Türkiye’de Doğurganlık Hızı Düşüşü: Nedenler ve Beklenen Reformlar

Türkiye‘de Demografik Dönüşüm: Çocuk, Kariyer ve Gelecek Arasındaki Denge

Türkiye, tarihsel olarak genç nüfuslu bir ülke konumundayken, son yıllarda hızla yaşlanan bir toplum yapısına doğru evriliyor. Doğurganlık hızındaki düşüş, demografik yapıyı derinden etkiliyor ve bu durum, ekonomik ve sosyal güvenlik sistemleri üzerinde ciddi baskılar oluşturuyor. Ülkede doğurganlık hızı, rekor düşük seviyelere gerilerken, bu durumun nedenleri ve alınması gereken önlemler tartışma konusu haline gelmiş durumda.

Barış Arduç ve Gupse Özay’ın Deneyimi: Bir İstisna mı?

Oyuncu Barış Arduç ve Gupse Özay çifti, pandemi dönemini bir araya gelerek güçlendirdiler ve 2022 yılında kızları Jan Asya’yı dünyaya getirdiler. Arduç, “Pandemide birbirimizi daha çok sevdik ve çocuk kararı aldık” şeklinde bir açıklamada bulunmuştu. Ancak bu durum, genel eğilimin aksine bir istisna olarak değerlendiriliyor. Çünkü pandemi sonrası dönemde, küresel çapta doğurganlık hızında ciddi düşüşler gözlemlendi.

Pandemi ve Doğurganlık Üzerindeki Etkisi

COVID-19 pandemisi, birçok çiftin geleceğe yönelik belirsizlikler nedeniyle çocuk sahibi olma planlarını ertelemesine veya iptal etmesine neden oldu. Türkiye’de hamilelik planlayan kadınların %45’i, pandemi nedeniyle bu planlarını durdurmak zorunda kaldı. İlk doğum yapma yaşının 2024 itibarıyla 29.3’e yükselmesi, demografik yapıdaki değişimin önemli bir göstergesi olarak kabul ediliyor.

Boşanma Oranları ve Doğurganlık İlişkisi

Evliliğin ilk 5 yılındaki boşanma oranlarının yüksek olması, doğurganlık hızının düşmesindeki önemli bir faktör olarak öne çıkıyor. 2004 yılında %40.2 ile zirveye ulaşan boşanma oranı, aile yapısını zayıflatmış ve çocuk sahibi olma kararını olumsuz etkilemiştir. Bu durum, Avrupa Birliği ülkelerindeki oranlarla da benzerlik göstermektedir.

Türkiye’nin Demografik Durumu: Beka Meselesi

Türkiye, 2000’li yılların başından itibaren radikal demografik dönüşümler yaşıyor. Nüfusun yenilenme eşiğinin altına düşmesi, sadece Türkiye için değil, dünya genelinde de bir “beka meselesi” haline gelmiş durumda. Bu durum, ekonomik yapıdan sosyal güvenlik sistemine kadar birçok alanı tehdit ediyor. Yapılan araştırmalar, demografik gerilemenin ardındaki ekonomik, kültürel ve psikolojik nedenlerin modern toplumun temel yapı taşlarını kökten değiştirdiğini ortaya koyuyor.

Önemli Göstergeler

• Nüfusun Yenilenme Eşiği: Doğurganlık hızının 2.10 olması.
• Doğurganlık Hızı: Nüfus başına bir kadının yaşamı boyunca dünyaya getirdiği ortalama çocuk sayısı.

Doğurganlık Hızındaki Düşüşün Nedenleri

Doğurganlık hızındaki dramatik düşüşün ardında tek bir neden bulunmuyor. Eğitim seviyesi yükseldikçe doğurganlık oranının düştüğü gözlemleniyor. Artan yaşam maliyetleri, konut erişimindeki zorluklar ve kariyer odaklı yaşam tarzı, evlilik yaşının ötelenmesine ve çocuk sahibi olma kararının ertelenmesine yol açıyor. Kadınların iş gücüne katılımının artmasıyla birlikte, iş ve aile yaşamını dengeleyecek destek mekanizmalarının eksikliği de tek çocuklu aile yapısını standart hale getiriyor.

Ek olarak, savaşlar, çatışmalar, ekolojik dengenin bozulmasıyla artan kirlilik gibi faktörler de doğurganlık üzerinde olumsuz etkilere sahip.

Haberin Diğer Kareleri