Filipinler’in ASEAN Başkanlığı, Yolsuzluk ve Ticaret Sorunlarıyla Gölgedeki Başlangıç

Filipinler, ASEAN Başkanlığına Yolsuzluk ve Ticaret Gerginliğiyle Başlıyor

Filipinler, 2026 yılında ASEAN (Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği) başkanlığını devralırken, yolsuzluk skandalları ve karmaşık bir ticaret ortamı nedeniyle zorlu bir başlangıç yapmaya hazırlanıyor. Cumhurbaşkanı Ferdinand Bongbong Marcos Jr.’ın görevi üstlenmesiyle birlikte, ülkenin karşılaştığı ekonomik ve siyasi zorluklar dikkat çekiyor.

Yolsuzluk Skandalları Yatırımcı Güvenini Sarsıyor

Filipinler’de son aylarda yaşanan yolsuzluk skandalları, yatırımcı güvenini derinden etkiledi. Özellikle, sel felaketleri için ayrılan 2 milyar ABD doları tutarındaki kamu fonlarının nereye gittiğinin belirlenmesiyle ilgili yapılan soruşturmalar, kamuoyunda büyük tepkiye yol açtı. Soruşturmalar, politikacılar ile yükleniciler arasındaki bağlantıları, kalitesiz malzeme kullanımını ve “hayalet projeleri” ortaya çıkarmıştır. Bu durum, Cumhurbaşkanı Marcos’un onay oranlarının düşmesine neden olmuştur.

Ekonomik Göstergeler Düşüşte

Yolsuzluk skandalları, aynı zamanda ülkenin ekonomik göstergelerini de olumsuz etkilemiştir. Kasım ayında yaşanan Kalmaegi tayfunu, ülkenin merkez bölgelerinde büyük hasara yol açmış, 200’den fazla kişinin ölümü ve 60 milyon ABD dolarından fazla tarım ve arazi hasarı meydana gelmiştir. Üçüncü çeyrekteki Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) büyümesi, 4’e düşerek son dört yılın en düşük seviyesine gerilemiştir. Bu durum, Manila’nın 2026-2028 yılları arasındaki büyüme hedeflerini düşürmesine neden olmuştur.

Uzmanların Önerileri

OCBC Bank’ın kıdemli ASEAN ekonomisti Lavanya Venkateswaran, “Yetkililerin, kamu yönetimindeki güveni yeniden tesis etmek için idari ve bürokratik zorlukları ele almaya öncelik vermesi gerekiyor. Sürekli devam eden yolsuzluk, eşitsiz dijitalleşme ve aşırı bürokrasi gibi verimsizlikler ekonomik büyümeyi engelliyor” şeklinde bir açıklama yapmıştır.

Ticaret Ortamındaki Zorluklar

Filipinler, dünya ticaretinde de karmaşık bir konumdadır. Ülke, ABD ile yakın güvenlik bağlarına sahip olmasına rağmen, bu durumun ticaret avantajı sağlamayacağı konusunda ekonomistler şüpheci davranmaktadır. Geçtiğimiz temmuz ayında ABD ile imzalanan ticaret anlaşması, Filipinler’den ABD’ye yapılan ihracat için %19 gümrük vergisi getirmekte, karşılığında ise Filipinler’in önemli ABD ürünleri üzerindeki gümrük vergilerini kaldırması gerekmektedir. Ayrıca, Filipinler, Singapur, Malezya, Endonezya ve Vietnam gibi ASEAN ülkeleriyle rekabet halindedir.

Güney Çin Denizi ve Tedarik Zincirleri

Filipinler, aynı zamanda Güney Çin Denizi’ndeki adalarla ilgili Çin ile uzun süredir devam eden bir toprak anlaşmazlığına sahiptir. Bu bölgeden yıllık 5 trilyon ABD doları değerinde ticaret geçmektedir ve çatışma, kritik deniz yolu taşımacılığını aksatabilir. ASEAN+3 Makroekonomik Araştırma Ofisi (AMRO) kıdemli ekonomisti Andrew Tsang, ülkenin sınırlı üretim derinliğinin en büyük sorun olduğunu belirtmiştir. Vietnam gibi rakiplerinin aksine, Filipinler üretim sürecinde kullanılan ithal ara mallara büyük ölçüde bağımlıdır. Bu durum, ülkenin bölgesel tedarik zincirlerine entegre olmasını zorlaştırmaktadır.

ASEAN Başkanlığının Fırsatları

Tüm bu zorluklara rağmen, uzmanlar Filipinler’in ASEAN başkanlığını kullanarak itibarını yeniden inşa edebileceğini ve yatırımcı güvenini artırabileceğini ummaktadır. Bu yeni pozisyon, ülkeye bölgesel öncelikleri ilerletme konusunda değerli bir rol vermektedir. Filipinler, ASEAN Dijital Ekonomisi Çerçeve Anlaşması (DEFA) gibi çok taraflı anlaşmaları kullanarak kendi geleceğini güvence altına alabilir. Bu anlaşma, Güneydoğu Asya’da 2 trilyon ABD doları değerinde birleşik bir dijital pazar oluşturarak, sadece ülkenin iş süreçleri dış kaynak kullanımı (BPO) sektörünü değil, aynı zamanda tüm komşulara fayda sağlayacak daha geniş hedefler belirlemesine olanak tanıyacaktır.

• 2026 ASEAN Başkanlığı: Filipinler, 2026 yılında ASEAN başkanlığını devralacak.
• Yolsuzluk Skandalları: 2 milyar ABD doları tutarındaki kamu fonlarının nereye gittiğiyle ilgili soruşturmalar devam ediyor.
• Ekonomik Zorluklar: GSYİH büyümesi düştü ve Manila büyüme hedeflerini revize etmek zorunda kaldı.
• Ticaret Anlaşması: Filipinler ve ABD arasında %19 gümrük vergisi içeren bir ticaret anlaşması imzalandı.
• Güney Çin Denizi: Çin ile devam eden toprak anlaşmazlığı bölgesel ticareti etkileyebilir.