Andrew Yang: İşgücüne Vergi Yerine Yapay Zekâdan Vergi Alınmalı
Yapay Zekânın Yükselişiyle Vergi Sisteminde Değişim Çağrısı
Eski başkan adayı ve Noble Mobile CEO’su Andrew Yang, ABD’nin işgücüne uygulanan vergileri kaldırması ve bunun yerine yapay zekâdan (YZ) vergi alması gerektiğini savundu. 2025 yılında ABD hükümetinin toplam gelirlerinin yarısından fazlasını bireysel gelir vergisi oluşturdu. Toplamda 2,6 trilyon dolarla en büyük gelir kaynağını oluşturan bu durumun kökeni ise Başkan Abraham Lincoln’ün İç Savaş’ı finanse etmek amacıyla %3’lük bir vergi getirmesiyle başlar.
Gelir Vergisi Tarihsel Bir Değişim Geçirdi
Andrew Yang, CNBC’nin Squawk Box programında yaptığı açıklamada, “İşgücünü vergilendirmeyi bırakıp yapay zekâyı vergilendirmeye başlamalıyız” dedi. İşgücü piyasasının tehdit altında olduğu bir dönemde insan istihdamını desteklemenin önemini vurgulayan Yang, “Her sektörde, her organizasyonda ve ortamda işgücünü güçlendirmek için çaba göstermeliyiz. Aslında işgücünü vergilendirmeyi bırakıp yapay zekâyı vergilendirmeye başlamalıyız.” şeklinde konuştu.
Diğer Öneriler ve Ekonomik Endişeler
Andrew Yang’ın bu fikri yeni değil. Senatör Cory Booker (D-NJ), son zamanlarda ilk 75.000 dolarlık gelirden gelir vergisi alınmamasını öngören bir yasa tasarısı sunmuştu. Milyarder Vinod Khosla ise Fortune dergisine yaptığı açıklamada, başkan adaylarının 100.000 doların altındaki gelirler için gelir vergisinin kaldırılmasını içeren bir platformda seçim yapmaları gerektiğini belirtmişti.
İşsizlik ve Yapay Zekâ Endişeleri
Anthropic CEO’su Dario Amodei, YZ’nin işgücünü önemli ölçüde etkileyebileceğini ve işsizliğin %20’ye kadar çıkabileceği konusunda uyarılarda bulunmuştu. Microsoft AI Başkanı Mustafa Suleyman ise beyaz yakalı işlerin çoğunun 18 ay içinde yerini yapay zekâya bırakabileceğini tahmin ediyor. Andrew Yang da benzer bir öngörüde bulunarak, son katıldığı YZ konferansında şunları ifade etti: “Batıda bir YZ konferansından geldim ve inanılmaz! Son on yılda gördüğümüzden daha fazlasını önümüzdeki altı ay içinde göreceğiz çünkü değişim hızı hızlanıyor.”
Robotlara Vergi Önerisi
İşgücü piyasası son aylarda dalgalanmalar gösterirken, işsizlik oranı %4,4’e yükselmiş ve işverenler 91.000 iş kaybı bildirmiştir. Jack Dorsey’in Block şirketi de YZ kaynaklı verimlilik artışı gerekçesiyle çalışanlarının neredeyse yarısını işten çıkarmıştı. Atlassian gibi büyük teknoloji şirketleri de benzer hamleler gerçekleştirmişlerdir.
AskHumans kurucusu Zak Kidd, YZ’nin karmaşıklığı nedeniyle doğrudan YZ’ye vergi uygulamak yerine, insan gücünü robotlarla değiştiren işletmelerin yaptığı her görev için bir “görev vergisi” uygulanmasını öneriyor. Kidd, bu modelin hükümetin kaybedeceği vergi gelirini telafi etmeyi amaçladığını belirtiyor. Marriott gibi otellerde insan temizlik personelinin yerini $2/saat maliyetli robotların alması durumunda önemli bir vergi kaybı yaşandığına dikkat çekiyor.
Yapay Zekâ ve Robotlar Arasındaki Fark
Kidd, YZ’nin bilgi işçiliğini tamamlayıcı olduğunu, ancak humanoid robotların ise fiziksel işgücünü değiştirebileceğini savunuyor. “YZ’yi bilgi işçiliğinin bir uzantısı olarak görüyorum. Ancak humanoid robotları insan gücünün yerini alacak şekilde görüyorum.” şeklinde konuşan Kidd, YZ’nin beyaz yakalı işleri tehdit ederken, robotların fiziksel işgücü piyasasına yönelik daha büyük bir risk oluşturabileceğini belirtiyor.
