Akciğer Kanserinde Radyoterapiye Yanıt Belirleyen 12 Gen Tespiti

Türk bilim insanları, akciğer kanserinde radyoterapiye yanıtı belirleyen 12 gen tespit etti. Bu bulgu, kişiye özel radyoterapi uygulamalarının önünü açabilecek.

Türk Bilim İnsanlarının Çalışması

Türk Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) ile Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Validebağ Araştırma Merkezi işbirliğinde, küçük hücre dışı akciğer kanserinde radyoterapi sonrasında yüksek doz radyasyonun gen ekspresyonu üzerindeki etkilerini belirlemek ve hangi genlerin anlamlı düzeyde değiştiğini tespit etmek için bilimsel çalışma yapıldı.

Bilim insanları, çıplak fare (nude mice) olarak adlandırılan özel deneklerle akciğer kanseri modelleri oluşturuldu. Tümör dokusu belirli bir hacme ulaştığında Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Kliniği’nde farelere radyoterapi uygulandı.

NGS Analizleri

REKLAM Yeni nesil dizileme (Next Generation Sequencing-NGS) ile biyoinformatik analiz yöntemlerinin kullanıldığı araştırmada, yüzlercesi arasından akciğer kanserine ait, tüm deney gruplarında radyoterapiye bağlı ortak değişen 12 gen ön plana çıktı.

Bilim insanları, deneylerde tümör baskılayıcı olan ve bağışıklık yanıtıyla ilişkili bazı genlerin radyoterapiyle aktif hale gelince tedaviye daha güçlü bir yanıt verme olasılığının görüldüğünü saptadı.

Genetik Analiz

Tümör dokuları genetik analiz için incelendi. NGS analizleri sayesinde kanser hücrelerinin radyoterapiye moleküler düzeyde nasıl yanıt verdiği gösterildi.

Bu yaklaşımın gelecekte herkese aynı dozda uygulanan standart radyoterapi anlayışını değiştirip kişiselleştirilmiş tedaviye zemin oluşturabileceği düşünülüyor.

Çalışma Sonuçları

Akciğer kanseri tedavisinde NGS tabanlı radyogenomik verilerin klinik karar süreçlerine entegresiyle tedavi etkinliğinin artırılabileceği ve yüksek doz radyoterapinin neden olduğu olası yan etkilerin azaltılabileceği öngörülüyor.

Proje koordinatörü olan SBÜ Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Serhat Aras, akciğer kanserinin, dünyada en sık görülen kanserlerden biri olduğunu söyledi.

• Doç. Aras, radyoterapinin tümörün genetiğinde, gen ekspresyon seviyelerinde nasıl bir değişim yaptığını görmek istedik.
• Radyoterapinin, tümörün çoğalması, baskılanması ve bağışıklık yanıtından sorumlu olduğunu aktaran Aras, bu genlerde radyoterapiden sonra ciddi artışlar görüldüğünü belirtti.

Çalışmanın en dikkati çekici bulgularından birinin radyoterapi sonrasında 5 gende ciddi düzeyde artış gözlenmesi olduğuna dikkati çeken Aras, Bunlar, hastalığın nüksetmesinde ve beyin ya da kemik metastazında rol oynayan genler.

Radyoterapiye karşı savunma geliştiren kanser hücreleri, tedaviye dirençli hale geliyor, hastalık nüks veya metastazla geri dönebiliyor diye konuştu.