Hazine Bakanı Bessent, Tarife ve Enflasyon Tartışmasında Suallere Açık Kalmadı
Kongre’de Gergin Anlar: Tarife ve Enflasyon Tartışması
ABD Temsilciler Meclisi Mali Hizmetler Komitesi’nde, Hazine Bakanı Scott Bessent ile Komite Üyesi Maxine Waters (Demokrat-CA) arasında, Başkan Trump’ın tarife politikalarının ekonomik etkileri üzerine şiddetli bir tartışma yaşandı. Tartışma, görünüşte enflasyon ve konut maliyetleri üzerine yoğunlaşsa da, Bessent’in geçmişteki açıklamaları ve mevcut tutumları nedeniyle gergin anlara sahne oldu.
Bessent, Tarifenin Enflasyon Yaratıcı Olduğunu Kabul Etmiyor
Waters, Bessent’i, tarife konusundaki ekonomik felsefesindeki “uygun” bir evrim hakkında sorguya çekti. Waters, Bessent’in hedge fonu yatırımcılarına gönderdiği ve tarifelerin enflasyonist olduğunu belirten bir mektubu yazıp yazmadığını sordu. Bessent, “Hayır” şeklinde kısa bir yanıt verdi. Bu reddiye, Nick Timiraos’un X’teki (eski adıyla Twitter) paylaşımına göre, Şubat 2024’te Bessent’in tam olarak bu ifadeyi yazdığına dair kanıtlar olmasına rağmen geldi. Bessent, yatırımcılarına yazdığı mektupta, “Tarifeler enflasyonisttir ve doları güçlendirecektir” demişti.
Geçmiş Açıklamalar ve Çelişkiler
Waters, New York Times’ta yayınlanan ve Bessent’in geçen yaz Senato Komitesi’ndeki ifadesine atıfta bulunan bir makaleyi de gündeme getirdi. Bu ifadede Bessent’in, “Hiçbir enflasyon yok, tarifeler tüketicilere yansıtılmıyor” ve eleştirmenlerin “tarife deliliği” çektiğini iddia ettiği belirtiliyordu. Waters, Bessent’in mevcut tutumunu netleştirmek için, tarifelerin maliyetleri artırıp artırmadığı sorusunu doğrudan sordu.
Bessent’in Savunması: Tarihi Veriler ve San Francisco Federal Rezerv
Bessent, San Francisco Federal Rezerv’in verileri ve 150 yıllık tarihi veriye dayanarak, tarifelerin enflasyona neden olmadığını savundu. Tarifelerin GSYH’nin nispeten küçük bir payı olduğunu ve büyük enflasyon dönemlerinin savaşlar, petrol şokları veya para politikası gibi faktörlerden kaynaklandığını, ticaret engellerinden değil, bu nedenle makroekonomik etkinin genellikle küçük olduğunu belirtti.
Tarifelerin Fiyatları Artırması: Kahve ve Muz Örneği
Waters, yönetimin son dönemdeki mesajlarındaki tutarsızlığı vurguladı. Bessent’in Kasım ayında Fox News’a yaptığı açıklamaya göre, kahve ve muz gibi ürünlerdeki tarifeleri düşürerek fiyatları hızla düşürmeyi amaçladıklarını belirtti. Waters, “Eğer tarifeler enflasyonist değilse, bu duyuru neden gerekliydi?” diye sorgulayarak, tarifelerin yalnızca yabancı ülkeler tarafından ödendiği şeklindeki Trump yönetimi mantığını sorguladı. Bir kahve veya muz tarife, Amerikan tüketicileri için fiyatı artırmamalıdır, ancak gerçek bu değildir. Tarife, fiyatları genel olarak artırmıştır.
Konut Krizi ve Tarifelerin Etkisi
Tartışma, konut krizi üzerine yoğunlaştığında gerginlik tırmandı. Waters, Trump yönetimi tarafından ahşap, çelik ve beyaz eşyalar gibi kritik inşaat malzemelerine uygulanan tarifeler nedeniyle konut uygunluğunda yaşanan sorunları daha da kötüleştirdiğini savundu. Bu politikaların, daha fazla eve ihtiyaç duyulan bir dönemde, yarım milyon kadar daha az ev inşa edilmesine yol açacağını iddia etti.
Bessent’in Müdahalesi ve Waters’ın Tepkisi
Waters konuşurken, Bessent, ahşap fiyatlarının beş yıllık en düşük seviyede olduğunu belirterek söz kesmeye çalıştı. Ancak ahşap fiyatları, Ocak 2023’teki 469 dolara kıyasla 589,50 dolardır. Bessent’in bu müdahalesi, Waters’ın sert tepkisini çekti. Waters, “Benim zamanımı geri alıyorum. Konuşmaya hakkınız yok” diyerek sözünü kesti. Bessent, konut kıtlığının suçunu kitleler halinde ülkeye giren göçmenlere yüklemeye çalışırken, Waters’ın sabrı tükenmeye başladı. İki taraf da birbirlerinin üzerine çıkarken, Waters, “Biraz saygılı olabilir misiniz?” diye çıkıştı.
Komite Başkanı’nın Müdahalesi ve Araştırmalar
Komite başkanı, Waters’ın zamanının dolduğunu belirtmek zorunda kaldı, ancak Waters, Bessent’in kesintileriyle kendi zamanını tükettiğini savundu. Genel olarak Waters’ın sorgulaması, tarifelerin ithalat ve perakende fiyatlarına önemli ölçüde yansıdığını, Trump’ın tarifelerinin enflasyona önemli bir katkıda bulunduğunu ve konut inşaatı gibi sektörlerde önemli maliyet etkileri yarattığını gösteren araştırmalarla uyumluydu. Bessent’in yanıtı ise, tarifelerin toplam tüketimin sınırlı bir payı olduğunu ve bu nedenle son dönemdeki enflasyon artışının ana nedeni olamayacağını savunan görüşlerle örtüşüyordu. Mevcut araştırmalar, Trump’ın tarifelerinin hem mal hem de genel düzeyde mütevazı ancak açık bir şekilde enflasyonist olduğunu desteklemektedir, ancak genel enflasyonun birincil nedeni olmayabilir.
