Venedik Lagünü’nde Deniz Cevizi Tehdidi: Karadeniz’deki Hamsi Faciasının Tekrarı mı?

Deniz Cevizi Nedir?

Mnemiopsis leidyi, küçük, şeffaf ve görünüşte zararsız bir canlıdır. Ancak dünyanın en zararlı istilacı türleri arasında yer alır. Besinlerini ve larvalarını tüketerek diğer deniz canlılarının popülasyonlarını olumsuz etkiler. 1990 yılında gemiler aracılığıyla Karadeniz’e ulaşan bu tür, hamsi stoklarının çöküşüne yol açmıştı.

Venedik’teki Durum

Venedik Lagünü, değişken ve hassas ortamlar sunması nedeniyle Mnemiopsis’in kolayca çoğalabileceği bir habitat oluşturuyor. Bu durum, lagünün hassas ekosistem dengesi ve balıkçılık faaliyetleri üzerinde ciddi yansımalar yaratıyor. Araştırmacılar, türün hayatta kalma eşiklerini belirlemek ve çoğalmasını tetikleyen çevresel koşulları anlamak için iki yıl boyunca saha izlemeleri ve laboratuvar deneyleri gerçekleştirdiler.

Mevsimsel Bloom

Çalışmanın başyazarı Filippo Piccardi, “Bu çalışma, Venedik Lagünü’ndeki Mnemiopsis’in ekolojik nişi üzerine yapılan ilk entegre araştırmadır,” diyor. Veriler, ilkbahar sonu ile yaz sonu/sonbahar başı arasında net bir mevsimsel bloom (kitlesel üreme) dönemini gösteriyor. Su sıcaklığı ve tuzluluk oranı, türün bolluğuyla doğrudan ilişkili. Uygun sıcaklık ve tuzluluk değerleri, türün lagünün geniş alanlarını kaplayacak kadar artmasına neden oluyor.

İklim Değişikliğinin Etkisi

Valentina Tirelli, “Küresel ısınma ile birlikte lagün, Mnemiopsis için her geçen gün daha uygun koşullar sunabilir,” uyarısında bulunuyor. Geniş kitlelerin oluşumu, tüm lagün ekosisteminin işleyişini bozma riski taşıyor. Bu durum, balıkçılar için daha öngörülemez sezonlar anlamına geliyor.

Karadeniz Deneyimi

1990 yılında Karadeniz’de yaşanan hamsi faciası, deniz cevizi istilasıyla karşı karşıya olan Venedik için bir uyarı niteliğinde. O dönemde, Kuzey Amerika kökenli bu tür, gemilerde bulunan sular aracılığıyla Karadeniz’e taşınmıştı. Kirlilik ve aşırı avlanma, türün hızla çoğalmasına zemin hazırlamıştı.

Hamsi Stoklarının Çöküşü

Deniz cevizi, hamsilerin ana besini olan zooplanktonları tüketerek hamsi popülasyonunu olumsuz etkilemişti. Hamsiler yiyecek bulamaz hale gelmiş ve yumurta ve larvaları da yok edilmişti. Bu durum, Türkiye ve diğer Karadeniz ülkelerinin balıkçılık ekonomisine milyarlarca dolar zarar vermişti.

• Mnemiopsis leidyi (Deniz Cevizi): Kuzey Amerika kökenli, istilacı bir ktenofor türü.
• 1990 Karadeniz Faciası: Deniz cevizi istilası nedeniyle hamsi stoklarının çöküşü.
• Venedik Lagünü: Mnemiopsis leidyi’nin yayılmasıyla tehdit altında olan hassas bir ekosistem.
• Mevsimsel Bloom: Deniz cevizi popülasyonunun ilkbahar sonu ile yaz sonu/sonbahar başı arasında kitlesel olarak üremesi.
• İklim Değişikliği: Lagünler için uygun koşulları artırarak deniz cevizi yayılımını kolaylaştırabilir.

Araştırmacılar, Venedik Lagünü’ndeki deniz cevizi popülasyonunu kontrol altına almak için anlık izleme sistemleri ve lagün havzalarının özelliklerine göre uyarlanmış yönetim stratejileri geliştirilmesi gerektiğini vurguluyor. İnsan baskısı, deniz trafiği ve iklim değişikliğinin birleştiği Venedik gibi hassas bir sistemde hızlı ve etkili bir yanıt, ekolojik ve sosyo-ekonomik sonuçları sınırlayabilir.

Haberin Diğer Kareleri