Bilim İnsanları Alarm Veriyor: Küresel Isınma Kontrolden Çıkma Riski Artıyor
Küresel Isınma Kontrolden Çıkabilir: Geri Dönüşü Olmayan İklim Evresi Uyarısı
Yeni bir bilimsel çalışma, Dünya’nın küresel ısınma sürecinin kontrolden çıkabileceği ve gezegeni geri dönüşü olmayan bir iklim evresine sürükleyebileceği konusunda ciddi endişeler taşıyor. Araştırma, One Earth dergisinde yayımlanarak, sera gazı riskine dikkat çekti ve iklim sistemindeki zincirleme reaksiyonlara işaret etti.
Etkileşimli Geri Besleme Döngüleri ve Riskler
Çalışma, küresel ısınmanın belirli eşik değerleri aşıldığında iklim sisteminde zincirleme reaksiyonlar yaratabileceğini gösteriyor. Bu durum, buzulların erimesi, permafrosttaki karbonun açığa çıkması ve azalan yansıma gibi süreçlerle sistemin kendi kendini beslemesine yol açabilir. Bu da sera etkisi adı verilen bir ısınma modelini güçlendirerek sıcaklıkların uzun vadede çok daha yüksek seviyelere çıkmasına neden olabilir.
Kritik Eşiklerin Aşılması ve İklim Değişikliği
Bilim insanları, bu tür kritik eşiklerin aşılmasının iklim değişikliğini tersine çevirmeyi zor hatta imkânsız hale getirebileceğini vurguluyorlar. Sıcaklık artışı rekor seviyelere ulaşmış ve atmosferdeki sera gazı seviyeleri milyonlarca yılın en yüksek düzeylerine çıkmış durumda. Bu durum, iklim sistemindeki kritik unsurları etkiliyor; Antarktika ve Grönland buz tabakaları için kırılma risklerini artırıyor, okyanus akıntıları gibi büyük düzenleri zayıflatıyor ve aşırı hava olaylarını sıklaştırıyor.
Sera Gezegeni Nedir?
Sera gezegeni terimi, atmosfere hapsolan yoğun sera gazlarının ısıyı Dünya’ya geri yansıtarak yüzey sıcaklığını sürekli yükselttiği bir iklim durumunu ifade ediyor. Bu durumda küresel ortalama sıcaklıklar çok daha yüksek seviyelerde sabitlenebilir, iklim sisteminin doğal denge mekanizmaları işlevini yitirebilir ve ekosistemlerde ve insan toplumlarında ciddi ve uzun vadeli etkiler ortaya çıkabilir.
Paris Anlaşması Hedefi Aşıldı
2025 itibarıyla küresel ısınmanın sanayi öncesi seviyelerin üzerine 1,5°C çıktığı 12 ay boyunca da art arda gözlemlenmesi, Paris İklim Anlaşması’nda kritik bir limit olarak belirlenen eşiğin aşıldığını gösteriyor. Bilim insanları, bu durumun sıcaklık artışını sınırlama çabalarını daha da acil hale getirdiğini belirtiyorlar. Son raporlar, küresel ısınmanın sadece yavaş bir süreç olmadığını, aynı zamanda hızla artan geri besleme döngülerine bağlı olarak ivme kazandığını ortaya koyuyor. Bu durum, Dünya’yı sera etkisine sürükleyebilecek daha güçlü bir iklim değişikliği riskini doğuruyor.
Uzmanların Çağrısı
Uzmanlar, bu riskin sadece atmosferik karbonu azaltmakla sınırlı olmadığını; aynı zamanda acil ve kapsamlı küresel politika tedbirleri gerektirdiğini belirtiyorlar. Küresel ısınmanın etkilerini azaltmak için daha hızlı ve daha kapsamlı adımlar atılması gerektiği vurgulanıyor.
- Küresel ortalama sıcaklıklar rekor seviyelerde.
- Atmosferdeki sera gazı seviyeleri milyonlarca yılın en yüksek düzeyinde.
- Antarktika ve Grönland buz tabakalarında kırılma riski artıyor.
- Okyanus akıntıları zayıflıyor.
- Aşırı hava olayları sıklaşıyor.
Kaynak: One Earth Dergisi, Mehmet Sercan Tezcanoğlu – 12.02.2026
Haberin Diğer Kareleri
