Ekonomide İşsiz Büyüme Trendi: Uzmanlar Uyarırken Verimlilik Artışı Ön Planda
Ekonomik Büyüme ve İş Piyasası Arasındaki İlişki Değişiyor
Ekonomistler, ekonominin işsiz büyüme olarak adlandırılan yeni bir döneme girdiği konusunda uyarıyor. Bank of America Research’ün geçen yaz yaptığı tahminler, şirketlerin daha az işçiyle daha verimli olma yöntemlerini öğrenmesiyle ekonomide önemli bir değişimin yaşandığını gösteriyordu. Bu durum, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’nın (GSYİH) büyümesini, yeni iş yaratımını geride bırakarak beraberinde getiriyor.
GSYİH Büyümesi Hızlanırken İş Sayısı Artışına Dikkat
Oxford Economics’in baş ABD ekonomisti Michael Pearce, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, GSYİH’nin 2025 yılına göre hızlanan 2.8’lik bir oranda genişlemesinin beklendiğini belirtti. Bu büyümenin temelinde, verimliliğin artışının etkili olduğu vurgulandı. Aynı zamanda işgücü piyasasının önümüzdeki yıllarda genel olarak durağan kalması bekleniyor. Doğal doğum oranlarındaki düşüş ve Başkan Donald Trump’ın göçmenlik politikaları nedeniyle net göçmen sayısı yılda 160.000’e düşmüş durumda.
Verimlilik Artışı ve İşgücü Piyasasındaki Değişimler
Pearce, işgücü piyasasının durağanlaşmasının, ekonomik büyümenin daha çok verimliliğe dayanmasına yol açacağını ifade etti. Verimliliğin, döngüsel güçlenme, daha dinamik bir iş ortamı ve daha önce yapılan araştırma ve geliştirme yatırımlarının meyvelerini vermesiyle birlikte arttığı belirtildi. On yılın sonunda ise yapay zekanın (AI) verimliliği artırmada daha büyük bir rol oynayacağı öngörülüyor.
İşsizlik Oranını Sabit Tutmak İçin İş Yaratımı İhtiyacı Azalıyor
Bu durum, işsizlik oranını sabit tutmak için ekonominin ihtiyaç duyduğu iş yaratımının sayısını sıfıra yakın bir seviyeye düşüreceği anlamına geliyor. Doğal nüfusun işgücüne katılım oranı uzun vadede düşüş eğiliminde olsa da, sonlardaki artış dikkate alınarak bu eğilimin devam edeceği belirtiliyor. İşgücü arzının zayıf olması, aynı zamanda politika belirsizliği ve geçmişteki aşırı işe alımların da etkisiyle talebi baskılıyor. Yapay zeka kullanımının da işgücü piyasasını etkileyeceği düşünülüyor.
İş Yaratımında Düşüş ve İş Piyasası Trendleri
Oxford Economics, 2026 yılında ortalama olarak ayda 40.000’den az iş kazanılmasının beklendiğini ve bu sayının işsizlik oranını sabit tutmaya yeteceğini tahmin ediyor. Bu durum, düşük işe alım ve düşük işten çıkarma eğilimiyle karakterize edilen bir işgücü piyasasının bir başka yılını daha işaret ediyor. Çalışma Bakanlığı, 2025 yılı için işe alım tahminlerini 584.000’lik ilk tahminlerden 181.000’e düşürdü. Geçen yılın ortalama işe alım oranı sadece 15.000 iken, işsizlik oranı yılın başındaki %4’ten %4.4’e yükseldi.
Yapay Zeka ve İş Piyasası Üzerindeki Etkisi
Verimliliğin, reel ücretlerdeki sürdürülebilir artışın temel kaynağı olduğu ancak kısa vadede şirketlerin daha az işçiyle daha fazla iş yapabilmesi nedeniyle iş yaratımında düşüşe neden olabileceği belirtiliyor. Burning Glass Institute’ın baş ekonomisti Gad Levanon, özellikle beyaz yakalı işlerde istihdamın azalırken verimliliğin arttığını ve istihdamın 2022 yılının Kasım ayında (ChatGPT’nin piyasaya sürüldüğü ay) zirveye ulaştığını tahmin etti. Finans, sigorta, bilgi ve profesyonel hizmetler sektörlerinde 2022’den sonra tarihi kalıpların bozulduğu gözlemlendi: istihdam azalırken GSYİH yükselmeye ve hatta bazı dönemlerde hızlanmaya devam etti. Yapay zeka destekli otomasyonun bu durumun olası bir katkısı olduğu düşünülüyor.
Ekonomik Riskler ve İşgücü Piyasasının Önemi
Pearce, bu durumu 2000’lerin başında ekonominin aşırı işe alımdan çıkarken teknolojik gelişmelerin verimliliği artırmasıyla benzer bir işsiz toparlanması dönemine benzetiyor. Yapay zekanın işten tasarruf sağlama potansiyelinin, işgücünün ekonominin bir payı olarak daha küçük bir dilimini oluşturmasıyla şirket karlarını artırabileceği belirtiliyor. Ancak bu durum, işgücü piyasasının bir resesyon karşısında ana savunma hattı olduğu düşünüldüğünde bir risk oluşturuyor. Orta ve düşük gelirli hane halkı harcamaları, işgücü piyasasının sağlığına büyük ölçüde bağlı.
Çalışma Ortamı İnovasyon Zirvesi
Fortune Workplace Innovation Summit, 19-20 Mayıs 2026 tarihlerinde Atlanta’da düzenlenecek. Bu etkinlikte yapay zeka, insanlık ve stratejinin işgücünün geleceğini yeniden tanımlamak için nasıl birleştiği ele alınacak.
