Trump, İran’ın Nükleer Uranyumunu Ele Geçirmek İçin Özel Operasyon Düşünüyor
ABD, İran’ın Nükleer Programına Yönelik Özel Operasyonu Değerlendiriyor
Washington – ABD Başkanı Donald Trump, yetkililerin İran’ın nükleer uranyum stoklarının yerinin belirsizleşmesi üzerine, özel kuvvetleri konuşlandırma seçeneğini değerlendiriyor. Üç diplomatik kaynağa göre, bu operasyonun amacı, İran’ın “neredeyse bomba yapımına uygun” uranyumunu ele geçirmek olabilir.
Geçmiş Operasyonlar ve Mevcut Endişeler
Haziran ayında ABD ve İsrail arasında yaşanan 12 günlük çatışma sırasında, her iki ülke de İran’ın önemli nükleer tesislerine yönelik saldırılar düzenlemişti. Birleşmiş Milletler’in atom enerjisi denetçilerinin İran’daki uranyumun yerini son olarak yaklaşık dokuz ay önce doğruladığı belirtilirken, bu durum endişeleri artırmış durumda.
Trump’ın Açıklaması
Donald Trump, Air Force One ile seyahat ederken yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Sonradan belki de gidip alabiliriz. Şimdi yapmayacağız.” Bu açıklama, İran’a yönelik olası bir askeri müdahaleye dair spekülasyonları körükledi.
Uranyum Stoklarının Konumu Hakkında Belirsizlik
ABD’li yetkililer kamuoyu önünde uranyumun nerede bulunduğuna dair güven projeksiyonu yapsa da, özel olarak bu konuda daha az kesinlik olduğu ifade ediliyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetçileri, Isfahan yakınlarındaki bir tepenin içine inşa edilmiş tünellerde yoğun faaliyetler gözlemlemişti. Bu durum, 441 kilogramlık yüksek zenginleştirilmiş uranyumun en az bir kısmının taşınmış olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
Olası Senaryolar ve Zorluklar
ABD ve İsrail yetkilileri, İran’daki yüksek zenginleştirilmiş materyali bulmak için aktif olarak arama çalışmaları yürütüyor ve özel kuvvetlerin konuşlandırılmasını içeren acil durum planları hazırlıyor. Bir kıdemli Trump yönetimi yetkilisi, ABD’nin İran’ın zenginleştirdiği uranyumu kullanılamaz hale getirmek için iki seçeneği olduğunu belirtmişti: Ya fiziksel olarak bölgeyi kontrol altına alıp yerinde seyreltme ve güvenli bir şekilde bertaraf etme ya da materyali başka bir yere taşıma.
Proje Honey Badger ve Geçmiş Planlar
ABD ordusu, geçmişte İran’a yönelik müdahale planları hazırlamıştı. “Project Honey Badger” olarak adlandırılan bu operasyon, ABD’nin Tahran büyükelçiliği rehin krizi sonrasında geliştirilmişti. Bu plana göre, yaklaşık 2 bin 400 özel kuvvet askeri personelinin 100’den fazla uçakla İran’a paraşütle indirilmesi ve gömülü uranyumu çıkarmak için kritik öneme sahip ekskavatör ekipmanları da dahil olmak üzere çeşitli ekipmanların taşınması öngörülmüştü.
Diplomasi Çıkmazı ve Askeri Seçenekler
İran’a yönelik son saldırılar, İran’ın nükleer programını izleme görevini zorlaştırdı. IAEA denetçilerinin daha önce günlük ortalama bir ziyaret yaptığı yoğun denetim süreci sona erdi. İran’ın temsilcisi Reza Najafi, savaş koşulları altında güvenlik önlemlerinin uygulanmasını beklemeyeceklerini belirtmişti.
Diplomasinin başarısızlığı, ABD ve İsrail’i askeri müdahale seçeneklerini gözden geçirmeye zorladı. Ancak, materyalin dağıtılmış olması ve sonsuza dek gizlenebilmesi gibi önemli zorluklarla karşı karşıya kalacakları da belirtiliyor.
- Uranium Miktarı: 441 kilogram (yaklaşık 12 bomba için yeterli)
- Daha Düşük Seviyede Zenginleştirilmiş Uranyum: 8,000 kilogramdan fazla
- Cylinder Sayısı: Yaklaşık 16 adet (her biri yaklaşık 91 santimetre yüksekliğinde)
Trump’ın Yorumu
Donald Trump, özel kuvvetlerin konuşlandırılması olasılığına dair soruyu yanıtlarken şunları ifade etti: “Bunun hakkında konuşmak istemiyorum… Çok iyi bir neden olmalı ve eğer kullanılırlarsa, İran o kadar harap olmalı ki, yer seviyesinde savaşamazlar.”

