Harvard Profesörü Kapitalizmin Gizli Tarihini 8 Yılda Araştırdı

Kapitalizmin Kökenleri ve Evrimi: Harvard Profesörünün 8 Yıllık Araştırması

Harvard Üniversitesi profesörü Sven Beckert, kapitalizmin gizli tarihini ve kökenlerini anlamak için 8 yıl süren kapsamlı bir araştırma gerçekleştirdi. Beckert’in “Kapitalizm: Küresel Bir Tarih” adlı 1300 sayfalık kitabı, kapitalizmin nasıl “marjinal” ve “zayıf” bir başlangıç yaptığına ışık tutuyor. Profesör, araştırmasında kapitalizmi yargılamak yerine anlamaya çalışıyor.

Kapitalizmin Doğal Değil, İnsan Yapımı Olduğu

Beckert, Fortune dergisine yaptığı açıklamada, kitabının amacının kapitalizmin tarihine daha geniş bir perspektiften bakmak ve onun “doğal” olmadığını göstermek olduğunu belirtti. “Harvard’da kapitalizmin tarihini anlattığımda, öğrencilerimin çoğu kapitalizmi doğanın bir parçası olarak görüyor. Ancak tarihi kayıtlar bunu göstermiyor,” dedi.

Marjinalden Hakimiyete Uzanan Yolculuk

Kitapta, kapitalizmin orta çağ ticaretinin kenarından modern yaşamı domine etmesine kadar olan süreç detaylı bir şekilde inceleniyor. Beckert, bu sürecin şiddet, kurumsal yenilikler ve bilinçli seçimlerle şekillendiğini vurguluyor. Profesör, kapitalizmin ilk dönemlerde “garip” olarak görülen, toplumun dışında kalan girişimciler tarafından uygulandığını belirtiyor. Zamanla, bu girişimciler güçlenerek toplumun geri kalanını etkilemeye başlamış.

Küresel Bağlantılar ve Beklenmedik Merkezler

Beckert’in araştırması, kapitalist mantığın 1000 yıl öncesine kadar uzanan izlerini buluyor. Ancak, yüzlerce yıl boyunca ekonomik yaşamın kenarında kalmış. Profesör, Yemen’deki Aden Limanı ve modern Gujarat, Hindistan’daki Cambay gibi beklenmedik yerlerdeki antik ticaret topluluklarına dikkat çekiyor. Bu topluluklar, 1150’den itibaren malları okyanuslar boyunca ticaret ederken, Song Hanedanlığı Çin’i ise Avrupa’dan yüzyıllar önce kağıt parayı icat etmiş. Ayrıca, Hindistan’da Sanayi Devrimi’nden çok önce tekstil üretimi gelişmiş.

Eleştiriler ve Övgüler

Kitap, genel olarak olumlu eleştiriler alsa da, bazı eleştirmenler tarafından hacim olarak çok büyük bulunduğu belirtilmiş. Boston Globe’dan Hamilton Cain, Beckert’in “karmaşık bir dedektif romanı gibi” bir doku ördüğünü yazarken, Bloomberg Opinion’dan Adrian Woolridge, kitabın inovasyonun gizli sırrını göz ardı ettiğini ve sömürücü tarihine odaklandığını belirtmiş. Beckert ise kitabının “nasıl” sorusuna cevap aradığını vurguluyor.

• Kitabın Amacı: Kapitalizmin tarihine daha geniş bir perspektiften bakmak ve onun “doğal” olmadığını göstermek.
• Ana Argüman: Kapitalizm, insan yapımı bir sistemdir ve şiddet, kurumsal yenilikler ve bilinçli seçimlerle şekillenmiştir.
• Araştırma Süreci: 8 yıl süren kapsamlı bir araştırma ve farklı kaynaklardan elde edilen verilerin analizi.
• Eleştiriler: Kitabın hacmi ve inovasyon konusuna yeterince değinmemesi.

Beckert, araştırmasının kapitalizmin 2025 yılına kadar neredeyse tüm ekonomik ve sosyal yaşamı yapılandırdığı bir dünyaya nasıl ulaştığını anlamaya yönelik olduğunu ifade ediyor. Ayrıca, kapitalizmin sonsuza kadar var olmayabileceğini ve gelecekte farklı şekillerde dönüşebileceğini de belirtiyor.