ABD’nin İran Operasyonu Ekonomiye 210 Milyar Dolar Maliyet Getirebilir
Operasyonun Ekonomik Yansımaları
ABD Başkanı Donald Trump tarafından başlatılan ve İsrail ile ortak yürütülen “Epic Fury” operasyonunun, Amerikan ekonomisine önemli maliyetler getirebileceği tahmin ediliyor. Penn Wharton Bütçe Modeli (PWBM) Direktörü Kent Smetters’ın açıklamalarına göre, operasyonun doğrudan maliyeti 40 ila 95 milyar dolar arasında değişebilirken, daha geniş ekonomik etkileriyle birlikte toplam maliyet 210 milyar dolara kadar çıkabilir.
Doğrudan ve Dolaylı Maliyetler
Smetters, operasyonun ilk iki ayındaki doğrudan askeri harcamaların (ekipman, mühimmat, ikmal vb.) yaklaşık 65 milyar dolar olacağını öngörüyor. Ancak, operasyonun uzaması durumunda bu maliyetin artması bekleniyor. Ayrıca, ticaretin aksaması, enerji piyasalarındaki dalgalanmalar ve finansal koşullardaki bozulma gibi dolaylı ekonomik etkilerin de 50 ila 210 milyar dolar arasında bir kayba yol açabileceği tahmin ediliyor.
IEEPA Tarife Rejimi
PWBM’nin daha önce hesapladığı, IEEPA tarife rejiminin maliyeti ise ayrı olarak 179 milyar dolardır. Bu tutarın da Amerikan şirketlerine veya vergi mükelleflerine iade edilmesi gerekebilir.
Operasyonun Başlangıcı ve Gelişmeleri
28 Şubat’ta Donald Trump, İran’ın balistik füze altyapısını, deniz kuvvetlerini ve nükleer programını hedef alan “Epic Fury” operasyonunu başlattı. İran devlet medyası kısa süre sonra İran’ın Yüksek Lideri Ayatullah Ali Khamenei’nin öldüğünü duyurdu. Donald Trump, bu operasyonu İran’ın yakın zamanda nükleer silah elde etme tehdidine karşı gerekli bir yanıt olarak nitelendirdi.
Askeri Kayıplar ve Süre
Operasyonun üçüncü gününde en az dört Amerikan askeri personel hayatını kaybetti. Donald Trump, operasyonun 4 ila 5 hafta sürebileceğini ancak bunun daha uzun sürebileceğini ve gerekirse zemin kuvvetlerinin konuşlandırılması olasılığının dışlanamayacağını belirtti.
Kamuoyu Desteği ve Siyasi Tartışma
Reuters/Ipsos tarafından yapılan bir ankete göre, Amerikalıların sadece dörtte biri İran’a yönelik saldırıları destekliyor. Bu durum, operasyonun maliyetleri konusunda Kongre’de siyasi tartışmaların yoğunlaşmasına neden olabilir.
Uzman Görüşü
PWBM Direktörü Kent Smetters, savaş maliyeti hesaplamalarının genellikle karşı olanaşılıkları göz ardı ettiğini vurguladı. Bu durum, operasyonun gerçek ekonomik etkilerinin daha karmaşık ve geniş kapsamlı olabileceğini gösteriyor.
