Yeni İran Yüce Lideri, Bölgede Yeni Cepheler Açmakla Tehdit Etti

İran’dan Körfez Ülkelerine ve İsrail’e Karşı Yeni Uyarılar

İran’ın yeni Yüce Lideri Mojtaba Hameyni, ilk kamuoyu açıklamasıyla Körfez ülkelerine yönelik saldırıların devam edeceğini ve stratejik Hormuz Boğazı’nı etkili bir şekilde kapatarak ABD ve İsrail üzerinde baskı oluşturacağını belirtti. Açıklama, babasının İsrailli saldırıda hayatını kaybetmesinin ardından göreve getirilmesinden bu yana ilk kez yapıldı.

Savaşın Gölgesinde Yeni Lider

İsrail’in kendisinin de yaralandığına dair şüpheler bulunan 56 yaşındaki Mojtaba Hameyni, savaşın başlangıcından beri kamuoyu önünde görünmemişti. Devlet televizyonu haber spikeri tarafından okunan açıklamada, savaşta hayatını kaybedenlerin intikam alınacağı ve özellikle 165’ten fazla insanın öldüğü bir okul saldırısının da kasten yapıldığı vurgulandı. Bu açıklama, küresel enerji tedarikini aksatan, uluslararası seyahati zorlaştıran ve Körfez Arap ülkelerinde göreceli güvenliği bozan savaşa devam etme isteğini gösteriyor.

Ekonomik Baskı ve Bölgesel Gerilimler

İran’ın Pers Körfezi’ndeki deniz trafiği ve enerji altyapısı üzerindeki bitmek bilmeyen saldırıları, ham petrol fiyatlarını varil başına 100 doların üzerine itmişti. Her iki taraf da çatışmalar yoğunlaşırken tavizsiz duruş sergiliyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın zaman zaman hedeflediği İran hükümetinin devrilmemesi, liderliğin, askeri ve balistik füze programına ağır darbe vurulmasına rağmen devam etmesini sağlıyor. İran, bombardımanı durdurmak için ABD ve İsrail üzerinde yeterince küresel ekonomik baskı oluşturmaya çalışıyor.

Hezbollaktan İsrail’e Roketli Saldırı

Bu arada İran destekli Hizbullah militanları, siren sesleri ve İran füzelerinin düşürülmesinden kaynaklanan patlama seslerinin duyulduğu Lübnan’dan kuzey İsrail’e yaklaşık 200 roket ateşledi. İsrail ise Tahran ve Lübnan’da 11 kişinin ölümüyle sonuçlanan yeni bir saldırı dalgası başlattı. Birleşmiş Milletler Mülteciler Ajansı, devam eden savaş nedeniyle İran’da 3,2 milyona kadar insanın yerinden edildiğini bildirdi. Aynı zamanda yaklaşık 800 bin kişinin Lübnan’da da yerinden edilmesi, insani bir krizin yaşanmasına dair endişeleri artırdı.

Yeni Yüce Liderin Stratejisi ve Uyarıları

Mojtaba Hameyni’nin ilk açıklaması, merhum babasının ABD ve İsrail ile mücadele stratejisini sürdüreceğine işaret etti. Körfez Arap ülkelerini bölgedeki ABD üslerini kapatmaya çağırdı ve Washington’un vaatlerinin yalan olduğunu savundu. Ayrıca, savaşın devam etmesi halinde düşmanın az deneyimli olduğu ve yüksek derecede savunmasız kalacağı yeni cepheler açmayı incelediklerini belirtti. Hameyni, İran’ın dünya çapındaki ABD, İsrail ve Yahudi hedeflerine yönelik önceki saldırılarla bağlantılı olduğunu ekledi.

Hormuz Boğazı’nın Kapatılması ve Petrol Fiyatlarındaki Yükseliş

Mojtaba Hameyni, İran’ın paramiliter Devrim Muhafızları ile yakın ilişkileri bulunuyor ve babasından daha az uzlaşmacı olarak görülüyor. Konumu bilinmeyen Hameyni’nin ABD ve İsrail için de birincil hedef olduğu düşünülüyor. Bölgedeki enerji altyapısına ek olarak, İran aynı zamanda dünyanın ticaret yaptığı petrolün beşini geçirdiği Pers Körfezi’nden Hint Okyanusu’na uzanan Hormuz Boğazı’nı da etkili bir şekilde kapattı. Brent ham petrol fiyatları uluslararası standart olarak 9 daha yükselerek varil başına 100 doların üzerine çıktı ve savaş başladığından yaklaşık %38 arttı. Fiyatlar son günlerde inişli çıkışlı seyretmiş, bir noktada varil başına 120 dolara kadar yükseldi.

İsrail-Hezbollah Arasında Yoğun Çatışmalar

Lübnan sınırına yaklaşık 15 kilometre (9 mil) uzaklıkta yer alan Klil kırsal topluluğunun sakini Naama Porat, “Gece çok geçti, gerçekten korkunçtu” dedi. Patlama ve füze düşürme sesleri duyulurken, oğluyla birlikte bir sığınağa koşarak geceyi orada geçirdi. Savunma Bakanı Israel Katz, Lübnan hükümetinin Hizbullah’ın saldırılarını engellememesi halinde İsrail’in bölgeyi ele geçireceğini ve bunu kendilerinin yapacağını uyardı.

Sivil Kayıplar ve İnsani Durum

Lübnan hükümeti, grubun 2024’te sona eren bir ateşkesinden bu yana son savaşından beri Hizbullah’ın silahlanmasını çağırıyor ve bu ayın başlarında Hizbullah’ın askeri faaliyetlerinin yasa dışı olduğunu ilan etti. Ancak militanlarla doğrudan yüzleşmekten çekiniyor. İsrail ordusu, sakinlerin tahliye olmaları için uyarıda bulunduktan sonra Beyrut’un merkezi işlek bir konut ve ticaret bölgesindeki bir binayı vurdu. Saldırı, Lübnan parlamentosuna, Birleşmiş Milletler ofislerine ve uluslararası büyükelçiliklere yakın bir mahallede gerçekleşti.