Alzheimer Hastalarının Üçte İkisi Kadın: Erken Tanı Hayat Kurtarıyor
Alzheimer‘da Cinsiyet Eşitsizliği ve Erken Teşhisin Önemi
Türkiye’de 600 binin üzerinde kişiyi etkileyen Alzheimer hastalığı, özellikle menopoz dönemindeki kadınlarda daha sık görülüyor. Tüm dünyada Alzheimer vakalarının yaklaşık üçte ikisini oluşturan bu durum, hormonal değişikliklerin ve beyin sağlığı üzerindeki etkilerinin altını çiziyor.
Hormonal Değişiklikler Risk Faktörü
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. İsmail Mete İtil, menopozun ve buna bağlı östrojen azalmasının beyin fonksiyonları üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekti. “Östrojen beyinde birçok fonksiyona sahip ve bilişsel bellek merkezlerinde oldukça etkin bir rol oynuyor. Östrojen eksikliği beynin glikoz alımını da azaltarak beyin fonksiyonlarını olumsuz etkileyebiliyor.” şeklinde konuştu.
Erken Tanı İçin Nörolojik Kontroller
Nöroloji Uzmanı Doç. Mustafa Seçkin, Alzheimer hastalığında erken tanının önemini vurguladı. “Tüm hastalıklarda olduğu gibi Alzheimer hastalığında da en büyük silahımız erken tanıdır. Erken tanı için henüz hiçbir unutkanlık şikayeti başlamadan nörolojik kontrollerin yapılmasını öneriyoruz.” dedi. Yeni testler sayesinde, ağır unutkanlığı olmayan kişilerde bile hastalığın tespit edilebileceği belirtildi.
Alzheimer Belirtileri Yıllar Öncesinden Başlıyor
Doç. Seçkin, Alzheimer’ın ilk semptomlar başlamadan 10 ila 20 yıl önce beynimizde etkisini göstermeye başladığını aktardı. Bu durum, yeni gelişen testler ve tedaviler sayesinde hastalığa çok erken evrede müdahale etme imkanı sunuyor.
Erken Teşhis Yöntemleri ve Genetik Risk
Alzheimer taraması ayrıntılı nörolojik muayene, nörogörüntüleme, PET gibi ileri tetkikler, beyin omurilik sıvısı incelemesi ve yeni geliştirilen serum biyobelirteçleri ile yapılmaktadır. Aile öyküsü olan risk altındaki bireylerde genetik testlerin yapılması da önemli bir erken tespit yöntemidir.
Menopoz Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Mustafa Seçkin, menopoz sürecinin kadın doğum ve ilişkili diğer disiplinlerle birlikte yönetilmesi gerektiğini belirtti. “Nörolojinin bunun içerisinde olması ve gerektiğinde kas-iskelet zafiyetine neden olabilecek hastalıkların tedavisi için diğer branşların da sürece dahil edilmesi, bu sürecin daha iyi yönetilmesine yardımcı olacaktır.”
Hormon Tedavisi Hakkında
Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) menopoz ilaçlarındaki kara kutu uyarılarını kaldırmasıyla birlikte, özellikle şiddetli ateş basması, kuruluk, cinsel isteksizlik ve ruhsal değişimler gibi semptomları olan hastalarda hormon tedavisi faydalı etkiler gösterebilir. Ancak her kadına rutin olarak hormon tedavisi verilmesi uygun değildir.
Önerilen Önlemler
- Düzenli nörolojik kontroller
- Sağlıklı beslenme ve spor
- Sistemik hastalıkların kontrol altında tutulması
- Risk gruplarının tespiti ve taramaya yönlendirilmesi
