Dashiell Hammett’in Maltese Falcon Romanı Kamuya Geçti
Dashiell Hammett‘in “Maltese Falcon” Romanı Kamuya Geçti
“Maltese Falcon” Romanı Artık Kamuya Açık
Amerikan pulp noir türünün en önemli eserlerinden biri olan Dashiell Hammett’in “Maltese Falcon” (Maltalı Şahin) romanı, 95 yılın dolmasıyla birlikte kamu malı oldu. Bu durum, romanın artık telif hakkı kısıtlaması olmaksın, herkes tarafından uyarlanabileceği anlamına geliyor. Her yıl, eserlerin yayınlanmasından 95 yıl sonra telif hakları sona eriyor. Bu yıl, Betty Boop karakteri, John Wayne’in “The Big Trail” filmi ve Agatha Christie’nin ilk Miss Marple romanı gibi önemli eserlerin yanı sıra “Maltese Falcon” da bu kapsama girdi.
Romanın Hikayesi ve Önemi
Dashiell Hammett, “Maltese Falcon” romanını 1930 yılında yayınladı. Roman, ilk olarak 1929 yılında “Black Mask” dergisinde tefrika edilmiş ve daha sonra roman formatına getirilmişti. Hikaye, San Francisco’lu özel dedektif Sam Spade’in, gizemli bir kadın olan Miss Wonderley tarafından kocasını takip etmesiyle başlar. Kocasının ölümüyle birlikte Sam Spade şüpheli konumuna düşer ve karmaşık bir soruşturma yürütmek zorunda kalır. Soruşturma, hem Miss Wonderley’nin kimliğini ortaya çıkarmayı, hem de “Maltese Falcon” olarak bilinen gizemli bir eşyanın sırrını çözmeyi içerir.
Dashiell Hammett, “The Thin Man” (İnce Adam) gibi birçok önemli esere imza atmış olsa da, “Maltese Falcon” romanı, özellikle film uyarlamaları sayesinde daha geniş kitlelere ulaşarak yazarın en tanınmış eserlerinden biri haline gelmiştir. Hammett’in eserleri, daha sonra Raymond Chandler gibi yazarları da etkilemiştir.
“Maltese Falcon” Filmleri ve Telif Hakları
“Maltese Falcon” romanının ilk film uyarlaması 1931 yılında Ricardo Cortez’in başrolünde çekildi. Ancak, filmin başarısı, 1941 yılında çekilen ve Humphrey Bogart ile Mary Astor’un başrollerini paylaştığı ikinci uyarlamasıyla zirveye ulaşmıştır. Bu film, “Maltese Falcon” hikayesinin en ikonik yorumu olarak kabul edilir ve telif hakları hala geçerliliğini koruyor. Bu durum, romanın kamu malı olmasına rağmen, filmlerden alınan öğelerin yeni uyarlamalarda kullanılamayacağı anlamına geliyor.
Kamuyu Malı Olmasının Anlamı
Romanın kamu malı olması, yeni yapımcıların “Maltese Falcon” hikayesini yeniden yorumlayabileceği ve uyarlayabileceği anlamına geliyor. Ancak, mevcut film uyarlamalarından alınan karakter tasarımları, diyaloglar veya olay örgüsü unsurları gibi korunan öğelerin kullanımına izin verilmiyor. Bu durum, yeni yapımların, romanın özüne sadık kalarak özgün bir yorum getirmesini teşvik ediyor.
- Yazar: Dashiell Hammett
- Romanın Yayın Tarihi: 1930
- İlk Film Uyarlaması: 1931 (Ricardo Cortez başrolde)
- Seminal Film Uyarlaması: 1941 (Humphrey Bogart ve Mary Astor başrollerde)
- Telif Hakkı Durumu: Roman kamu malı, filmler hala telif hakkıyla koruma altında
Haberin Diğer Kareleri





