Bayburtlu Zihni: Edebiyatın Öncü Ismi
Bayburtlu Zihni Kimdir?
Bayburtlu Zihni, Divan ve Türk Halk Edebiyatının öncü isimlerinden biridir. Şair Mehmet Emin’in mahlası Zihni’dir. 1797 yılında Bayburt şehrinde dünyaya gelmiştir.
Eğitim Hayatı
Babası Hacı Osman Efendi, eğitim hayatına Bayburt’ta başlamış akabindeki yıllarda Trabzon ve Erzurum medreselerinde devam etmiştir. Eğitimi esnasında dilini geliştirmiş, ileri düzeyde Farsça ve Arapça öğrenmiştir.
Kariyeri
Henüz yirmili yaşlardayken İstanbul’ göç etmiş, orada Divan-ı Hümayun Kalemi’ne katiplik görevini üstlenmiştir. Katipliğin arkasından Erzurum’da vali katipliği yapmış, 1828 yılında Osmanlı-Rus Savaşları esnasında Bayburt’a dönmüştür.
Edebiyat Eserleri
Bayburtlu Zihni şiirler yazmış, eserler üretmiştir. Sergüzeştname-i Zihni, Divan-ı Zihni ve Kitab-ı Hikâye-i Gâribe gibi pek çok eser, şiir, koşma ve destan bulunmaktadır.
- Sergüzeştname-i Zihni: 11 nüshası keşfedilmiştir.
- Divan-ı Zihni: Ölümünden sonra oğlu Ahmet Revayi tarafından 1870’li yıllarda yayımlanmıştır.
- Kitab-ı Hikâye-i Gâribe: 1992 yılında Saim Sakaoğlu ve Ahmet Sevgi tarafından yayımlanan eser toplam 27 varaktan oluşur.
Bayburtlu Zihni bu eserinde hemşehrisi Bayburt beylerinden Abdullah Bey’in 18 yıllık hayatını öyküleştirmiştir. Şair, hece ve aruz ölçüsü kullanmaya gayret eden biridir. Ay rıca, sağlıklı zamanlarında saraya sunulmak üzere şiirler yazmıştır.
Ama onu bu kadar bilinir yapan esas eserleri ise hece usülüyle yazdığı koşma ve destanlardır.
