Beynin Sağlığı Gece Başlar: Türk Nöroloji Derneği Uyku Günü Mesajı

Ankara – Türk Nöroloji Derneği (TND), Dünya Uyku Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, beyin sağlığının gece uykusuyla başladığını vurguladı. Dernek, uygun ve kaliteli bir uykunun sadece dinlenme değil, aynı zamanda beynin kendini yenilemesi ve koruması için de kritik öneme sahip olduğunu belirtti.

Uykunun Önemi ve Beynin Temizlenmesi

TND açıklamasında, uykunun nörolojik açıdan beynin en yoğun çalıştığı zamanlardan biri olduğu ifade edildi. Gün boyunca edinilen bilgilerin, duygusal deneyimlerin ve stresin uyku sırasında işlendiği belirtilirken, Non-REM uykusunun hafıza oluşumu ve sinaptik düzenleme için, REM uykusunun ise duygusal düzenleme ve yaratıcılıkla yakından ilişkili olduğu vurgulandı.

Glimfatik Sistem ve Metabolik Atıklar

Son yıllarda keşfedilen glimfatik sistemin, uyku sırasında beynin adeta “temizlik moduna” geçtiğini gösterdiği belirtildi. Bu süreçte gün içinde biriken metabolik atıkların ve potansiyel nörotoksik maddelerin temizlendiği ifade edildi. TND, bu mekanizmanın bozulmasının Alzheimer gibi nörodejeneratif hastalıklarla ilişkili olabileceği konusunda uyardı.

Uyku Sorunları ve Erken Tanı

Açıklamada, insomnia (uykusuzluk), uyku apnesi, huzursuz bacaklar sendromu veya REM uykusu davranış bozukluğu gibi yaygın uyku sorunlarının gündüz yaşamını da olumsuz etkilediği belirtildi. Kronik uyku yoksunluğunun dikkat azalması, karar verme güçlüğü ve duygudurum değişiklikleri gibi sorunlara yol açabileceği vurgulandı.

REM Uyku Davranış Bozukluğu: Erken Uyarı İşareti

TND, özellikle REM uykusu davranış bozukluğu gibi durumların Parkinson hastalığı ve diğer nörodejeneratif süreçler için erken uyarı işareti olabileceğini belirtti. Bu durumda rüya görme sırasında bağırma, vurma gibi davranışların gözlemlenebileceğine dikkat çekilerek, uyku sorunlarının basit bir şikayet olarak görülmemesi ve erken tanı fırsatının kaçırılmaması gerektiği konusunda uyarılarda bulunuldu.

Sağlıklı Uyku İçin Öneriler

Akşam saatlerinde ekran ışığına maruz kalmanın, geç saatlere kadar aktif kalmanın ve düzensiz yaşam ritminin beynin biyolojik saatini bozduğu belirtildi. Melatonin salgısının baskılanmasıyla uykuya dalma süresinin uzadığı, uyku kalitesinin düştüğü ve kronik bir uyku borcu oluştuğu ifade edildi.

Toplumsal Sağlık Meselesi: İyi Uyu, Daha İyi Yaşa

• Melatonin salgısının baskılanması
• Uykuya dalma süresinin uzaması
• Uyku kalitesinin düşmesi

TND, Dünya Uyku Günü’nün teması olan ‘İyi uyu, daha iyi yaşa’ mesajının bilimsel bir gerçeği yansıttığını vurguladı. Beynin optimal çalışabilmesi için düzenli ve kaliteli uyku şarttır. İyi bir uyku sadece daha iyi bir gece değil, aynı zamanda daha iyi bir beyin ve daha iyi bir yaşam demektir.

Dernek yetkilileri, “Uykuya ayrılan zaman, üretkenliğin kaybı değil zihinsel berraklığın temelidir” şeklinde bir alıntı yaptı. Vatandaşları uyku düzenlerine dikkat etmeleri ve gerektiğinde uzmanlardan destek almaları konusunda teşvik ettiler.