Trump’ın İran Hamlesi, ABD Senatosu ve Ulusal Borcu Sarsabilir
Küresel Petrol Piyasalarını Etkileyen Saldırılar
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik düzenlediği saldırılar, küresel petrol piyasalarında dalgalanmaya neden oldu. 28 Şubat’ta ABD ve İsrail güçleri tarafından İran’daki nükleer tesisler ve askeri hedeflere yönelik eş zamanlı füze saldırıları yapıldı. İran da karşılık olarak İsrail, ABD üslerine ve bölgesel müttefiklere misilleme yaptı. Hormuz Boğazı’nın (dünya petrol arzının yaklaşık %20’sinin geçtiği bölge) büyük ölçüde kapanmasıyla ham petrol fiyatları 100 doların üzerine çıktı. Petrolün yıl başından bu yana %51 oranında arttığı belirtildi.
Enflasyon ve Federal Rezerv Baskısı
Morgan Stanley Global Yatırım Ofisi’nin analisti Monica Guerra, yaptığı açıklamada, “Devletin partisi genellikle ara seçimlerde koltuk kaybeder” kuralının bu durumdan etkilenebileceğini vurguladı. Ayrıca, petrol şoklarının enflasyona yol açabileceği ve bunun da Federal Rezerv’in (Merkez Bankası) faiz politikalarını etkileyebileceği konusunda uyardı. Guerra’nın ekibi, benzer ölçekteki petrol şoklarının enflasyon oranını üç ay içinde %0,7 puan artırabileceğini tahmin ediyor.
Senato Çoğunluğu Risk Altında
Morgan Stanley analistlerine göre, İran saldırısı nedeniyle yükselen enerji fiyatları, Cumhuriyetçilerin Senato’daki çoğunluğunu kaybetme riskini artırabilir. 1922’den bu yana, oturum açan başkanın partisi ara seçimlerde ortalama olarak 30 Temsilciler Meclisi koltuğu ve 4 Senato koltuğu kaybetti. Cumhuriyetçiler şu anda Senato’da 53-47 çoğunluğa sahip. Uzayan bir enerji şoku, bu dengenin değişmesine neden olabilir.
Tüketici Bütçeleri ve Seçmen Endişesi
Yükselen benzin fiyatlarının, özellikle gelirlerinin düşük olan seçmenler üzerinde büyük bir etkisi olduğu belirtiliyor. Gelirinin %20’sini enerji harcamalarına ayıranların, bu oran daha da yükseliyor. Seçmenlerin en önemli endişelerinden birinin de yaşam maliyetleri olduğu vurgulanıyor. UBS Baş Ekonomisti Paul Donovan ise Snickers çikolata barının fiyatını enflasyonun önemli bir göstergesi olarak değerlendirdiğini belirtti.
Artan Askeri Harcamalar ve Borç
Trump’ın 2027 mali yılı için talep ettiği 1,5 trilyon dolarlık savunma harcamaları da dikkat çekiyor. Bu harcama, askeri harcamaların GSYİH’nin %4,6’sına yükselmesine neden olacak ve son 60 yıldaki en büyük artışı temsil ediyor. Savaş nedeniyle yapılan ek harcamalar, ABD’nin borç yükünü artıracak ve uzun vadeli devlet tahvillerinin getirilerini yükseltecek.
Piyasalardaki Durum
Saldırıların ardından ABD hisse senetleri büyük ölçüde yatay seyretse de enerji sektörünün performansı ve dolar varlıklarına yönelme piyasaları destekliyor. Ancak, Avrupa ve Asya’nın enerji şokuna daha fazla maruz kalması nedeniyle uluslararası hisseler %6 oranında geriledi. Tarihsel verilere göre, büyük jeopolitik risk olaylarının ardından S&P 500 endeksi ortalama olarak %8,4 yükselmiştir. Ancak Morgan Stanley, Hormuz Boğazı’nın ne kadar süreyle kapalı kalacağının ve çatışmanın devam edip etmeyeceğinin önemli bir faktör olduğunu vurguluyor.
