Avrupa, Çocukları Korumak İçin Sosyal Medyada Kısıtlamalar Getiriyor

Giriş

Avrupa Birliği (AB) ve üye ülkeler, internet ortamında çocukların ve gençlerin kontrolsüz vakit geçirmesi nedeniyle sosyal medya kısıtlamaları getirmeye yönelik çalışmalarını hızlandırdı. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’in 16 yaşın altındaki çocukların sosyal paylaşım ağlarına erişimine yasak getireceklerini duyurmasının ardından, bu yöndeki adımlar ve çalışmalar yeniden gündeme geldi.

Dijital Ortamda Artan Riskler

Dijital ortamda geçirilen sürenin artmasıyla birlikte algı manipülasyonu, dezenformasyon, nefret söylemi, kişisel verilerin ihlali ve dolandırıcılık gibi suçlar da yükseliyor. Özellikle dijital zorbalık ve uygunsuz içeriklere maruz kalma gibi olumsuzluklar, çocuklar arasında en büyük endişe kaynağı olarak görülüyor.

AB’nin Yaklaşımı ve Yaş Doğrulama Çalışmaları

AB Komisyonu, İspanya örneğindeki gibi üye ülkelerin ulusal düzeyde çocukların korunması için sosyal medyaya kısıtlama getirme girişimlerine olumlu yaklaşıyor. Komisyon, yaş doğrulama konusunda üye ülkelerle işbirliği içinde, Birlik genelinde uyumlu bir yaklaşım geliştirmek için çalışmalarını sürdürüyor.

Avrupa Parlamentosu’nun (AP) Raporu

Avrupa Parlamentosu milletvekilleri, Birlik topraklarında çocukların sosyal medyaya erişimi için 16 yaş sınırı getirilmesi çağrısı yapan bir raporu kabul etti. Raporda, 13 ila 16 yaş arasındaki çocukların dijital platformlara ebeveyn izniyle erişebilmesi talep ediliyor. Ayrıca, AB Komisyonu’nun Birlik genelinde yaş doğrulama uygulaması geliştirmesi ve sosyal medya platformlarının ürünlerinin güvenli ve yaşa uygun tasarıma sahip olması gerektiği vurgulanıyor. Raporda, çocukların bağımlılığı artırabilen ve konsantre olma yeteneğine zarar veren manipülatif stratejilere karşı korunması gerektiği belirtiliyor.

AB Ülkelerindeki Mevcut Durum

AB ülkelerindeki uygulamalar ve planlanan düzenlemeler şu şekilde:

• Yunanistan: Kasım 2025’ten bu yana Kids Wallet isimli uygulama ile 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını kısıtlıyor ve ek düzenlemeler üzerinde çalışıyor.
• Danimarka: 7 Kasım 2025’te 13 yaş altındakilerin sosyal medya erişimini yasaklamayı ve 13-15 yaşındakilerin ebeveyn izniyle belirli platformlara erişmesine izin vermeyi planlıyor.
• Fransa: 15 yaşından küçüklerin sosyal medya erişimini yasaklayan yasa tasarısını kabul etti ve eylülde yürürlüğe girmesi bekleniyor.
• Almanya: Dijital Dünyada Çocuk ve Genç Koruma komisyonu, yaş sınırları ve cep telefonu yasağı gibi konularda öneriler sunacak. 13-16 yaşındaki çocukların sosyal medyayı kullanabilmesi için ebeveyn izni gerekiyor.
• İtalya: 14 yaş altının sosyal medya hesabı oluşturabilmesi için ebeveyn izni gerekiyor ve daha katı kurallar getirilmesi için diyaloglar sürüyor.
• Avusturya: 14 yaş altındaki çocukların sosyal medya platformlarında hesap açmalarını yasaklamayı planlıyor.
• Slovenya, Norveç ve Çekya: 15 yaşının altındaki çocuklara sosyal medya yasağı getirmeye yönelik tasarılar hazırlanıyor.
• Belçika: İlkokul ve ortaokullarda cep telefonu kullanımını yasaklayan yasa bulunuyor ve sosyal medya kullanımına yönelik kısıtlamalar üzerinde çalışılıyor.
• İspanya: Sosyal medya erişimine 16 yaş kısıtlaması getirmeyi planlıyor.

Son Durum ve Beklentiler

Avrupa genelinde çocukların dijital ortamdaki güvenliğini sağlamaya yönelik çabalar hız kazanıyor. Üye ülkeler, farklı yaklaşımlarla bu konuda düzenlemeler getirirken, AB Komisyonu’nun yaş doğrulama ve platform güvenliği konusundaki çalışmaları, gelecekteki düzenlemelerin şekillenmesinde önemli rol oynayacak.