Demokrat Vali ve Başsavcılar, Trump’ın Gümrük Vergisi İadesi Talebini Mahkemeye Taşıdı
Trump’ın Yeni Gümrük Vergileriyle İlgili Dava Açıldı
Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) Demokrat Parti’ye bağlı yaklaşık iki düzine eyalet, Başkan Donald Trump’ın yeni küresel gümrük vergilerini uygulamasına yönelik bir dava açtı. Bu dava, Yüksek Mahkeme’nin önceki uygulamaları iptal etmesinin ardından getirilen ithalat vergileriyle ilgili.
Gümrük Vergisi Uygulaması Neden Eleştiriliyor?
Demokrat eyaletlerin başsavcıları ve valileri, davada Trump’ın planlanan %15’lik gümrük vergileriyle yetkisini aştığını savunuyor. “Şu anda odaklanmamız gereken, insanlara paralarını geri ödemek, yasa dışı gümrük vergilerini artırmak değil,” ifadesine Oregon Başsavcısı Dan Rayfield’ın yaptığı açıklama dikkat çekiyor.
Yasal Dayanak ve Tartışmalar
Trump, bu gümrük vergilerini 1974 Ticaret Kanunu’nun 122. maddesi kapsamında uygulamaya koydu. Bu madde daha önce hiç kullanılmamış olup, başkana %15’e kadar gümrük vergisi uygulama yetkisi veriyor. Ancak bu vergilerin geçerlilik süresi beş ay olup, Kongre tarafından uzatılabilir. Davada, Trump’ın 122. maddeyi kullanmasının uygun olmadığı ve bunun yalnızca belirli koşullarda kullanılmak üzere tasarlandığı iddia ediliyor.
Geçmişte Yaşanan Hukuki Süreçler
Yüksek Mahkeme, Trump’ın daha önce Uluslararası Ekonomik Gücüler Yasası (IEEPA) kapsamında uyguladığı gümrük vergilerini iptal etmişti. Bu durumun ardından Trump, 122. maddeyi devreye sokarak yabancı mallara %10 oranında gümrük vergisi uygulamıştı. Hazine Bakanı Scott Bessant, yönetimin bu oranları bu hafta içinde %15’e çıkaracağını belirtmişti.
122. Maddenin Amacı ve Yorumlar
Eleştirmenler, Trump’ın 122. maddeyi kullanmasının, geçersiz hale gelen eski gümrük vergilerinin yerini almak için bir araç olarak kullanılamayacağını savunuyor. 122. maddenin amacı, “temel uluslararası ödeme sorunlarını” ele almaktır. Bu durumun ticari açıklar gibi konularla ilgili olup olmadığı tartışma konusu.
Adalet Bakanlığı’nın Önceki Görüşü
İroniyle, Trump’ın kendi Adalet Bakanlığı, geçen yıl yapılan bir mahkeme dilekçesinde, başkanın ticari açıkları gidermek için 122. maddeyi kullanmasının uygun olmadığını savunmuştu. Bu durum, 122. maddenin “denge-ödeme sorunlarından” kavramsal olarak farklı olduğunu belirtmişti.
Hukuki Analistler ve Mahkeme Beklentileri
Ancak bazı hukuk uzmanları, Trump yönetiminin bu konuda daha güçlü bir hukuki dayanağa sahip olabileceğini düşünüyor. Georgetown Üniversitesi’nde misafir bilim insanı olan Peter Harrell, yorumunda “Mahkemelerin, önceki IEEPA gümrük vergileriyle karşılaştırıldığında Başkan Trump’a 122. madde konusunda önemli ölçüde daha fazla saygı göstereceği beklenebilir,” ifadesini kullanmıştı.
Diğer Eyaletlerin Katılımı ve Destek
Bu davaya Oregon, Arizona, Kaliforniya ve New York eyaletlerinin başsavcıları öncülük ediyor. Davaya Colorado, Connecticut, Delaware, Illinois, Maine, Maryland, Massachusetts, Michigan, Minnesota, Nevada, New Jersey, New Mexico, North Carolina, Rhode Island, Vermont, Virginia, Washington, Wisconsin ve Kentucky ile Pennsylvania valilerinin de destek verdiği belirtildi.
Fortune Workplace Innovation Summit 2026
Fortune Workplace Innovation Summit, 19-20 Mayıs 2026 tarihlerinde Atlanta’da düzenlenecek. Bu etkinlikte yapay zeka, insanlık ve stratejinin işgücünün geleceğini yeniden tanımladığına dair önemli konular ele alınacak.
