İran Savaşı, ABD’deki Çiftçileri Zor Duruma Düşürdü: Gübre Fiyatları Rekor Seviyede
Tennessee Çiftçisi, İran Savaşı Nedeniyle Gübre İçin 100 Bin Dolar Daha Fazla Ödeme Yapacak
Tennessee eyaletinde yaşayan üçüncü kuşak çiftçi Todd Littleton, bu sezon gübre için geçen yıla göre %40 artışla faturasında 100 bin dolar ek ödeme yapması beklediğini belirtti. Bu durumun temel nedeni İran’daki savaş ve bunun küresel tedarik zincirleri üzerindeki etkileri.
Mali Zorluklar Yaşayan Çiftçiler
Littleton, Gibson County’deki çiftliğinden yaptığı açıklamada, “Finansal olarak zaten zor durumdaydık. Son birkaç yıldır kayıplarımız oldu ve herkes zaten çareler arıyordu. Üstelik girdi fiyatlarının bir kez daha artması, bunun yaşanabileceği en kötü zamanı yakaladı.” şeklinde konuştu.
Mısır, Soya ve Buğday Üreticileri Etkileniyor
Mısır, soya fasulyesi ve buğday yetiştiren Littleton gibi binlerce çiftçi, ilkbaharda beklenenden çok daha yüksek fiyatlarla gübre almak zorunda kalacak. Özellikle azot bazlı gübre, ABD’deki en büyük hasat olan mısır için hayati önem taşıyor. Mısır, hayvan yemi olarak kullanıldığı gibi yakıt üretiminde de önemli bir rol oynuyor.
Uluslararası Etkiler ve Gübre Tedarik Zinciri
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik eylemleri, Hürmüz Boğazı’ndaki (dünya petrolü ve doğal gazının %20’sinin geçtiği önemli bir geçiş noktası) sevkiyatları yavaşlattı. Bu durum, hem yakıt fiyatlarını artırmanın yanı sıra, aynı zamanda Körfez bölgesinde üretilen azotlu gübrelerin ihracatını durdurdu ve kritik gübre malzemelerine erişimi kısıtladı.
Gübre İthalatının Yüzde 15’i Orta Doğu’dan
American Farm Bureau Federation verilerine göre, ABD’ye yapılan gübre ithalatlarının yaklaşık %15’i Orta Doğu’dan sağlanıyor. Ayrıca, dünya genelinde kullanılan anahtar bileşenlerden biri olan ürenin %50’si ve amonyağın %30’u de bu bölgeden geliyor.
Çiftçiler Gübre Tedarik Edemeyebilir
American Farm Bureau Federation Başkanı Zippy Duvall, bazı çiftçilerin herhangi bir fiyata gübre bulamayabileceği konusunda uyarıda bulundu. “Önceden sipariş verip ödeme yapmayan birçok çiftçimizin ihtiyaç duyduğu gübreyi bu sezon veya ilkbahar ekimi için elde edemeyebileceğini düşünüyoruz. Bu durum çok ciddi.”
Uzmanlar Çözüm Beklemeyi Reddediyor
Gübre fiyatlarındaki mevcut artıştan önce bile, Ukrayna ve Rusya arasındaki savaş gibi faktörler, gübre maliyetlerini yükseltmişti. Ayrıca Çin de iç ihtiyaçlara odaklanarak fosfat ihracatını azaltmıştı. Jacqui Fatka (CoBank’ın tarım tedarik ekonomisti), bu mevcut sorunların çözümü için bile hızlı bir düzelme beklenmemesi gerektiğini belirtiyor.
Gıda Fiyatlarına Etkisi ve Çözüm Arayışları
Iowa State Üniversitesi ekonomi profesörü Chad Hart, yükselen petrol fiyatlarının ürünleri marketlere taşımak için kullanılan dizel maliyetini ve ambalajlarda kullanılan petrokimyasalları artırarak gıda fiyatlarını etkileyebileceğini söylüyor. Ancak çiftçilerin karşılaştığı zorlukların doğrudan marketlerdeki fiyatlara önemli ölçüde yansıması beklenmiyor.
Trump yönetimi, Venezuela’dan gübre ithalatını artırarak maliyeti düşürmeye yönelik adımlar attığını duyurdu. Tarım Bakanı Brooke Rollins, bu adımın çiftçi güvenliğini ve tarımı önceliklendirdiğini ifade etti.
