Antarktika’nın Gizli Yüzü: Buz Altındaki Detaylı Harita Ortaya Çıktı
Geçmişten Günümüze Antarktika: Buzların Altındaki Dünya
Yaklaşık 34 milyon yıl önce Antarktika’da iklim daha ılımandı ve kıta buzdan arındı. Ancak atmosferdeki karbondioksit miktarının azalmasıyla başlayan küresel soğuma, buz tabakasının oluşmasına ve kıtayı neredeyse tamamen kaplamasına neden oldu. Bu süreç, kıtanın altındaki arazinin detaylı bir şekilde incelenmesini son derece zorlaştırmıştır.
Detaylı Haritanın Oluşturulması
60 yıllık saha çalışmalarından elde edilen veriler ve son teknoloji uydu görüntüleri kullanılarak oluşturulan bu yeni harita, Bedmap3 projesinin verilerinden daha detaylıdır. Araştırmacılar, Buz Akışı Pertürbasyon Analizi (IFPA) adlı bir yöntemle buzun akış biçimini analiz ederek topografik verileri elde etti. Bu yöntem, buzun vadiler üzerinde daha hızlı, engeller üzerinde ise daha yavaş aktığının göz önünde bulundurulmasını sağlamıştır.
Buzun Altındaki Coğrafyanın Gizli Detayları
Harita, buz tabakasının ortalama 2 kilometre derinliğinde dağ sıraları, on binlerce tepe, uzun vadiler ve Maud buz altı havzasında 400 kilometre uzunluğunda bir kanalın varlığını ortaya koydu. Bu yer şekillerinin çoğu, daha önce bilim insanları tarafından bilinmiyordu. “Temel olarak, buz tabakasının yüzeyi, altındaki arazinin şekline göre deforme olur,” diyor araştırmacılar.
Neden Bu Keşif Önemli?
Antarktika’nın ana kaya yapısının şekli, üzerindeki buzun erime hızını ve deniz seviyesine olan etkisini doğrudan belirler. Bu bilgi, Antarktika’nın bazı bölgelerindeki hızlı erimenin deniz seviyesini nasıl etkilediğini anlamak ve gelecekteki deniz seviyesi yükselmesi tahminlerini iyileştirmek için kritik öneme sahiptir. Yeni harita, buz tabakasının en savunmasız alanlarını belirlememizi ve iklim değişikliği etkilerine dair daha doğru tahminler yapmamızı sağlayacaktır.
Gelecek Adımlar
Araştırmacılar, mevcut haritanın büyük bir adım olduğunu belirtiyorlar, ancak modelleri daha da geliştirmek için Antarktika ana kaya haritasının daha da ayrıntılı versiyonlarına ihtiyaç duyulacağını vurguluyorlar. Bu keşif, Antarktika’nın Güney Amerika veya Avrupa gibi engebeli bir kıta olduğunu gösteriyor. Eğer buzlar tamamen erirse, karşımıza devasa bir takımada ve sıradağlar çıkacaktır.
- Araştırma Liderleri: Grenoble-Alpes Üniversitesi ve Edinburgh Üniversitesi
- Kullanılan Yöntem: Buz Akışı Pertürbasyon Analizi (IFPA)
- Haritanın Önemi: Deniz seviyesi yükselmesi tahminlerini iyileştirmek ve buz tabakasının en savunmasız alanlarını belirlemek
Kaynak: Mehmet Sercan Tezcanoğlu – 27.01.2026
Haberin Diğer Kareleri
