Çin ve ABD, Sosyal Medya Yanıltıcı Bilgilere Karşı Ortak Adımlar Atıyor
Çin ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD), sosyal medya platformlarındaki yanıltıcı bilgilendirme sorununa karşı benzer yaklaşımlar sergiliyor. Her iki ülke de düzenleyici kurumları aracılığıyla, özellikle sağlık, finans, hukuk, eğitim gibi konularda yanlış veya teyit edilmemiş bilgiler paylaşan etkileyicileri (influencer) hedef alıyor.
Çin’deki Yeni Düzenleme
Çin Siber Uzay İdaresi, geçtiğimiz ay yayınladığı kapsamlı bir yönetmelikle, tıbbi, sağlık, hukuki, finansal veya eğitimsel içerik üreten tüm içerik oluşturucuların (influencer) paylaşım yapmadan veya canlı yayına başlamadan önce geçerli mesleki yeterlilik belgelerini ibraz etmesini zorunlu kıldı. Bu düzenlemeyle birlikte Douyin, Weibo ve Bilibili gibi platformlar, ihlallerde 100.000 yuan’a (yaklaşık 14.000 dolar) kadar para cezasıyla yasal sorumluluk altına girdi. Sonuç olarak milyonlarca etkileyici, cilt bakımı ipuçları, yatırım stratejileri ve tıbbi tavsiyeler paylaşarak büyük takipçi kitleleri edinmiş olsa da hesaplarının dondurulması veya incelemeye alınması gibi durumlarla karşılaştı.
ABD Federal Ticaret Komisyonu’nun (FTC) Stratejik Planı
Amerika Birleşik Devletleri’nde ise Federal Ticaret Komisyonu (FTC), 2026-2030 yıllarını kapsayan stratejik planında benzer öncelikleri belirledi. Bu planın ilk stratejik hedefi, sağlık dolandırıcılığıyla mücadele ve opioid bağımlılığından kurtulma sahtekarlıkları ile yanıltıcı tıbbi pazarlama faaliyetlerini engellemek olarak belirlendi. FTC, sahte yorumları, botlarla şişirilmiş etkileşimleri ve satın alınmış takipçi sayılarını hedef alarak, niteliksiz içerik oluşturucuların milyonlarca kişiye güvenilir görünmesini sağlayan yapay sosyal kanıtı ortadan kaldırmayı amaçlıyor. Bu doğrultuda platformların da yanıltıcı içerikleri barındırmaktan kaynaklanan sorumluluğu paylaşması (ancak yalnızca markalı içerikler için) öngörülüyor.
Ortak Noktalar ve Farklı Yaklaşımlar
Her iki düzenleme de sosyal medya platformlarının rolüne odaklanıyor. Çin, platformların içerik oluşturucuların kimliklerini doğrulaması konusunda yasal sorumluluk yüklerken, ABD ise sahte yorumlar için hem markaları hem de platformları sorumlu tutuyor. ABD’de FTC’nin yaklaşımı daha reaktif bir nitelikteyken (zararın belgelenmesinden sonra müdahale), Çin ise proaktif bir yöntem izleyerek içerik oluşturucuların paylaşım yapmadan önce yeterliliklerini kanıtlamasını gerektiriyor.
Kullanıcıların Dikkat Etmesi Gerekenler
Sosyal medyada dolaşan sağlık tavsiyelerine, finansal önerilere veya eğitim materyallerine şüpheyle yaklaşmak ve bilgileri doğrulamak büyük önem taşıyor. Özellikle 2022’de FDA’nın (Gıda ve İlaç Dairesi) NyQuil ile tavuk pişirme gibi sağlıksız uygulamaları içeren viral paylaşımlara yönelik yaptığı uyarı, bu konuda dikkatli olunması gerektiğini gösteriyor.
Yapay Zeka İçeriği ve Bot Hesaplar
Çin yönetmeliği, yapay zeka tarafından oluşturulan içeriğin açıkça etiketlenmesini zorunlu kılıyor. FTC ise yanıltıcı gönderileri tespit etmek için makine öğrenimi araçları geliştiriyor. Her iki kurum da botlarla şişirilmiş etkileşim metriklerinin kullanımını yasaklayarak sahte takipçi sayılarıyla yapılan manipülasyonlara karşı önlem alıyor.
Çin ve ABD’nin bu benzer yaklaşımları, sosyal medya platformlarındaki yanıltıcı bilgilendirme sorununa karşı küresel bir farkındalık yaratmayı ve kullanıcıları daha bilinçli olmaya teşvik etmeyi amaçlıyor.
