İran Çatışması Stagflasyon Riskini Artırıyor, Ekonomistler Endişeli

New York: İran’daki çatışmanın tırmanmasıyla birlikte petrol fiyatları yeniden 100 doların üzerine çıkarken, ekonomistler stagflasyon riskinin yükseldiğini ve tedarik zincirindeki aksaklıkların geçici olmayabileceği konusunda uyarıda bulundu. Wall Street analistlerinin güveni sarsılırken, yatırımcılar daha uzun sürecek bir çatışmanın ekonomik zarara yol açabileceğini fiyatlamaya başladı.

Jeopolitik Gerilimler ve Petrol Fiyatları

Bu hafta Pers Körfezi’nde petrol tankerlerine yönelik saldırılar düzenlenmesi ve ABD Donanması’ndan askeri eskort sağlanamaması, gerilimi daha da artırdı. Dubai’de drone saldırıları ve Kuveyt Havaalanı’nın hedef alınması gibi olaylar yatırımcıların endişelerini körüklüyor. Deutsche Bank ekonomisti Jim Reid, müşterilerine gönderdiği notta, yatırımcıların daha uzun süreli bir çatışmayı öngörmeye başladığını belirtti.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Uyarısı

Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) son aylık raporu, Orta Doğu’daki savaşın küresel petrol piyasasının tarihindeki en büyük tedarik kesintisini yarattığını vurguladı. İran, ateşkes çağrılarını reddederken, Başkan Trump ise İran’da hedeflenecek neredeyse hiçbir şeyin kalmadığını ifade etti.

Stagflasyon Riski: Yüksek Enflasyon, İşsizlik ve Düşük Büyüme

Tanım

Stagflasyon, yüksek enflasyon (enerji fiyatlarından kaynaklanan), yüksek işsizlik oranı (%4.4 gibi bir oranda) ve durgun ekonomik büyüme ile karakterize edilen bir durumdur. Q2 ve Q3 çeyreklerindeki güçlü GSYİH rakamlarına rağmen, 2025’in 5. çeyreği için yapılan tahminler %1.4’e düşmüş durumda.

Ekonomik Etkiler

Petrol fiyatlarının 100 doların üzerine çıkması, geçmişte daha büyük riskten kaçış hareketlerine yol açan seviyelere yaklaşılmasına neden oluyor. Ekonomistler, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali gibi yakın tarihli örnekleri hatırlatıyorlar. Ancak mevcut durum, pandemi sonrası enflasyonla mücadele eden küresel bir ekonomiyle aynı anda yaşanmıyor.

ABD Ekonomisi İçin Senaryolar

Oxford Economics’ın baş ekonomisti Ryan Sweet ve global makro araştırma direktörü Ben May, ABD ekonomisini resesyona sokacak olası senaryoları modelledi. Global petrol fiyatlarının iki ay boyunca ortalama 140 dolar olması, bir resesyon riskini beraberinde getirebilir. Ayrıca, finansal piyasalarda önemli sıkılaşma, tedarik zincirlerinde aksamalar ve toplumsal psikolojinin zayıflaması da gerekiyor.

• Senaryo 1: Brent petrolün sekiz hafta boyunca 140 dolar seviyesinde kalması durumunda doğal gaz fiyatları yükselir ve küresel reel GSYİH’de %0.7’lik bir düşüş yaşanır. Eurozone, İngiltere ve Japonya hafif daralmalar yaşarken, ABD ise geçici bir durma noktasına gelir ve işsizlik oranı artar.
• Senaryo 2: Petrol fiyatlarının iki ay boyunca ortalama 100 dolar seviyesinde kalması durumunda küresel GSYİH büyümesi birkaç ondalık puan düşer, ancak resesyonlardan kaçınılır.

Fed’in Politikası ve Beklentiler

Bank of America ekonomisti Aditya Bhave, Wall Street’in Orta Doğu ile ilgili sinyalleri yanlış okuyor olabileceğini savundu. Fed’in enflasyonun etkilerini verilerde görmeden faiz artışlarını durdurması bekleniyordu. Ancak güçlü bir talep ortamında tedarik şoklarının etkileri daha belirgin olabilir. Mevcut durumda ise yumuşak bir işgücü piyasası, yüksek enflasyon ve daha mütevazı mali destek bulunuyor. Bu durum, petrol şoku kalıcı hale gelmesi durumunda Fed’in daha temkinli bir politika izlemesine yol açabilir.

Fortune 500 Innovation Forumu, 16-17 Kasım tarihlerinde Detroit’te düzenlenecek ve ABD ekonomisinin geleceğini şekillendirmeye yönelik önemli isimleri bir araya getirecektir. Başvuru için [link].