Fiilimsi Türleri Ve Çeşitleri: Konu Anlatımı ve Örneklerle Detaylı İnceleme

FİİLİMSİ TÜRLERİ

Türkçede üç fiilimsi türü vardır: İsim-fiil (mastar), sıfat-fiil (ortaç) ve zarf-fiil (ulaç). Üç fiilimsilerin ortak özellikleri şöyle sıralanabilir:

• Fiil, anlamını tamamıyla yitirmez.
• Fiile gelen, olumsuzluk eki hariç, zaman ve şahıs ekleri gibi fiile özel ekleri almaz, yani fiil çekimine girmezler.
• Fiil cümlelerinde yüklem olamazlar. Ancak isim cümlelerinde ek-fiil eki alarak yüklem olabilirler.

İSİM FİİL EKLERİ

Ses uyumlarına göre düzenlenmiş hallerinin, kök veya gövdelerine -me, -iş ve -mek eklerinin getirilmesiyle yapılan ve cümlede isim görevinde kullanılan kelimelerdir. Bunlara örnek verecek olursak:

• -Helin okumayı söktü.
• -Senin bakışından hoşnut olmadım.
• -Bugün seninle gitmek istiyorum.

ZARF FİİL EKLERİ

Zarf fiil, fiil kök ve gövdelerine getirilen eklerle geçici zarf oluşturan yapılara denir. Çekim eki almazlar ve fiillere -esiye, -ip, -meden, -ince, -ken, -eli, -dikçe, -erek, -ir … -mez, -diğinde, -e … -e, -meksizin, -cesine eklerinin getirilmesiyle türemişlerdir. Zarf fiil örnekleri şu şekilde:

• Akşam sana uğray ıp , daha sonra size gelirim.
• Biz yeterince çalış arak başarılı olabiliriz.
• Ödevimi bitirir bitirm ez gelirim.

SIFAT FİİL EKLERİ

Sıfat fiiller, fiillerin cümlede sıfat görevinde kullanılan hâlleridir. Fiillere -an, -ası, -mez, -ar, -di(k), -ecek, -miş ve -di(ği) eklerinin getirilmesiyle türemişlerdir. Fiillerin sonuna sıfat-fiil ekleri getirilerek oluşturulurlar. İşte sıfat fiil örnekleri:

• Gelecek yıl görüşmek üzere…
• Bizler olası acil durumlar için buradayız.
• Biz onu bildik bileli hiç değişmedi.
• Bastığın topraklarda binlerce hikaye var.
• Balık denizin dibinde süzülmüş gidiyor.
• Seni görür görmez koşar adım geldim.

Fiilimsiler, cümle içerisinde isim soylu sözcükler gibi kullanılan fiil soylu sözcüklerdir. Bu yüzden fiilimsilerin doğru kullanımına önem verilmelidir.

fiilimsi