Esra Gün Araştırması: Arabesk Müzik Z Kuşağında Yeniden Canlanıyor

Giriş

Bilgi Üniversitesi Yeni Medya ve İletişim Bölümü öğrencisi Esra Gün, dönem sonu bitirme projesi kapsamında arabesk müziğin geçmişten günümüze sosyolojik dönüşümünü inceledi. Araştırmasında, yapımcı Cengiz Erdem, müzisyenler Tarık İster, Yavuz Hakan Tok ve gazeteci Mehmet Şimşek ile röportajlar gerçekleştiren Gün, arabesk müziğin topluma yansımasını ve günümüzdeki yerini mercek altına aldı. Özellikle Z kuşağının bu müzik türüne olan ilgisi ve bu ilişkinin anlamı araştırma kapsamında değerlendirildi.

Arabeskin Dönüşümü ve Z Kuşağının İlgi Alanı

Esra Gün’ün araştırması, arabesk müziğinin “sızma müziği” olarak anıldığı dönemlerden günümüze uzanan kültürel yolculuğunu aydınlatmayı amaçladı. Araştırmanın bulguları, arabesk müziğin toplumun bastırılmış duygularının bir yansıması olarak varlığını sürdürdüğünü ve sınıfsal bariyerleri aştığını ortaya koydu. Gün, arabesk müziğinin performatik bir tüketim mi, yoksa gerçek bir benimseme mi olduğunu anlamak için Z kuşağını merkeze aldı.

TikTok ve Arabesk: Yeni Bir Trend mi?

Gün, araştırmasında TikTok gibi sosyal medya platformlarındaki arabesk içeriklerin yükselişine dikkat çekti. “TikTok arama çubuğuna ‘arabesk’ yazdığımızda karşımıza sayısız video çıkıyor. Bu içeriklere göz attığımızda, ister istemez bir duraksıyoruz; arabeskin Z kuşağı için ironik bir betimleme aracı haline mi geldiğini, yoksa gençlerin gerçekten bu tutkulu melankolide kendilerini mi bulduklarını sormalıyız,” şeklinde bir soru ortaya koydu. Levent’teki ofislerde çalınan Müslüm Gürses şarkılarından, Beyoğlu’ndaki arabesk mekanlarının üniversiteliler tarafından doldurulmasına kadar birçok örnek, arabeskin yeniden keşfedildiğini gösteriyor.

Spotify Verileri: Z Kuşağının Seçimi

Spotify’ın Türkiye’deki kullanıcı verileri, arabesk müziğin popülaritesindeki artışı gözler önüne seriyor. 2019-2022 yılları arasında arabesk dinlenme oranında %287’lik bir artış yaşandı. En dikkat çekici nokta ise, bu artışın en büyük payının (%46) 18-24 yaş grubunda, yani Z kuşağında olması oldu. Bu durum, Z kuşağının arabesk müziğe olan ilgisinin sadece bir trend olmanın ötesinde, derin bir bağa işaret ettiği şeklinde yorumlanabilir.

Arabeskin Kökenleri ve Gelişimi

Araştırmada, arabesk müziğin kökenleri ve Türkiye’deki gelişimine de değinildi. Kelimenin Fransızca ve İtalyanca kökenleri olduğu belirtilirken, Türkiye’deki anlamının Arap müziğini andıran, karamsarlığı konu edinen bir tür olduğu vurgulandı. Erken Cumhuriyet döneminde Türk Sanat Müziği’nin yasaklanması ve Mısır filmlerinin Türkiye’de büyük ilgi görmesi, arabesk müziğin temellerinin atılmasında önemli rol oynadı. Bu süreçte Türk Sanat Müziği, Halk Müziği ve Arap Müziği’nin senteziyle oluşan melez bir tür ortaya çıktı.

Göçün Etkisi

1960’lar ve 70’lerde yaşanan göç hareketleri de arabesk müziğin yaygınlaşmasında etkili oldu. Kırsal kesimden şehirlere göç eden insanların yaşadığı zorluklar, arabesk müziğin lirik içeriğiyle örtüşüyordu. Bu durum, müziğin daha geniş kitlelere ulaşmasını sağladı.

• Araştırmanın Temel Bulguları: Arabesk müziği, toplumun bastırılmış duygularının bir yansıması olarak varlığını sürdürüyor.
• Z Kuşağının Rolü: Z kuşağının arabesk müziğe olan ilgisi, müziğin yeniden keşfedilmesine ve farklı toplumsal gruplarla buluşmasına katkı sağlıyor.
• Sosyal Medyanın Etkisi: TikTok gibi platformlar, arabesk müziğin popülaritesini artırmada önemli bir rol oynuyor.

Esra Gün’ün araştırması, arabesk müziğin Türkiye’deki kültürel ve sosyal yaşamdaki yerini anlamak için önemli bir kaynak niteliğinde. Araştırma, müziğin geçmişten günümüze nasıl dönüştüğünü ve Z kuşağının bu müzikle olan ilişkisini aydınlatıyor.

Haberin Diğer Kareleri