ABD, Çin’in Dominansını Kırmak İçin Nadir Topraklar Ajansı Kuruyor

ABD’den Nadir Topraklar Alanında Yeni Hamle

ABD Kongresi, Çin’in nadir topraklar ve kritik mineraller üzerindeki etkisini azaltmak amacıyla 2,5 milyar dolarlık yeni bir federal ajans kurmayı önerdi. Bu adım, Trump yönetimi tarafından Çin’in bu alandaki hakimiyetini kırmaya yönelik atılan agresif adımların ardından geldi.

Neden Bu Hamle?

Çin, kritik mineraller pazarındaki hakimiyetini, Washington ile olan ticaret savaşında kaldıraç olarak kullanmıştı. Ekim ayında Başkan Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında, Çin’in kritik minerallerin ihracatını devam ettireceği ve ABD’nin ise ABD teknolojisi üzerindeki ihracat kontrollerini gevşeteceği bir yıl süreli ateşkes anlaşması yapılmıştı. Ancak ABD, savunma sanayii ve genel ekonomi için bu minerallere erişimini sağlamak adına Çin’e bağımlılığını azaltma ihtiyacı hissetmektedir.

Ajansın Amacı Ne?

Senatör Jeanne Shaheen (D-N.H.) ve Senatör Todd Young (R-Ind.) tarafından tanıtılan yasa tasarısı, kritik minerallerin stoklanması, fiyatların istikrara kavuşturulması ve yerli ile müttefik ülkelerde üretimin teşvik edilmesi gibi görevleri üstlenecek bağımsız bir kurumun kurulmasını öngörüyor. Senatör Shaheen, yasayı, ABD ekonomisini Çin’in hakimiyetine karşı daha dirençli hale getirecek tarihi bir yatırım olarak nitelendirdi. Senatör Young ise, yeni rezervin, ülkenin ulusal ve ekonomik güvenliğini korumak için ihtiyaç duyulan agresif bir adım olduğunu belirtti.

Trump Yönetiminin Diğer Adımları

ABD hükümeti, Çin’in hakimiyetini kırmak için bazı kritik mineral şirketlerine ortaklık payları alıyor ve bazı emtia fiyatlarını garanti altına alıyor. Bu yaklaşım, geleneksel olarak Cumhuriyetçi bir yönetimin izleyeceği bir politika gibi görünmeyebilir. Savunma Bakanı Pete Hegseth, son beş ayda altı kritik mineral anlaşmasını kapatmak için 4,5 milyar dolarlık sermaye taahhüdü bulunduğunu açıkladı. Bu anlaşmalardan biri, Louisiana’da ülkenin son alüminyum rafinerisini kurtarmak ve ilk büyük ölçekli galyum üretim tesisini inşa etmek için Atlantic Alumina Co.’ya 150 milyon dolarlık tercihli hisse senedi yatırımı yapmayı içeriyor.

Uluslararası İşbirliği ve Müttefikler

ABD, yerli üretimi artırmanın yanı sıra, müttefikleri aracılığıyla da bu kritik elementleri güvence altına almaya çalışıyor. Ekim ayında Trump, Avustralya ile 8,5 milyar dolarlık bir anlaşma imzalamış ve şu anda Grönland’ı ele geçirerek bir gün buradan nadir topraklar çıkarabileceği umuduyla yoğun çaba sarf ediyor. G7 ülkelerinin maliye bakanları, Washington’da kritik mineral tedarik zincirlerindeki kırılganlıkları görüşmek üzere toplandı.

Analistler ve Yorumlar

Bazı analistler, ABD’nin Çin ile rekabet etmek için bir tür devlet kapitalizmine yöneldiğini belirtiyor. Avrupa Politikaları Analiz Merkezi’nden kıdemli uzman Elly Rostoum, yeni modelin ABD’nin stratejik özerklik ve sanayi egemenliğini sağlamanın akıllıca bir yolu olabileceğini savundu. NioCorp’un İletişim Direktörü Jim Sims ise, “Bu, daha önce hiçbir başkanın yapmadığı gibi kritik mineraller konusunda üç boyutlu satranç oynamak anlamına geliyor. Teknoloji ve ulusal savunma için bu temel yapı taşlarının çoğunu ithal etmek zorunda kalmanın getirdiği askeri ve stratejik savunmasızlık göz önüne alındığında, bu çok geç bile kalındı” şeklinde konuştu.

• Yeni ajansın bütçesi 2,5 milyar dolar.
• Ajans, kritik minerallerin stoklanması ve fiyat istikrarını sağlamayı hedefliyor.
• ABD, Çin’in hakimiyetini kırmak için kritik mineral şirketlerine ortaklık payları alıyor.
• Savunma Bakanlığı, kritik mineral anlaşmaları için milyarlarca dolarlık sermaye taahhüdü bulunduruyor.
• ABD, Avustralya ile anlaşma imzaladı ve Grönland’ı ele geçirmeye çalışıyor.