ABD Ekonomisi Risk Altında: Kriz Planı Çağrısı Yapıldı

ABD Ekonomisi Risk Altında: “Kriz Planı” Çağrısı Yapıldı

Washington D.C. – Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) daha önce hiç olmadığı kadar yüksek bir milli borçla ekonomik bir şoka girmesi üzerine, tarafsız düşünce kuruluşu Committee for a Responsible Federal Budget (CRFB), acil bir “Kriz Planı” hazırlanması çağrısında bulundu. Ülkenin finansal açıdan kırılganlığı artıyor ve bu durum Amerikalılar için ciddi sonuçlar doğurabilir endişesi hakim.

Milli Borç Alarm Zili Çaldı

CRFB tarafından yayınlanan yeni rapora göre, milli borç ülkenin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’sının (GSYİH) %100’üne eşdeğer bir seviyeye ulaştı. Bu oran II. Dünya Savaşı’ndan beri görülmemiş bir durum. Kuruluş, siyasetçilerin bir sonraki resesyon veya finansal şoka karşı hazırlıklı olmaması nedeniyle ülkenin “karanlıkta ilerlediğini” belirtiyor.

Geçmiş Krizlerle Karşılaştırma

Raporda, geçmiş krizlerle günümüzdeki durumun karşılaştırılması yapıldı:

• 2000’lerdeki Dot-com Balonu: GSYİH’nin %34’ü borçtu ve hükümet bütçe açığı veriyordu.
• 2008 Finansal Krizi: Borç, GSYİH’nin %35’iydi.
• COVID-19 Pandemisi: Borç, GSYİH’nin %79’uydu.
• Günümüz: Borç, GSYİH’nin yaklaşık %100’ü ve yıllık açıklar GSYİH’nin %6’sı civarında seyrediyor. Ayrıca faiz ödemeleri federal gelirin neredeyse beşinci birini oluşturuyor.

Kriz Planı Nedir?

CRFB, Kongre’den “Kriz Planı” olarak adlandırılan, önceden müzakere edilmiş ve acil bir durum ortaya çıktığında devreye alınabilecek bir acil durum planı geliştirmesini istiyor. Bu plan, olası ekonomik şoklara karşı ülkenin tepki verme yeteneğini güçlendirmeyi amaçlıyor.

Olası Riskler

Raporda, gayrimenkul, hisse senetleri, yapay zeka (AI) veya dijital varlıklar gibi alanlardaki balonların patlaması, doğal afetler, savaş veya büyük bir sektörün çöküşü gibi çeşitli olumsuz senaryoların değerlendirildiği belirtildi. Ayrıca, İran’daki hava saldırıları nedeniyle Hormuz Boğazı’ndaki geçişin durması ve petrol fiyatlarının fırlaması da dikkate alındı.

Geçmiş Yanlışlar

CRFB, Washington’un krizlere tepki verme konusunda kötü bir sicili olduğunu vurguluyor. Sıklıkla, acil durum gerçekleşmeden önce nasıl yanıtlanacağına dair düşünülmediği için pahalı ve düzensiz çözümler üretiliyor. Örneğin, Büyük Buhran’da milli borç GSYİH’nin %35 puanı arttı ve pandemi tepkisiyle birlikte bu oran 20 puan daha yükseldi. Ancak, acil durum geçtikten sonra bile borçlanma durdurulmadı.

Önerilen Dört Aşamalı Plan

CRFB, gelecekteki hataları önlemek için Kongre’nin dört aşamalı bir acil durum çerçevesi geliştirmesini ve üzerinde anlaşmasını öneriyor:

• Hedefli Teşvik: Şoka özel olarak uyarlanmış ve genellikle eklenen “arzulanan önceliklerin” dışındaki unsurlardan arındırılmış bir teşvik paketi.
• Super PAYGO Kuralı: Her kısa vadeli acil durum harcaması için iki dolarlık orta vadeli tasarruf gerektiren bir kural.
• Sürdürülebilir Borç Yönetimi: Borcun istikrarlı bir şekilde azaltılmasına odaklanan politikalar.
• Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik: Acil durum planının uygulanması konusunda şeffaflığı artırmak ve hesap verebilirliği sağlamak.

Ekonomik Belirsizlikler

CRFB, enflasyonist baskılar ve Hazine piyasasındaki oynaklığın da bir çözüm üretmeyi zorlaştırdığını belirtiyor. Kuruluş, İran savaşının uzaması durumunda stagflasyon senaryosunun gerçekleşme olasılığının yüksek olduğunu vurguluyor.

“ABD’nin hiç olmadığı kadar borçlu olduğu bir ekonomik şok yaşama riski bulunuyor,” deniliyor raporda.