Farelerde Pankreas Kanseri Tedavisi Umut Veriyor, Ancak İnsanlarda Uygulanabilirliği Belirsiz
Giriş
ABD’deki Brown Üniversitesi Legorreta Kanser Merkezi Direktörü Prof. Dr. Wafik el-Deiry, İspanyol araştırmacıların farelerde pankreas tümörünü tedavi etmeyi başardığı çalışmayı değerlendirdi. Araştırma, pankreas kanseri tedavisinde umut vadeden sonuçlar ortaya koyarken, insanlarda tedaviye işaret ettiği şeklinde kesin bir yorum yapılamayacağını vurguladı.
Farelerde Tedavi, İnsanlarda Zorluk
Prof. Deiry, kanserin fare modellerinde sıkça tedavi edilebildiğini, ancak insanlarda, özellikle de pankreas kanserinde bu durumun çok daha zor olduğunu belirtti. Ön klinik düzeydeki güçlü verilere rağmen, sonuçların insanlardaki tedaviye doğrudan yansıması mümkün olmayabilir.
Tedavinin Bilimsel Gerekçesi ve Ön Klinik Kanıtlar
İspanyol araştırmacıların çalışmasıyla ilgili olarak Prof. Deiry, “Tedavinin bilimsel gerekçesi ve ön klinik kanıtlar son derece güçlü. Bu nedenle düzenleyici kurallara uygun şekilde erken ve hızlı test edilmesi için bir yol bulunmalıdır” dedi.
Klinik Uygulamada Karşılaşılan Zorluklar
Ön klinik tedavilerin insan deneylerinde başarısız olmasının çeşitli nedenleri olabileceğini belirten Prof. Deiry, şunları sıraladı:
- Yeterli hasta sayısına ulaşılamaması
- İnsanlarda öngörülemeyen ciddi yan etkiler ortaya çıkması
- Beklenen etkinliğin görülmemesi
- Çalışmaların önceden belirlenen hedeflere ulaşamaması
- Yeni tedavilerden hangi hastaların fayda göreceğini gösteren biyolojik göstergelerin bulunmaması
- İlaçların insan vücudunda beklenenden farklı şekilde dağılması veya tümöre yeterince ulaşamaması
Toksisite ve Yan Etkiler
Yeni kanser tedavilerinde toksisite ve yan etki profilinin kritik önem taşıdığını vurgulayan Deiry, özellikle ilaç kombinasyonlarında insanlarda ortaya çıkabilecek yan etkilerin önceden tam olarak öngörülemediğini ifade etti. Hayvan deneylerine alternatif yöntemler geliştirilmiş olsa da, hayvan modellerinin sistemik yan etkilerin ve toksisitelerin değerlendirilmesinde hala vazgeçilmez olduğunu belirtti.
Modern Onkolojinin Temel Hedefleri
Modern onkolojinin temel hedeflerinden birinin, hastaları bir sonraki bilimsel gelişmeye kadar hayatta tutabilmek olduğunu belirten Prof. Deiry, bu süreçte hassas onkoloji yaklaşımının giderek daha merkezi bir rol üstlendiğini sözlerine ekledi.
Tedavi Sonuçlarının Değerlendirilmesi
Bilimsel gelişmelerin hastalara aktarılmasında temkinli olunması gerektiğini vurgulayan Prof. Deiry, “Genellikle hem iyimser hem de gerçekçi olmayı tercih ederim” dedi. Yeni geliştirilen tedavilerin bazı hastalarda çarpıcı sonuçlar verebildiğini, ancak bunun genel kural teşkil etmediğini ve yaşam süresini uzatan birçok yeni tedavinin herkes için işe yaramayabileceğini belirtti.
Çalışma ile İlgili Ayrıntılar
Çalışma, İspanya Ulusal Kanser Araştırma Merkezi (CNIO) bünyesinde yapılmış ve araştırmacılar, sağ kalma oranı en düşük pankreas kanserini üçlü kombinasyon tedavisi kullanarak farelerde imha etmeyi başarmıştır.
