İran, Körfez’de Alternatif Güvenli Deniz Yolu Oluşturdu, Çin ve Diğer Ülkeler Yararlanıyor

ABD-İran Gerginliği Yeni Bir Ticaret Rotası Açtı

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından, İran, Hürmüz Boğazı üzerinde kontrolünü artırarak Çin ve diğer ülkeler için özel bir petrol yolu oluşturduğu iddia ediliyor. Lloyd’s List denizcilik yayınında yer alan bilgilere göre, Tahran, İran toprak sularındaki Larak Adası üzerinden güvenli bir geçiş koridoru oluşturmuş durumda. Bu bölgede, Devrim Muhafızları ve liman yetkilileri gemilerin görsel kontrolünü yapıyor.

Gemiler Bireysel Olarak Onay Bekliyor

Geçişler, vaka bazında görüşülerek sağlanıyor. Hindistan, Pakistan, Irak, Malezya ve Çin gibi ülkelerin Tahran ile doğrudan transit planları hakkında görüşmeler yaptığı belirtildi. Bazı tankerlerin İran ile yapılan anlaşmalar kapsamında yaklaşık 2 milyon dolar ödeme yaptığı da aktarıldı. Güzergahı kullanmak isteyen gemilerin, Devrim Muhafızları’na (IRGC) gemi sahipliği ve yükün varış noktası hakkında kapsamlı bilgileri önceden bildirmesi bekleniyor.

Devrim Muhafızları Bilgiyi Topluyor

Bu detayların İran’a bağlı kişilerin aracılığıyla iletildiği ifade ediliyor. ABD ve İsrail güçlerinin İran’ın askeri gücünü zayıflatmasına rağmen, İslam Cumhuriyeti, Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemileri uzak tutabilecek kapasiteye sahip. Bu durum, dünya petrolünün yaklaşık %20’sinin bulunduğu bölgede tedarik sorunlarına yol açıyor.

Çin’e Petrol Tedariki Devam Ediyor

Ancak İran’ın boğaz üzerindeki kontrolü sayesinde Çin’e petrol teslimatı devam ediyor ve önemli gelirler elde etmeye devam ediyor. Lloyd’s List, alternatif koridorun yeni bir gemi kayıt sistemi olduğunu ve IRGC’nin daha resmi bir onay süreci oluşturmasının beklendiğini bildirdi.

İlk Gemiler Geçti

Şimdiye kadar en az dokuz gemi İran’ın alternatif rotası üzerinden geçiş yaptı. Bu gemiler arasında Hindistan bayraklı Shivalik ve Nanda Devi gaz tankerleri de bulunuyor. Savaş öncesinde günlük 100’den fazla petrol ve yük gemisinin geçtiği bölgeyle karşılaştırıldığında bu sayı oldukça düşük.

ABD’nin Olası Hamleleri

Öte yandan, Başkan Donald Trump, Orta Doğu’ya binlerce Deniz Piyadesi göndermeyi planlıyor. Axios’un haberine göre, Trump’ın İran’ın Kharg Adası’nı işgal etmeyi veya abluka altına almayı düşündüğü belirtildi. Bu adımla, ABD, İran ekonomisi üzerinde baskı kurarak Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü bırakmasını sağlayabilir ve enerji sıkıntısını hafifletebilir.

Riskler ve Uyarılar

Deniz Kuvvetleri yetkilileri, Hürmüz Boğazı’nın İran tehditleriyle dolu tehlikeli bir bölge olduğunu belirtiyor. Riskleri ortadan kaldırmak için İran kıyısına asker konuşlandırılması gerekebilir. Körfez’deki ABD müttefikleri ise, Trump’ın İran savaşını sona erdirmesi ancak boğazda serbest navigasyonu sağlamaması durumunda, Tahran’ın bölgesel ve küresel ekonomiyi rehin almayı sürdüreceğini konusunda uyarıda bulundu.

Beyaz Saray Açıklaması

Beyaz Saray, Trump’ın İran’a kara birlikleri gönderme planı olmadığını belirtirken de, savaşın sonucunun buna bağlı olabileceğini ima etti. Bir yetkili Axios’a yaptığı açıklamada, “Hürmüz Boğazı’nı açmak için Kharg Adası’nı ele geçirmek gerekiyorsa bu yapılacak. Kıyı işgali de bir seçenek olabilir. Ancak henüz böyle bir karar alınmadı” dedi.

Fortune 500 Innovation Forum

Fortune 500 yöneticileri, ABD politika yetkilileri, önde gelen kurucular ve düşünce liderlerini bir araya getirecek olan Fortune 500 Innovation Forum, Amerikan ekonomisinin geleceğini şekillendirmek için 16-17 Kasım tarihlerinde Detroit’te düzenlenecek.