üniversitesi’nin İnsan Odaklı Yapay Zeka Enstitüsü tarafından geçen yıl yayınlanan, farklı ülkelerdeki YZ iyimserliği oranlarına ilişkin araştırmalara atıfta bulundu. Çin’de anket yapılan kişilerin %83’ü YZ’nin insanlığa faydalı olduğuna inanırken, ABD’de bu oran sadece %39 olarak kaydedildi.
Bipartisan Yaklaşım ve Çocukların Korunması
Ancak, Trump ve Sacks gibi isimlerin kısıtlamalardan uzak bir YZ yaklaşımı çağrısı yapmasına rağmen, ABD’de karamsarlık sadece bir siyasi konu değil. Florida Valisi Ron DeSantis, Cumhuriyetçi Parti’nin eski başkan adayı olarak veri merkezi inşaatına daha fazla kısıtlama getirilmesi çağrısında bulunmuştu. Geçen hafta ise Temsilciler Meclisi’ndeki bipartisan bir komite, YZ’nin K-12 eğitimindeki etkileri hakkında tanıklık dinledi. Komite üyeleri, yeniliği engellememek konusunda uyarılar yaparken, çocukları YZ’ye maruz kalmanın potansiyel riskleri konusunda genel bir fikir birliğine vardı.
