Beslenme Alışkanlıkları Zihinsel Yorgunluğu Tetikleyebilir

Giriş

Zihinsel yorgunluk, odaklanma güçlüğü ve unutkanlık gibi şikayetlerin temelinde beslenme alışkanlıkları yatıyor olabilir. Bilimsel veriler, yüksek oranda işlenmiş gıdalar, düzensiz kan şekeri, mikro besin eksiklikleri ve yetersiz sıvı alımının beyin fonksiyonlarını olumsuz etkileyebileceğini gösteriyor. Habertürk’ün 3 Şubat 2026 tarihli haberine göre, beslenme ve diyet uzmanı Zehra Elban, doğru beslenmenin zihinsel berraklığın temel destekçilerinden biri olduğunu vurguluyor.

Beslenme ve Beyin Sağlığı İlişkisi

Beslenme ve Diyet Uzmanı Zehra Elban, beyin sağlığının yalnızca uzun vadeli hastalık riskleriyle değil, günlük zihinsel performansla da doğrudan ilişkili olduğunu belirtiyor. Düşüncelerin yavaşlaması, odakta kalamama ve zihinsel berraklığın azalması gibi durumlar, beyin sisi olarak tanımlanan ve beslenme düzeniyle yakından ilişkili bir sinyal olarak değerlendirilmelidir. Güncel bilimsel çalışmalar, beslenme içeriğinin bilişsel işlevler üzerinde doğrudan ve ölçülebilir etkileri olabileceğini ortaya koyuyor.

Ultra İşlenmiş Gıdalara Dikkat!

Beslenme ve Diyet Uzmanı Zehra Elban, yüksek oranda işlenmiş gıdaların içeriğindeki rafine karbonhidrat, ilave şeker, trans yağ ve yüksek omega-6 oranının sistemik inflamasyonu artırabileceğini söylüyor. Bu durum, insülin sinyal yollarını etkileyerek beyin dokusunda inflamatuvar yanıtları tetikleyebiliyor. Çalışmalar, bu tür beslenme modellerinin dikkat, hafıza ve yürütücü fonksiyonlarda bozulmayla ilişkili olduğunu gösteriyor. Yüksek sodyum, nitrat ve koruyucu içeren bu gıdaların epidemiyolojik çalışmalarda bilişsel bozulma ve demans riskiyle de ilişkili olduğu belirtiliyor. Ayrıca, bu besinlerin kan şekeri dalgalanmalarına yol açarak beyin için temel enerji kaynağı olan glikozun düzensiz kullanımına neden olabileceği ve bu durumun zihinsel yorgunluk ve konsantrasyon kaybına yol açabileceği ifade ediliyor.

Kendisi Küçük Etkisi Büyük Besinler

Beyin dokusunun yüksek metabolik aktiviteye sahip olması nedeniyle belirli mikro besinlere düzenli olarak ihtiyaç duyduğuna dikkat çeken Elban, özellikle B12 vitamini, folat, D vitamini, demir, magnezyum ve omega-3 yağ asitlerinin yetersizliğinin bilişsel performans düşüşü, dikkat dağınıklığı ve zihinsel bulanıklıkla ilişkili olduğunu vurguluyor. Omega-3 yağ asitlerinin beyin hücrelerinin sağlıklı yapısını korumaya yardımcı olduğu ve beyindeki inflamasyonu azaltarak düşüncelerin daha net olmasına katkı sağladığı belirtiliyor. Bu etkiler, beyin sisi olarak tanımlanan unutkanlık, dalgınlık ve odaklanma sorunlarının hafiflemesine yardımcı olabilir.

Beyin Sisine Karşı Beslenme Önerileri

Oksidatif stresin bilişsel işlevlerin bozulmasında önemli bir rol oynadığını belirten Elban, antioksidan kapasitesi yüksek besinlerin serbest radikal hasarını azaltarak beyin hücrelerini koruduğunu söylüyor. Özellikle koyu yeşil yapraklı sebzeler, kırmızı-mor renkli meyveler, turunçgiller ve zeytinyağı gibi besinlerin bu açıdan öne çıktığı belirtiliyor. Ispanak ve koyu yeşil yapraklı sebzelerde bulunan luteinin klinik çalışmalarda hafıza ve öğrenme gibi bilişsel alanlarda iyileştirici etkileri olduğu ifade ediliyor.

• Yüksek oranda işlenmiş gıdalardan kaçının: Rafine karbonhidrat, ilave şeker ve trans yağ içeren gıdalar beyin fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilir.
• Kan şekeri dengesini koruyun: Düzenli öğünler ve sağlıklı atıştırmalıklarla kan şekeri seviyelerini sabit tutun.
• Mikro besin eksikliklerini giderin: B12 vitamini, folat, D vitamini, demir, magnezyum ve omega-3 yağ asitleri gibi besinleri yeterli miktarda alın.
• Antioksidanları tüketin: Koyu yeşil yapraklı sebzeler, kırmızı-mor renkli meyveler, turunçgiller ve zeytinyağı gibi antioksidan açısından zengin besinleri beslenmenize dahil edin.
• Yeterli sıvı tüketin: Beyin fonksiyonlarının düzgün çalışması için yeterli miktarda su için.