Ankara Kadar Tarım Arazisi Kaybı: Gıda Güvenliği Risk Altında

Türkiye’de Tarım Alanlarında Ciddi Azalma Yaşanıyor

Türkiye genelinde son 22 yılda, Ankara‘nın yüzölçümüne denk büyüklükte tarım alanı üretim dışına çıktı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2002 yılında 41 milyon 196 bin hektar olan toplam tarım alanı, günümüzde 38 milyon 619 bin hektara geriledi. Bu durum, yaklaşık 2 milyon 577 bin hektarlık bir net kayba işaret ediyor. Bu kayıp, Ankara’nın 25 bin 706 km²’lik yüzölçümüne yakın bir alanı kapsıyor.

Kuraklık ve Tarım Alanı Kaybının Etkileri

Kuraklıkla birleşen tarım alanı kayıpları, gıda zincirini daha kırılgan hale getiriyor. Yağış rejimindeki düzensizlikler, yeraltı ve yerüstü su kaynaklarındaki azalma ve sulama maliyetlerindeki artış, ekilebilir arazilerin küçülmesine neden oluyor. Uzmanlar, bu durumun yalnızca bugünün üretimini değil, önümüzdeki yıllarda temel gıda ürünlerinde fiyat istikrarını ve erişilebilirliği de tehdit ettiğini vurguluyor.

Hububat ve Sebze Üretiminde Daralma

Özellikle hububat, bakliyat ve yem bitkilerinde yaşanan daralma, hayvancılıktan sanayi hammaddesine kadar uzanan zincirde kırılganlığı artırıyor. Sebze üretimine ayrılan alan da 930 bin hektardan 741 bin hektara gerileyerek yüzde 20 oranında bir kayıp yaşadı.

Nadas Alanlarında Önemli Azalma

Ekilebilir arazilerin daralmasının yanı sıra, nadas alanlarında da önemli bir azalma görüldü. 22 yıllık süreçte, 5 milyon 40 bin hektar olan nadas alanı 2 milyon 655 bin hektara düşerek yüzde 47’lik bir azalma yaşandı.

Kentleşme ve Sanayi Baskısının Etkisi

Tarım alanlarındaki erimenin temel nedenleri arasında kentleşme, sanayi baskısı ve altyapı projelerinin yoğunlaşması gösteriliyor. Özellikle büyükşehir sınırları içindeki tarım arazileri, bu durumdan en çok etkileniyor. Bu durum, kırdan kente göçü hızlandırırken, kentlerin gıda ihtiyacını karşılayan üretim havzalarının erimesine yol açıyor.

Zeytinlik Alanlardaki Artış

Tarım alanlarındaki genel olumsuz tabloya rağmen, zeytinlik alanlarda önemli bir artış dikkat çekiyor. Zeytinliklerin kapladığı alan 620 bin hektardan 913 bin hektara yükseldi. Ayrıca, meyve, bağ ve diğer uzun ömürlü bitkilerin kapladığı alanlar da 2 milyon 674 bin hektardan 3 milyon 801 bin hektara yükseldi.

Büyükşehirlerdeki Kayıp

Kayıbın coğrafi dağılımı incelendiğinde, yaklaşık 2,5 milyon hektarlık tarım alanı kaybının yüzde 80’e yakın bölümünün büyükşehir sınırları içinde gerçekleştiği görülüyor. Bu durum, tarımsal büyüklüklerin özellikle Konya, Ankara, Şanlıurfa ve Sivas gibi tarım alanı büyük illerde ciddi oranda azaldığını gösteriyor.

• Toplam Tarım Alanı Kaybı: 2 milyon 577 bin hektar (Ankara’nın yüzölçümüne yakın)
• Nadas Alanı Kaybı: 2 milyon 655 bin hektar (%47 azalma)
• Sebze Üretim Alanı Kaybı: 201 bin hektar (%20 azalma)
• Zeytinlik Alanlarındaki Artış: 253 bin hektar
• Büyükşehirlerdeki Kayıp: Kaybın %80’i büyükşehir sınırları içinde

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Başkanı Şemsi Bayraktar, son 20 yılda tarım arazisi kaybının 2,6 milyon hektar bandına ulaştığını belirtirken, Su Politikaları Derneği Başkanı Dursun Yıldız ise kentleşme, sanayi yatırımları ve altyapı projelerinin tarım arazilerinin üretim dışına çıkmasında önemli rol oynadığını ifade etti.

Haberin Diğer Kareleri