İran Körfezi’ndeki Gerginlik: Hormuz Boğazı’nın Açılması Riskler Taşıyor

Hormuz Boğazı’nda Yaşanan Kapanma ve Küresel Ekonomi Üzerindeki Etkisi

İran ile yaşanan çatışmalar nedeniyle stratejik öneme sahip Hormuz Boğazı’nın kapanması, küresel ekonomi üzerinde ciddi etkiler yaratıyor. Bu durum, özellikle petrol ve doğalgaz sevkiyatında kullanılan boğazın yeniden açılması için uluslararası çabaların başlamasına neden oldu. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un liderliğindeki girişimler, çatışmaların sona ermesiyle birlikte gemilerin güvenli bir şekilde geçişini sağlamak amacıyla savaş gemileriyle eskort hizmeti sunmayı hedefliyor.

Uzmanların Uyarısı: Esenlik Yok, Risk Yüksek

Ancak, Hormuz Boğazı’nda daha önce görev yapmış eski deniz subayları, bölgedeki dar geçitlerde manevra kabiliyetinin sınırlı olması nedeniyle savaş gemilerinin boğazı yeniden açma girişimlerinin “intihar” anlamına gelebileceği konusunda uyarıda bulundu. Emekli Deniz Albayı Pascal Ausseur, “Bugünün koşullarında Hormuz Boğazı’na savaş gemileri veya sivil gemiler göndermek intihar olurdu” şeklinde bir ifade kullandı.

Çatışma Sonrası Olası Senaryo: Risk Düzeyi Azalacak

Ausseur, İran ile ateşkes anlaşmasının sağlanması durumunda risk seviyesinin “intihardan tehlikeli” hale geleceğini ve bu noktada askeri gemilerin konuşlandırılmasının mümkün olabileceğini belirtti. Ardından da eskort operasyonlarının başlayabileceği ifade edildi.

Red Sea Deneyimi ve Hormuz Boğazı’na Adaptasyon

Deniz Kuvvetleri Tecrübesi

Fransa, ABD, İngiltere ve diğer ülkelerin deniz kuvvetleri, Kızıldeniz’de İran destekli Husiler tarafından yapılan saldırılara karşı koyma konusunda önemli tecrübe elde etti. Bu tecrübeler, Hormuz Boğazı’nda benzer durumlarla başa çıkmak için kullanılabilir. Örneğin, Fransız fırkateyni Alsace, 2024 yılında Kızıldeniz’de bir konteyner gemisini eskort ederken üç balistik füze engellemişti.

Ukrayna Savaşı ve İşbirliği

Fransız Deniz Kurmay Başkanı Michel Olhagaray, Fransa’nın yüksek askeri eğitim merkezi eski başı olarak, Kızıldeniz görevlerinden elde edilen tecrübelerin Ukrayna’daki Rusya’nın füze ve insansız hava aracı saldırıları karşısında edinilen deneyimlerle birleştirildiğini vurguladı. “Bu sayede bölgeye oldukça gelişmiş bilgi birikimi ve yüksek düzeyde işbirliği ile konuşlanabiliriz. Bu da son derece önemlidir,” dedi.

İran’ın Askeri Gücü ve Riskler

İran, Yemen’deki Husilerden daha iyi silahlanmıştır ve Kızıldeniz’de önemli hasar ve aksaklıklar yaratmıştır. İran destekli bu gruplar, 2023 Kasım ayından 2025 Ocak ayına kadar geçen süreçte 100’den fazla ticari gemiye füze ve insansız hava aracıyla saldırdı, bunlardan ikisini batırdı ve dört denizcinin ölümüne neden oldu. Bu durum ticaret akışını önemli ölçüde azalttı.

Hormuz Boğazı’na Yönelik Tehditler

ABD Savunma İstihbarat Ajansı’nın haritalamasına göre, İran, Hormuz Boğazı ve yaklaşımlarına her türlü füze ile ulaşabilir. Ayrıca, İran-Irak Savaşı sırasında kullandığı uzun menzilli füzeler, insansız hava araçları, hızlı saldırı gemileri ve deniz mayınları gibi silahlarla da gemilere zarar verebilir. ABD’nin bu son çatışmada mayın döşeyen İran gemilerine yönelik düzenlediği operasyonlar, bu tehlikenin ciddiyetini ortaya koymaktadır.

Sigorta Şirketlerinin Endişesi ve Çözüm Yolları

Hormuz Boğazı’nda güvenli bir şekilde seyretmenin fizibilitesini yeniden sağlamak için sigorta şirketlerini ikna etmek de önemli bir zorluk olarak görülüyor. Hormuz Boğazı’ndaki gemi sigorta primleri, Fransa Ulaştırma Bakanı tarafından “akıl almaz” olarak nitelendirilen seviyelere yükselmiş ve bu durum taşıyıcılar için büyük bir sorun teşkil ediyor. Uzmanlar, bölgede tankerlerin güvenli geçişini sağlamak için tüm saldırı üslerinin ortadan kaldırılması, sürekli izleme, yakın gözetim ve yüksek düzeyde istihbarat gerektireceğini belirtiyor.

Uzmanların Tahmini: Yakın Gelecekte Mümkün Değil

“Bu gerçekleşmeyecek – kesinlikle gerçekleşmeyecek,” diyen Olhagaray, yakın gelecekte Hormuz Boğazı’nda eskortlu dahi olsa tankerlerin geçişine izin verilmesinin mümkün olmadığını vurguladı.